અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો છ મહિનામાં બીજી વખત ભારત આવી રહ્યા છે. આ વખતે તેઓ દિલ્હી નહીં, પરંતુ મુંબઈ અને જામનગર જશે. ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર પણ મુંબઈ જઈને તેમની સાથે મુલાકાત કરશે. આ મુલાકાતને લઈને કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ સવાલ ઉઠાવ્યા છે.
રૂબિયો 17થી 22 ઑક્ટોબર સુધી વિદેશ પ્રવાસે છે. પહેલા તેઓ ઉઝબેકિસ્તાનના સમરકંદમાં C5+1 સમિટમાં ભાગ લેશે, ત્યારબાદ ભારત આવશે. અહેવાલો અનુસાર તેઓ 19 ઑક્ટોબરે ભારત પહોંચી શકે છે. છ મહિના પહેલા મે મહિનામાં તેઓ દિલ્હી, કોલકાતા, જયપુર અને આગ્રા ગયા હતા. આ વખતે તેમનો પ્રવાસ વ્યાપાર અને ઊર્જા પર કેન્દ્રિત છે.
અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોરે જણાવ્યું કે રૂબિયો મુંબઈમાં ભારતીય અધિકારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓને મળશે. ત્યારબાદ જામનગર જશે, જ્યાં રિલાયન્સના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરશે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે રૂબિયો અને જયશંકર વચ્ચે ઊર્જા, વેપાર, રોકાણ, સંરક્ષણ અને ટેક્નોલોજી જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે.
રૂબિયો દિલ્હી કેમ નથી જઈ રહ્યા? રાજદૂત ગોરે કહ્યું કે મે મહિનામાં રૂબિયો પહેલી વખત ભારત આવ્યા હતા, ત્યારે તેઓ દિલ્હી અને અન્ય શહેરોમાં ગયા હતા. તે વખતનો પ્રવાસ રાજદ્વારી હતો, કારણ કે તેઓ QUAD દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં ભાગ લેવા આવ્યા હતા. હવેનો પ્રવાસ વ્યાપાર પર કેન્દ્રિત છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર રૂબિયો મુંબઈમાં વેપારી નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરશે, જેથી રોકાણની તકો વધે. મુંબઈમાં અમેરિકન વાણિજ્ય દૂતાવાસમાં અમેરિકાની આઝાદીની 250મી વર્ષગાંઠનો કાર્યક્રમ પણ યોજાશે, જેમાં રૂબિયો ભાગ લેશે.
રૂબિયો જામનગર કેમ જશે? જામનગરમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ઓઇલ રિફાઇનરી છે, જે વિશ્વની સૌથી મોટી રિફાઇનરી છે અને દરરોજ લગભગ 14 લાખ બેરલ તેલ પ્રોસેસ કરે છે. અહીં ભારે અને મુશ્કેલ તેલનું પણ પ્રોસેસિંગ થાય છે. અહેવાલો અનુસાર અંબાણી પરિવાર રૂબિયોના સ્વાગત માટે ભવ્ય કાર્યક્રમની તૈયારી કરી રહ્યો છે.
જામનગર મુલાકાત ત્રણ કારણોસર મહત્વપૂર્ણ છે. પ્રથમ, અમેરિકામાં ડીઝલના ભાવ 6 ડૉલર પ્રતિ ગેલનને પાર છે, એટલે કે લગભગ 155 રૂપિયા પ્રતિ લિટર. તેને કારણે ટ્રક ડ્રાઇવરો, ખેડૂતો અને માલવાહક વ્યવસાયકારો પરેશાન છે. ટ્રમ્પ સરકાર ઇચ્છે છે કે 3 નવેમ્બરે યોજાનારી મિડટર્મ ચૂંટણી પહેલા અમેરિકામાં પૂરતો ડીઝલ પુરવઠો રહે. આ માટે અમેરિકા રશિયા પાસેથી ડીઝલ ખરીદી રહ્યું છે. રિલાયન્સ સસ્તા ભાવે કાચા તેલને રિફાઇન કરીને અમેરિકાને પેટ્રોલ-ડીઝલ વેચી શકે છે, જેથી અમેરિકા ઇંધણ સંકટથી બચી શકે.
બીજું, રિલાયન્સ વેનેઝુએલાથી વધુ તેલ ખરીદે તેવી અમેરિકાની ઇચ્છા છે. જાન્યુઆરીમાં વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ અમેરિકન સરકાર વિદેશોમાં વેનેઝુએલાનું તેલ વેચી રહી છે. રિલાયન્સ વેનેઝુએલાના સૌથી મોટા તેલ ખરીદદારોમાંની એક છે. ગ્લોબલ ટ્રેડ ઇન્ટેલિજન્સ ફર્મ Kpler મુજબ સપ્ટેમ્બરમાં ભારતે વેનેઝુએલાથી દરરોજ 2.57 લાખ બેરલ તેલ મંગાવ્યું હતું, જેમાંથી 76% હિસ્સો રિલાયન્સે ખરીદ્યો હતો. અમેરિકા ઇચ્છે છે કે રિલાયન્સ વેનેઝુએલાથી વધુ તેલ ખરીદે.