નવરાત્રિ નજીક આવી રહી છે અને દેશભરમાં ગરબા-ડાંડિયાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર 'રેન્ટ અ ગરબા પાર્ટનર' નામે અનેક પોસ્ટ્સ વાયરલ થઈ રહી છે. આ પોસ્ટ્સમાં ગરબા પાર્ટનર સાથે ડાન્સ, ફોટો, રીલ્સ અને આઉટિંગ જેવી સેવાઓની ઑફર કરવામાં આવે છે. સિલ્વર, ગોલ્ડ અને પ્લેટિનમ પેકેજના નામે આ ઑફર્સ 1,000થી 6,000 રૂપિયા સુધીની હોવાનો દાવો થાય છે.
પરંતુ આ ઑફર્સ કેટલી વિશ્વસનીય છે? તાજેતરમાં અમદાવાદ સાયબર પોલીસે આવી પોસ્ટ્સ અંગે લોકોને સતર્ક કર્યા છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આ પોસ્ટ્સ દ્વારા ઠગ લોકોને ફર્જી ઑફરની લાલચ આપીને છેતરપિંડી કરી શકે છે.
સાયબર સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ રાહુલ મિશ્રા (ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ) પાસેથી સમજીએ કે આ સ્કેમ કેવી રીતે કામ કરે છે અને બચાવ કેવી રીતે કરવો.
'રેન્ટ અ ગરબા પાર્ટનર' શું છે?
આ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલો ટ્રેન્ડ છે, જેમાં ગરબા અને ડાંડિયા માટે પાર્ટનર બુક કરવાની સુવિધા આપવાનો દાવો થાય છે. તાજેતરમાં ગુજરાતના એક ઇન્સ્ટાગ્રામ યુઝરે જુદા-જુદા પેકેજ સાથે પોસ્ટ શેર કરી હતી. શરૂઆતમાં તે મજાક તરીકે શેર થઈ, પણ પછી અન્ય ઘણા એકાઉન્ટ્સે આ ટ્રેન્ડ અપનાવ્યો. ત્યારબાદ અમદાવાદ પોલીસે ચેતવણી આપી કે આવા ઑફર્સ પાછળ સાયબર છેતરપિંડી હોઈ શકે છે.
આ પોસ્ટ્સમાં શું ઑફર કરવામાં આવે છે?
આ પોસ્ટ્સમાં ગરબા કે ડાંડિયા માટે પાર્ટનર બુકિંગનો દાવો થાય છે. સાથે ડાન્સ સ્ટેપ શીખવવી, મેચિંગ આઉટફિટમાં ગરબા રમવા, સેલ્ફી-ફોટો-રીલ બનાવવા, સાથે ફરવા જવું જેવી સુવિધાઓનો ઉલ્લેખ હોય છે. કેટલીક પોસ્ટ્સમાં મોડી રાત સુધી સાથે રહેવાની અને ઘરે મૂકી જવાની વાતો પણ લખાય છે.
સ્કેમર્સ કેવી રીતે લોકોને છેતરે છે?
સ્કેમર્સ જુદી-જુદી રીતે લોકોને નિશાન બનાવે છે:
- બુકિંગના નામે એડવાન્સ પેમેન્ટ માંગે છે.
- નકલી UPI લિંક કે QR કોડ મોકલીને પૈસા ટ્રાન્સફર કરાવે છે.
- રિફંડ કે બુકિંગ કન્ફર્મ કરવાના બહાને બેંકિંગ વિગતો કે OTP માંગે છે.
- માલવેર ધરાવતી લિંક કે APK ડાઉનલોડ કરાવે છે.
- વીડિયો કૉલ કે ફોટા દ્વારા ખાનગી માહિતી મેળવીને બ્લેકમેલ કરે છે.
અસલી અને ફ્રોડ ઑફર વચ્ચેનો ફરક
અસલી ઑફરમાં આયોજક, કંપની કે સર્વિસ પ્રોવાઇડરની માહિતી સ્પષ્ટ હોય છે. જ્યારે ફ્રોડ ઑફરમાં માહિતી અધૂરી હોય છે અને ઉતાવળમાં પૈસા મોકલવા દબાણ કરાય છે.
બચવા માટે શું કરવું?
બુકિંગ કરતી વખતે આ સાવચેતીઓ રાખો:
- પ્રોફાઇલ વેરિફાઈ કરો: પ્રોફાઇલ ફોટો, પોસ્ટ અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ તપાસો. નવા એકાઉન્ટથી સાવચેત રહો. માત્ર પોસ્ટ કે ફોલોઅર્સ જોઈને સેવાને અસલી ન માનો. સેવા આપતી વ્યક્તિ કે સંસ્થાનું નામ, સરનામું અને સંપર્ક વિગતો ચકાસો.
- લિંક અને એપથી સાવચેત રહો: અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો, કોઈ પણ APK કે શંકાસ્પદ એપ ડાઉનલોડ ન કરો. ટિકિટ કે પાસ હંમેશાં સત્તાવાર સ્રોત પરથી જ બુક કરો.
- વ્યક્તિગત વિગતો શેર ન કરો: OTP, UPI પિન, પાસવર્ડ અને બેંક વિગતો ક્યારેય શેર ન કરો. તમારું સરનામું, પરિવાર કે ઓફિસની માહિતી ન આપો.
- પૈસા મોકલવામાં ઉતાવળ ન કરો: ગરબા પાસ કે કોઈ પણ બુકિંગમાં પહેલા ધારાશાસ્ત્રીય સ્રોત ચકાસો. કોઈ પણ દબાણ હેઠળ તરત પેમેન્ટ ન કરો.
આમ, નવરાત્રિના આનંદને સાયબર ઠગાઈ ન બગાડે તે માટે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.