ચોમાસામાં ઓછો વરસાદ અને વાવણી વિસ્તારમાં ઘટાડાને કારણે ખરીફ પાક પર અસર પડી છે. છેલ્લા એક મહિનામાં ચોખાના ભાવમાં વાર્ષિક ધોરણે 12% જેટલો વધારો થયો છે. ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના 'પ્રાઈસ મોનિટરિંગ સેલ' મુજબ, શુક્રવારે ચોખાનો સરેરાશ છૂટક ભાવ રૂ. 48.23 પ્રતિ કિલો થયો હતો, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં 12% વધુ છે.
ક્રિસિલ ઇન્ટેલિજન્સના જણાવ્યા અનુસાર, આ સિઝનમાં પાકનું ચિત્ર મિશ્ર રહ્યું છે અને હવામાન સંબંધી અનિશ્ચિતતા મુખ્ય પરિબળ છે. ડાંગરના ઉત્પાદનમાં 4% થી 5% સુધીનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. પંજાબ, હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ સહિત ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં આ મહિનાની શરૂઆતથી જ ડાંગરની લણણી શરૂ થઈ ગઈ છે.
કૃષિ મંત્રાલયના આંકડા પ્રમાણે, 2026ની ખરીફ સિઝનમાં ડાંગર હેઠળનો વાવણી વિસ્તાર 4% ઘટીને 42.68 મિલિયન હેક્ટર થયો છે. કર્ણાટક, તેલંગાણા, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોમાં વાવણી વિસ્તારમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. વેપાર જગતના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 2025-26ના 154 મિલિયન ટનના વિક્રમી ઉત્પાદનની સરખામણીમાં 2026-27ના પાક વર્ષ (જુલાઈ-જૂન)માં ચોખાનું ઉત્પાદન ઘટીને 147 મિલિયન ટન રહેવાની શક્યતા છે. 2025-26માં ચીનને પાછળ છોડીને ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ચોખા ઉત્પાદક દેશ બન્યો હતો.
ચોખાના વધતા ભાવો અનાજ શ્રેણીમાં ખાદ્ય મોંઘવારી વધારી શકે છે. જોકે, સરકાર પાસે ઘઉંનો મોટો સરપ્લસ સ્ટોક હોવાથી ઘઉંના ભાવમાં વધારો મર્યાદિત રહેવાની ધારણા છે. ઓગસ્ટ 2026માં ચોખામાં રિટેલ મોંઘવારી દર 5.89% હતો, જે સપ્ટેમ્બરમાં વધીને 8.25% થયો છે. વેપારીઓ અને નિકાસકારો આગામી મહિનાઓમાં ભાવ વધુ વધવાની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.