કાર ચલાવતી વખતે ગિયર બદલવો સામાન્ય છે. પણ ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ હોય છે કે જો ચાલતી કારમાં ભૂલથી રિવર્સ ગિયર લાગી જાય તો શું થાય? આ જાણવું જરૂરી છે, કારણ કે આવી ભૂલ સુરક્ષા માટે જોખમી બની શકે છે.
આધુનિક કારોમાં ઘણી સેફ્ટી ફીચર્સ હોય છે, જે ડ્રાઇવરની આવી ભૂલને ઓળખીને રિવર્સ ગિયર તરત સક્રિય થવાથી રોકી શકે છે. છતાં, કારના મોડેલ અને ટ્રાન્સમિશન પ્રમાણે આ વર્તન અલગ હોઈ શકે છે. તેથી આ ભૂલ જાણી જોઈને કરવી સુરક્ષિત નથી.
મેન્યુઅલ કારમાં શું થાય? જો કાર મેન્યુઅલ ટ્રાન્સમિશનવાળી હોય અને આગળની દિશામાં ઝડપથી ચાલી રહી હોય, તો અચાનક ક્લચ દબાવીને રિવર્સ ગિયર નાખવાનો પ્રયાસ જોખમી છે. સામાન્ય રીતે રિવર્સ ગિયર એ રીતે બનાવવામાં આવે છે કે ચાલતી કારમાં તે સહેલાઈથી લાગે નહીં. જો જબરદસ્તી કરવામાં આવે તો ગિયરના દાંતા અથડાય છે અને કર્કશ અવાજ (ગ્રાઇન્ડિંગ) સંભળાય છે. તેનાથી ગિયરબોક્સના ભાગોને નુકસાન થઈ શકે છે. ઘણી કારોમાં રિવર્સ ગિયર નાખતા પહેલા કાર પૂરી રીતે રોકવાની સલાહ અપાય છે.
ઓટોમેટિક કારમાં શું થાય? આધુનિક ઓટોમેટિક ટ્રાન્સમિશનવાળી કારોમાં સ્થિતિ થોડી અલગ છે. મોટાભાગની કારોમાં ઇલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ સિસ્ટમ ઓળખી શકે છે કે વાહન આગળ ચાલી રહ્યું છે. તેથી ડ્રાઇવર ભૂલથી R (રિવર્સ) પસંદ કરે તો પણ સિસ્ટમ તરત રિવર્સ ગિયર સક્રિય કરતી નથી. ટ્રાન્સમિશન કંટ્રોલ યુનિટ વાહનની ઝડપ અને અન્ય સ્થિતિ જોઈને ગિયર એન્ગેજમેન્ટ રોકી શકે છે. જોકે, ચાલતા વાહનમાં જાણી જોઈને R નાખવો યોગ્ય નથી.
જૂની કારોમાં વધુ જોખમ: જૂની કારોમાં આધુનિક ઇલેક્ટ્રોનિક સેફ્ટી ફીચર્સ હોતા નથી. આવા વાહનોમાં ચાલતી વખતે ખોટો ગિયર નાખવાથી ટ્રાન્સમિશનને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. ખાસ કરીને વધુ ઝડપે આ ભૂલ કરવાથી ગિયરબોક્સના ભાગો પર અચાનક ભારે દબાણ પડે છે. તેથી ડ્રાઇવિંગ દરમિયાન ગિયર બદલતી વખતે ઉતાવળ ન કરવી. રિવર્સ ગિયર હંમેશા વાહન પૂરી રીતે રોકાયા પછી જ નાખવો સૌથી સુરક્ષિત છે.
ભૂલથી R લાગી જાય તો શું કરવું? જો ચાલતી વખતે ભૂલથી રિવર્સ સિલેક્ટ થઈ જાય, તો ગભરાશો નહીં અને કારને નિયંત્રણમાં રાખો. એક્સિલરેટર પરથી પગ હટાવો અને વાહનને સુરક્ષિત રીતે રોકો. ત્યારબાદ જ ગિયરને રિવર્સ કે ડ્રાઇવ સ્થિતિમાં લાવો.
યાદ રાખો: આવી ભૂલ સુરક્ષા માટે જોખમી છે. આધુનિક કારોમાં સેફ્ટી ફીચર્સ હોય છે, પણ જૂની કારોમાં ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. ગિયરના દાંતા અથડાઈને અવાજ કરે છે અને ગિયરબોક્સને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેથી કાર પૂરી રીતે રોકાયા પછી જ રિવર્સ ગિયર નાખો. મોટાભાગની આધુનિક ઓટોમેટિક કારોમાં ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ રિવર્સ ગિયર તરત સક્રિય થવાથી રોકે છે અને વાહનની ગતિ જોઈને ગિયર એન્ગેજમેન્ટ નિયંત્રિત કરે છે. જો ભૂલ થાય તો ગભરાશો નહીં, કારને નિયંત્રિત રાખો, એક્સિલરેટર પરથી પગ હટાવો અને સુરક્ષિત રીતે રોકો. ત્યારબાદ યોગ્ય ગિયરમાં લાવો.