SBI પેન્શન ફંડ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડે નિવૃત્તિ આયોજનના વધતા મહત્વ અને નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)માં તાજેતરમાં થયેલા ફેરફારો પર ભાર મૂક્યો છે. કંપનીએ ગુજરાતમાં લોકો સુધી પહોંચવાની કામગીરી વધુ મજબૂત બનાવી છે.
ગુજરાતમાં કામ કરતા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે અને સ્વરોજગાર તથા અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે. નાણાંકીય વર્ષ 2024-25 સુધીમાં ગુજરાતમાં NPS હેઠળ કુલ 3.08 લાખ નોંધણીઓ થઈ છે. આ વર્ષે 49,895 નવી નોંધણીઓ થઈ, જેમાં 11,064 મહિલાઓની હતી.
રાજ્યના 90% કામદારો અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં છે, જેમને હજુ સુધી ઔપચારિક પેન્શન કવરેજ મળ્યું નથી. તેથી નિવૃત્તિ યોજનાઓનો વ્યાપ વધારવાની ઘણી તક છે.
SBI પેન્શન ફંડ્સ રિટેલ અને કોર્પોરેટ બંને ક્ષેત્રોમાં NPS નો સ્વીકાર વધારવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. કંપની 'સુગમ NPS' વેબ એપ્લિકેશન દ્વારા ડિજિટલ સુવિધાઓ મજબૂત બનાવી રહી છે અને લોકોમાં નાણાંકીય સમજણ વધારવા પ્રયાસ કરી રહી છે.
કંપની શિસ્તબદ્ધ અને લાંબા ગાળાની રોકાણ વ્યૂહરચના અપનાવે છે. તેમાં ઇક્વિટી દ્વારા વૃદ્ધિ, ફિક્સ્ડ ઇન્કમ દ્વારા મૂડીનું રક્ષણ અને નવા એસેટ ક્લાસનો સમાવેશ કરીને સંતુલન જાળવવામાં આવે છે. મલ્ટીપલ સ્કીમ ફ્રેમવર્ક હેઠળ 'SBI PF NPS જીવન સ્વર્ણા રિટાયરમેન્ટ યોજના' વધુ જોખમ લેવાની ક્ષમતા ધરાવતા લોકો માટે અને 'SBI PF NPS અક્ષય ધારા રિટાયરમેન્ટ યોજના' ઇક્વિટી અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમના સંતુલિત મિશ્રણ માટે શરૂ કરવામાં આવી છે.
SBI પેન્શન ફંડ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO પ્રણય દ્વિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે, “વ્યક્તિની નાણાંકીય સફરમાં નિવૃત્તિ માટેનું આયોજન ઘણું વહેલું શરૂ થવું જરૂરી છે. ગુજરાતમાં 15થી 59 વર્ષની વયજૂથના લગભગ 4.8 કરોડ લોકો છે અને રાજ્યના અડધાથી વધુ વર્કફોર્સમાં સ્વરોજગાર લોકોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી એવા લોકોને પણ નિવૃત્તિ આયોજન સાથે જોડવાની મોટી તક છે, જેમને પરંપરાગત રીતે નોકરીદાતા તરફથી મળતા નિવૃત્તિ લાભો ઉપલબ્ધ નથી. શિસ્તબદ્ધ અને લાંબા ગાળાના રોકાણ દ્વારા વ્યક્તિઓને પોતાની આર્થિક સુરક્ષા ઊભી કરવામાં NPS મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.”
લોકોની સરેરાશ આયુષ્ય વધી રહ્યું છે, આરોગ્ય સંભાળનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે અને પરિવારની રચનામાં ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં નિવૃત્તિ આયોજન જરૂરી બની ગયું છે. પિરિયોડિક લેબર ફોર્સ સર્વે 2025 મુજબ, ગુજરાતના 56.9% કામદારો સ્વરોજગાર છે, જ્યારે લગભગ 17% લોકો કેઝ્યુઅલ લેબરમાં જોડાયેલા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે પરંપરાગત નોકરીદાતા આધારિત રોજગારથી આગળ વધીને સુવ્યવસ્થિત નિવૃત્તિ યોજનાઓ અંગે જાગૃતિ વધારવાની જરૂર છે.
નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ ઓછી કિંમત, પારદર્શકતા, કરમાં લાભ અને ફ્લેક્સિબિલિટી ધરાવતી નિવૃત્તિ બચત વ્યવસ્થા છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા સુધારાઓથી તેને વધુ મજબૂતી મળી છે. મુખ્ય ફેરફારોમાં મલ્ટીપલ સ્કીમ ફ્રેમવર્ક (MSF)ની શરૂઆત, એસેટ એલોકેશનમાં વધુ ફ્લેક્સિબિલિટી, AIF, REITs, InvITs અને ગોલ્ડ ETF જેવા નવા એસેટ ક્લાસમાં રોકાણની સુવિધા, ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ, સ્વરોજગાર ધરાવતા લોકો અને ગિગ વર્કર્સ પર વધુ ધ્યાન તથા રિટાયરમેન્ટ ઇન્કમ સ્કીમનો સમાવેશ થાય છે, જેના દ્વારા NPSના સભ્યો નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક મેળવી શકે છે.