નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક ચાલુ રાખવી એ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે સૌથી મોટી નાણાકીય જરૂર હોય છે. એટલે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) લોકપ્રિય વિકલ્પ બની રહી છે, કારણ કે તેમાં અગાઉથી નક્કી થયેલા દરે વ્યાજ મળે છે. ઓક્ટોબર 2026માં કેટલીક બેંકો વરિષ્ઠ નાગરિકોને FD પર 8.6 ટકા સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. પણ ઊંચા વ્યાજ સાથે બેંકની સુરક્ષા, રોકાણનો સમયગાળો અને જરૂર પડ્યે પૈસા ઉપાડવાની શરતો પણ સમજવી જરૂરી છે.
ખાનગી બેંકોમાં DCB બેંક વરિષ્ઠ નાગરિકોને 60થી 61 મહિનાની FD પર 8 ટકા સુધીનું વ્યાજ આપે છે. બંધન બેંકમાં 2 વર્ષથી 3 વર્ષ કરતાં ઓછા સમયગાળાની થાપણ પર 7.95 ટકા મળે છે. SBM બેંક ઇન્ડિયા મહત્તમ 7.8 ટકા આપે છે. ઇન્ડસઇન્ડ બેંક અને YES બેંકમાં પણ પસંદગીના સમયગાળા માટે 7.75 ટકા સુધીનું વ્યાજ મળે છે.
28 ઓક્ટોબર 2026 સુધીના આંકડા પ્રમાણે, સૌથી વધુ વ્યાજ આપતી બેંકોમાં સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકો આગળ છે. યાદીમાં ઉજ્જીવન સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક પ્રથમ છે. આ બેંકમાં 3 વર્ષ અને 1 દિવસથી 3 વર્ષ 6 મહિનાના સમયગાળાની FD પર મહત્તમ 8.6 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ મળે છે.
ઇક્વિટાસ સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક અને ESAF સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક મહત્તમ 8.5 ટકા આપે છે. ઇક્વિટાસમાં આ દર 3 વર્ષ અને 1 દિવસના સમયગાળા માટે છે, જ્યારે ESAFમાં 26 મહિના અને 8 દિવસ માટે છે. સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંક 5 વર્ષની FD પર 8.5 ટકા આપે છે. જન સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકમાં 3 વર્ષની થાપણ પર મહત્તમ 8.3 ટકા મળે છે.
વધુ વ્યાજ મળે એટલે તપાસ કર્યા વિના આખી બચત કોઈપણ બેંકમાં નાખી દેવી જોઈએ નહીં. ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC)ના નિયમો પ્રમાણે, બેંકમાં જમા કરેલી કુલ પાત્ર રકમ પર મહત્તમ 5 લાખ રૂપિયા સુધીનું વીમા કવચ મળે છે. તેમાં મૂળ રકમ અને વ્યાજ બંને આવે છે.
એક જ બેંકની અલગ-અલગ શાખાઓમાં જમા કરેલી રકમ જોડીને આ મર્યાદા નક્કી થાય છે. અલગ-અલગ બેંકોમાં જમા કરેલી રકમ માટે વીમા કવચની મર્યાદા અલગ લાગુ પડે છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકોએ FD પસંદ કરતી વખતે માત્ર વ્યાજદર જોઈને નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. પહેલાં એ જાણવું જરૂરી છે કે પૈસા કેટલા સમય માટે જમા કરાવવાના છે અને સમય પહેલાં ઉપાડવા પર કેટલો દંડ લાગશે. માસિક, ત્રિમાસિક કે મુદત પૂરી થયા પછી વ્યાજ મેળવવાના વિકલ્પોની પણ સરખામણી કરવી જોઈએ. જેમનો ખર્ચ FDના વ્યાજ પર આધારિત છે, તેમના માટે યોગ્ય સમયગાળો અને નિયમિત ચુકવણીનો વિકલ્પ પસંદ કરવો મહત્ત્વનો છે. બેંકો વ્યાજદરમાં ફેરફાર પણ કરી શકે છે, તેથી રોકાણ પહેલાં બેંકની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નવીનતમ દર અને શરતો ચેક કરી લેવી જોઈએ.
સરકારી બેંકોમાં પણ વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે સારા વિકલ્પો છે. ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે, બેંક ઓફ ઇન્ડિયા જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં આગળ છે. આ બેંક પસંદગીના સમયગાળાની FD પર વરિષ્ઠ નાગરિકોને મહત્તમ 7.45 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ આપે છે. જોકે, સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકોની સરખામણીમાં આ દર ઓછો છે.