સહારા ઈન્ડિયામાં વર્ષોથી ફસાયેલા લાખો રોકાણકારોના નાણાં પાછા મળે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે 'સહારા રિફંડ પોર્ટલ' શરૂ કર્યું હતું. ઘણા રોકાણકારો પોર્ટલ પર રિફંડની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ વચ્ચે એક ચિંતાજનક ખુલાસો સામે આવ્યો છે. પોર્ટલ પરથી આશરે 18 લાખ (1.8 મિલિયન) જેટલી અરજીઓ ગાયબ થઈ ગયાનો દાવો થયો છે.
આ દાવો એક માહિતી અધિકાર (RTI) અરજીના જવાબમાંથી સામે આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના બાગપત જિલ્લાના બારૌત ગામે રહેતા RTI કાર્યકર્તા નૌશાદ અલીએ સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર ઓફિસ (CRCS) પાસેથી બે અલગ-અલગ સમયે સહારા રિફંડ પોર્ટલના ડેટા અંગે માહિતી માંગી હતી. બંને જવાબોમાં આંકડાઓમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે.
નૌશાદ અલીએ 24 ઓક્ટોબર, 2025 ના રોજ પહેલી RTI દાખલ કરી હતી. CRCS ના જવાબમાં જણાવાયું હતું કે 10 નવેમ્બર, 2025 સુધીમાં પોર્ટલ પર કુલ 1,67,96,469 થાપણદારોએ રિફંડ માટે નોંધણી કરાવી હતી. આ પૈકી 1,40,45,099 રોકાણકારોએ જરૂરી દસ્તાવેજો પણ સબમિટ કર્યા હતા. જોકે, 17 નવેમ્બર, 2025 સુધીમાં માત્ર 34,35,874 લોકોને જ તેમના આધાર સાથે લિંક થયેલા બેંક ખાતામાં સીધા 6,621.85 કરોડ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવ્યા હતા. આ રિપોર્ટ મુજબ, રોકાણકારોએ કુલ 95,732.50 કરોડ રૂપિયાનો દાવો કર્યો હતો.
ત્યાર બાદ નૌશાદ અલીએ 28 જુલાઈ, 2026 ના રોજ બીજી RTI કરી. CRCS એ 3 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ તેનો જવાબ આપ્યો. નવા જવાબમાં જણાવાયું કે પોર્ટલ પર કુલ નોંધાયેલા થાપણદારોની સંખ્યા 1,49,48,879 છે. આમાંથી 41,56,693 અરજીઓની સત્તાવાર ચકાસણી થઈ હતી અને 4 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં કુલ 9,267.89 કરોડ રૂપિયાનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.
બંને RTI ના અધિકૃત જવાબોની સરખામણી કરતાં મોટી વિસંગતતા સામે આવી. પહેલા જવાબમાં કુલ નોંધણી 1,67,96,469 હતી, જે સમય સાથે વધવી જોઈતી હતી. પરંતુ તે ઘટીને 1,49,48,879 થઈ ગઈ. ગણતરી મુજબ 18,67,590 (આશરે 18.67 લાખ) થાપણદારોનો ડેટા ઓછો દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
આ આંકડાકીય તફાવત ઘણા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. શું ખરેખર 18 લાખથી વધુ લોકોની નોંધણી સિસ્ટમમાંથી રદ થઈ ગઈ છે? કે પછી સરકારી આંકડાઓમાં કોઈ મોટી ભૂલ છે? કારણ ગમે તે હોય, પરંતુ અરજીઓ ગાયબ થઈ હોય તો તેની અસર સામાન્ય રોકાણકારો પર જ પડશે.
આથી જો તમે પણ સહારા રિફંડ પોર્ટલ પર રિફંડ માટે અરજી કરી હોય, તો કોઈપણ વિલંબ કર્યા વિના સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને તમારી અરજીનું સ્ટેટસ ચકાસી લેવું જરૂરી છે.