યુક્રેનના સુમી શહેરમાં ભારતીય મૂળના ઉદ્યોગપતિ રાજીવ ગુપ્તાની દવા બનાવતી ફેક્ટરી પર રશિયાએ ડ્રોનથી હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં એક વ્યક્તિનું મોત થયું છે, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે. ફેક્ટરીની મુખ્ય ઇમારતને ભારે નુકસાન થયું છે અને તેનો મોટાભાગનો હિસ્સો નષ્ટ થઈ ગયો છે. પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, કંપનીને ઓછામાં ઓછા 400 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે.
હુમલા બાદ ફેક્ટરીવાળા વિસ્તારમાંથી ધુમાડાનો મોટો ગોટો ઊઠતો જોવા મળ્યો હતો. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે મૃતકો અને ઘાયલોની સંખ્યા આગળ બદલાઈ શકે છે. આ ફેક્ટરી રશિયાની સરહદથી લગભગ 23 કિલોમીટર દૂર આવેલી છે.
આ ફેક્ટરી કુસુમ ગ્રુપની છે, જે ભારતીય નાગરિક રાજીવ ગુપ્તા ચલાવે છે. તેઓ 1990ના દાયકામાં યુક્રેન ગયા હતા અને ત્યાં જ તેમણે કુસુમ ગ્રુપનો કારોબાર ઊભો કર્યો. કંપનીએ 1994માં ભારતની દવાઓ યુક્રેન મોકલતી ડિસ્ટ્રિબ્યુટર કંપની તરીકે કામ શરૂ કર્યું હતું. 1996માં તેને યુક્રેનમાં સત્તાવાર રીતે કંપની તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. કુસુમ ગ્રુપનું મુખ્ય મથક યુક્રેનની રાજધાની કીવમાં છે. તેને યુક્રેનમાં કાર્યરત અગ્રણી ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. રાજીવ ગુપ્તાને ‘ફૉર ધ ડિફેન્સ ઑફ યુક્રેન’ સન્માનથી પણ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
2002માં કુસુમ ગ્રુપે બીજી કંપનીઓની દવાઓ વેચવાનું કામ બંધ કરીને પોતાની બ્રાન્ડની દવાઓનું માર્કેટિંગ શરૂ કર્યું. ત્યારબાદ કંપનીએ પોતે દવાઓનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું. 2007માં ભારતમાં પ્લાન્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો. 2009માં યુક્રેનના સુમીમાં દવાઓ બનાવવાની ફેક્ટરી શરૂ કરવામાં આવી. ત્યારબાદ ભારતમાં વધુ બે ઉત્પાદન સુવિધાઓ શરૂ કરવામાં આવી. કુસુમ ગ્રુપ 50થી વધુ જેનેરિક દવાઓની બ્રાન્ડ બનાવે છે, જેમાં ટેબ્લેટ, કેપ્સ્યુલ અને પ્રવાહી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. કંપનીનાં ઉત્પાદનો યુક્રેન ઉપરાંત ઉઝબેકિસ્તાન, કઝાકિસ્તાન, ફિલિપાઇન્સ અને અન્ય દેશોમાં પણ વેચાય છે. કંપનીનો કારોબાર 9થી વધુ દેશોમાં છે. ભારતમાં કંપનીની ઉત્પાદન સુવિધાઓ રાજસ્થાનના ભિવાડી અને મધ્ય પ્રદેશના પીથમપુર, ઇન્દોરમાં પણ છે. કુસુમ ગ્રુપ પોતાને ભારતીય મૂળ ધરાવતી યુક્રેનિયન કંપની તરીકે ઓળખાવે છે.
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ પણ સુમીની આ ફેક્ટરી કામ કરતી રહી હતી. હવે રશિયન ડ્રોન હુમલામાં તેની મુખ્ય ઇમારતને ભારે નુકસાન થયું છે અને ફેક્ટરીનું મુખ્ય કામકાજ અટકી ગયું છે.
અહેવાલ મુજબ, ઉનાળાથી રશિયા યુક્રેનમાં દરરોજ મોટી સંખ્યામાં શહેદ ડ્રોન મોકલી રહ્યું છે. આ ડ્રોન જેટ એન્જિનથી ચાલે છે અને તેની કિંમત તુલનાત્મક રીતે ઓછી છે. યુક્રેનની એર ડિફેન્સ ટીમોને તેમને રોકવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે, કારણ કે તેમને રોકવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઇન્ટરસેપ્ટર ડ્રોન શહેદ ડ્રોન કરતાં ધીમા છે. દરમિયાન, યુક્રેને આ અઠવાડિયે પોતાની સ્થાનિક બેલિસ્ટિક મિસાઇલ FP-7નો પ્રથમ વખત યુદ્ધમાં ઉપયોગ કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેની મારક ક્ષમતા આશરે 250 કિલોમીટર હોવાનું કહેવાય છે.
બીજી તરફ, રશિયાએ 3 ઑક્ટોબરની સવારે યુક્રેન પર કરેલા તાજા હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 6 લોકોનાં મોત થયાં. આ દરમિયાન રાજધાની કીવના નૉર્ધરન બ્રિજને પણ નુકસાન થયું. હુમલો એવા સમયે થયો છે જ્યારે જર્મન ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્ઝ રવિવારે વિશેષ ટ્રેન દ્વારા એક દિવસની મુલાકાતે કીવ પહોંચ્યા છે. રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારતા જણાવ્યું કે આ પુલનો ઉપયોગ યુક્રેનની સેનાના સૈનિકો અને સૈન્ય સામગ્રીની અવરજવર માટે થાય છે.
છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં રશિયન હુમલાઓને કારણે ડ્નિપ્રો નદી પર આવેલા કીવના 6માંથી 3 માર્ગ પુલો પર સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે અવરજવર બંધ કરવી પડી છે.
રશિયાએ શુક્રવાર અને શનિવારની રાત્રે યુક્રેનના બીજા સૌથી મોટા શહેર ખાર્કિવ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ડ્રોન તથા ગાઇડેડ બોમ્બથી હુમલો કર્યો હતો. પ્રાદેશિક ગવર્નર ઓલેહ સિનેહુબોવના જણાવ્યા મુજબ, આ હુમલાઓમાં 5 લોકોનાં મોત થયાં અને 40થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા. નોર્ધરન બ્રિજ પર કરવામાં આવેલા હુમલાઓનો વીડિયો વાયરલ છે.