છેલ્લા ચાર ટ્રેડિંગ સેશનમાં શેરબજારમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. સેન્સેક્સ 2700થી વધુ પોઈન્ટ ગગડ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટી 23,446થી ઘટીને 22,569 પર આવી ગયો છે. આ સમયગાળામાં BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન 483 લાખ કરોડ રૂપિયાથી ઘટીને 469 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું છે, એટલે કે રોકાણકારોના અંદાજે 14 લાખ કરોડ રૂપિયા ધોવાઈ ગયા છે. ડિસેમ્બર 2025માં સેન્સેક્સ 86,159ની ઓલ ટાઈમ હાઈ પર હતો, તેની સરખામણીમાં બજાર હવે ઘણું નીચે આવી ગયું છે. આ વર્ષે નિફ્ટી 15 ટકાથી વધુ તૂટી ચૂક્યો છે.
બજારમાં આ ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ કારણો જવાબદાર મનાય છે:
1. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાતચીતમાં ગતિરોધ સર્જાતા બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ વધીને આશરે 106.50 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ ગયો છે. અમેરિકન પ્રમુખે ઈરાનનો પ્રસ્તાવ ફગાવતાં વૈશ્વિક સ્તરે ઓઈલ સપ્લાય અંગે ચિંતા વધી છે. ભારત મોટા ક્રૂડ આયાતકારોમાં સામેલ હોવાથી, લાંબા સમય સુધી ઓઈલ મોંઘું રહેવાથી આયાત બિલ વધશે અને મોંઘવારી તથા કંપનીઓના માર્જિન પર અસર પડશે.
2. અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ 5.2%થી ઉપર: અમેરિકન 10 વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ 5.2 ટકાથી વધુ થઈ જવાથી ડોલર આધારિત રોકાણ વધુ આકર્ષક બન્યું છે. આથી ઉભરતા બજારોમાંથી વિદેશી મૂડી બહાર જવા લાગે છે. વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે વ્યાજદર લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેવાની શક્યતા છે.
3. વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી: વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FPI/FII) સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભારતીય શેરોમાંથી મોટા પ્રમાણમાં નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. પ્રાથમિક બજાર (IPO)માં થોડું રોકાણ જોવા મળ્યું છે, પરંતુ સેકન્ડરી માર્કેટમાં વેચવાલીનું દબાણ બજારને ઉપર આવવા દેતું નથી.
રોકાણકારોએ આ સ્થિતિમાં ધીરજ રાખવી અને પોતાના પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે. બજારના નિષ્ણાતોના મતે, આ ઘટાડો વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે છે, તેથી ગભરાટમાં વેચાણ કરવાને બદલે લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી રોકાણ કરવું હિતાવહ છે.