સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)માં ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) કરાવવી એ લાખો ભારતીયો માટે સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત રોકાણની પહેલી પસંદ છે. શેરબજારની વધઘટથી દૂર રહીને પોતાના પૈસા સુરક્ષિત રીતે વધારવા માંગતા લોકો FD પર ભરોસો કરે છે. જો તમે પણ SBIમાં ₹1 લાખની FD કરાવવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો રોકાણ કરતા પહેલા તેની પાકતી મુદત પર મળનારી રકમ અને ટેક્સના નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
FD પર કેટલા પૈસા પાછા મળશે તે બેંકના વ્યાજદર અને તમે પસંદ કરેલા સમયગાળા પર આધાર રાખે છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે સામાન્ય નાગરિકો અને વરિષ્ઠ નાગરિકો 1થી 10 વર્ષ માટે ₹1 લાખનું રોકાણ કરે તો તેમને કેટલું વળતર મળશે.
સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ₹1 લાખના રોકાણ પર વળતર
60 વર્ષથી ઓછી ઉંમર ધરાવતા ગ્રાહકો માટે બેંકના વર્તમાન રિટેલ ટર્મ ડિપોઝિટ દરો અનુસાર ગણતરી નીચે મુજબ છે:
- 1 વર્ષની FD: 6.25% વ્યાજ દર સાથે 1 વર્ષ બાદ ₹1 લાખ વધીને આશરે ₹1,06,398 થશે.
- 3 વર્ષની FD: 6.30% વ્યાજ દરે 3 વર્ષ બાદ કુલ રકમ આશરે ₹1,20,642 થશે.
- 5 વર્ષની FD: 6.05% વ્યાજ દર સાથે 5 વર્ષ બાદ આશરે ₹1,34,982 મળશે.
- 10 વર્ષની FD: 10 વર્ષના લાંબા ગાળે થાપણ વધીને આશરે ₹1,82,400 થશે.
વરિષ્ઠ નાગરિકોને વ્યાજમાં વધારાનો લાભ
SBI 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને સામાન્ય ગ્રાહકો કરતાં 0.50% (50 બેસિસ પોઈન્ટ) વધુ વ્યાજ આપે છે. તેમના માટે ₹1 લાખના રોકાણની ગણતરી આ મુજબ છે:
- 1 વર્ષની FD: 6.75% વ્યાજ દરે 1 વર્ષ બાદ આશરે ₹1,06,920 મળશે.
- 3 વર્ષની FD: 6.80% વ્યાજ દરે 3 વર્ષ બાદ આશરે ₹1,22,430 થશે.
- 5 વર્ષની FD: 7.05% વ્યાજ દરે 5 વર્ષ બાદ આશરે ₹1,41,680 થશે.
- 10 વર્ષની FD: 10 વર્ષ બાદ ₹1 લાખ લગભગ બમણું થઈને આશરે ₹2,01,000 થશે.
ટેક્સનું ગણિત: FDના વ્યાજ પર કર લાગે છે?
ઘણા લોકોમાં એવી ગેરસમજ હોય છે કે FDમાંથી થતી કમાણી પર ટેક્સ લાગતો નથી, પરંતુ આ સાચું નથી. આવકવેરાના નિયમો અનુસાર FD પર મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે કરપાત્ર છે. તમારે કેટલો ટેક્સ ચૂકવવો પડશે તે તમારી કુલ વાર્ષિક આવક અને ટેક્સ સ્લેબ (જૂની કે નવી વ્યવસ્થા) પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે વ્યાજ એક ચોક્કસ મર્યાદા વટાવે છે ત્યારે બેંક સ્રોત પર જ TDS કાપે છે. જોકે TDS કોઈ વધારાનો ખર્ચ નથી. ITR ફાઇલ કરતી વખતે તેને કુલ કર જવાબદારી સામે સરભર કરી શકાય છે અથવા રિફંડ તરીકે પરત મેળવી શકાય છે.
ફોર્મ 15H અને 15Gનો ઉપયોગ
જે વરિષ્ઠ નાગરિકોની કુલ વાર્ષિક આવક કરમુક્ત મર્યાદા કરતાં ઓછી છે (નવી વ્યવસ્થા મુજબ ₹12 લાખ અને જૂની વ્યવસ્થા મુજબ ₹5 લાખ), તેઓ બેંકમાં ફોર્મ 15H જમા કરાવીને વ્યાજ પરની TDS કપાત અટકાવી શકે છે. સામાન્ય ગ્રાહકો આ જ હેતુ માટે ફોર્મ 15Gનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
અસ્વીકરણ: આ માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી માટે છે. કોઈપણ નાણાકીય રોકાણ કરતા પહેલા તમારા સર્ટિફાઇડ ફાઇનાન્શિયલ એડવાઇઝરની સલાહ લેવી હિતાવહ છે. બેંકના વ્યાજદરો સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે.