અમેરિકાના દક્ષિણ કેરોલિના રાજ્યમાં આવેલી સવાન્ના રિવર નેશનલ લેબોરેટરીમાં મંગળવારે સાંજે આગ લાગી હતી. આ લેબોરેટરી સવાન્ના રિવર સાઇટ (SRS) સંકુલનો ભાગ છે, જે અમેરિકાના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે સંકળાયેલી મહત્ત્વપૂર્ણ સુવિધા છે. આગ સાંજે 5:39 વાગ્યે લાગી હતી અને લગભગ બે કલાકની જહેમત બાદ તેના પર કાબૂ મેળવી લેવામાં આવ્યો હતો.
ઘટનાને પગલે સુરક્ષાના ભાગરૂપે લેબોરેટરીના પ્રવેશદ્વારો બંધ કરવામાં આવ્યા હતા અને આસપાસના વિસ્તારમાં વાહનવ્યવહાર પર નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યાં હતાં. સાવચેતીના પગલાંરૂપે રેલ, નદી અને હવાઈ ટ્રાફિક પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આગ બુઝાવવાની કામગીરીમાં સામેલ ન હોય તેવા કર્મચારીઓને તેમની જગ્યાએ રહેવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. કેન્દ્રના અધિકારીઓ સમગ્ર કામગીરી પર નજર રાખી રહ્યા હતા અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને પણ જાણ કરવામાં આવી હતી. સ્થાનિક રહેવાસીઓને રેડિયો અને ટેલિવિઝન મારફતે મળતી સત્તાવાર માહિતી પર ધ્યાન આપવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.
આગની ઘટના બાદ સૌથી મોટો સવાલ પરમાણુ અને કિરણોત્સર્ગી પદાર્થોની સુરક્ષાને લઈને ઊભો થયો હતો. જોકે, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે અસરગ્રસ્ત ઇમારતની બહાર કિરણોત્સર્ગી સામગ્રી ફેલાઈ હોવાના કોઈ અહેવાલ મળ્યા નથી. આથી હાલની માહિતી પ્રમાણે બહારના વિસ્તારમાં કિરણોત્સર્ગી લીકેજ થયું હોવાની પુષ્ટિ થઈ નથી. તેમ છતાં, પરમાણુ સુવિધામાં આગ લાગવાની ઘટના ગંભીર માનવામાં આવે છે, કારણ કે આવી જગ્યાઓ પર કિરણોત્સર્ગી પદાર્થો, વિશેષ રસાયણો અને સંવેદનશીલ ઉપકરણો હોઈ શકે છે. આગને કારણે કોઈ જોખમી પદાર્થને નુકસાન થયું છે કે નહીં, તે જાણવા માટે સંબંધિત અધિકારીઓની તપાસ મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
સવાન્ના રિવર સાઇટ અમેરિકાના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલું મહત્ત્વપૂર્ણ સંકુલ છે. તેની સ્થાપના 1950ના દાયકામાં કરવામાં આવી હતી. આ સ્થળે અગાઉ પાંચ પરમાણુ રિએક્ટર બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેનો ઉપયોગ પરમાણુ શસ્ત્રોના કાર્યક્રમ માટે જરૂરી સામગ્રીના ઉત્પાદન માટે થતો હતો. તેમાં ટ્રિટિયમ અને પ્લુટોનિયમ-239 જેવી સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, અહીં રાસાયણિક વિભાજન પ્લાન્ટ અને અન્ય સહાયક સુવિધાઓ પણ વિકસાવવામાં આવી હતી. સવાન્ના રિવર સાઇટ અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાર્યક્રમમાં 75 વર્ષથી વધુ સમયથી મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. અમેરિકાના ઊર્જા વિભાગ સાથે જોડાયેલી આ સુવિધામાં પરમાણુ સામગ્રીના સંચાલન ઉપરાંત કિરણોત્સર્ગી કચરાની વ્યવસ્થા અને પર્યાવરણની સુરક્ષા સંબંધિત કામગીરી પણ કરવામાં આવે છે.
આગ લાગવાના કારણો, ઇમારતની અંદર થયેલા નુકસાન અને કર્મચારીઓની સુરક્ષા અંગેની વિગતો તપાસ બાદ સ્પષ્ટ થશે. હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે પરમાણુ લીકેજ અથવા વ્યાપક કિરણોત્સર્ગી જોખમની પુષ્ટિ થઈ નથી.