મોંઘવારીના સમયમાં ઘરનું બજેટ સંભાળવું દરેક પરિવાર માટે પડકારરૂપ છે. શાકભાજી, કરિયાણા અને અન્ય જરૂરી વસ્તુઓના વધતા ભાવ સાથે રસોઈ ગેસનો ખર્ચ પણ બજેટ પર ભાર રૂપ બની શકે છે. ઘણી વખત ગેસ સિલિન્ડર અપેક્ષા કરતાં વહેલો ખતમ થઈ જાય છે. તેનું કારણ રસોઈ બનાવતી વખતે કરવામાં આવતી કેટલીક સામાન્ય ભૂલો હોઈ શકે છે. જો રોજિંદી રસોઈની આદતોમાં થોડો ફેરફાર કરવામાં આવે, તો ગેસનો બગાડ ઘટાડી શકાય છે અને સિલિન્ડરનો વધુ કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરી શકાય છે.
પહેલી ભૂલ: ઘણા લોકો રસોઈ કરતી વખતે વાસણ પર ઢાંકણ મૂકતા નથી. તેના કારણે ગરમી અને વરાળ બહાર નીકળી જાય છે અને ખોરાક રાંધવામાં વધુ સમય લાગે છે. લાંબા સમય સુધી ગેસ ચાલુ રાખવો પડે તો વપરાશ વધે છે. તેથી દાળ, શાકભાઈ અને અન્ય વાનગી બનાવતી વખતે યોગ્ય ઢાંકણનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આમ કરવાથી ગરમી વાસણની અંદર જળવાઈ રહે છે અને ખોરાક ઝડપથી રાંધવામાં મદદ મળે છે. જોકે, દૂધ કે ઊભરાઈને બહાર આવી શકે તેવી વસ્તુઓ રાંધતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
બીજી ભૂલ: કેટલાક લોકો માને છે કે ગેસની જ્યોત જેટલી ઊંચી હશે, તેટલી ઝડપથી રસોઈ તૈયાર થશે. પરંતુ દરેક વાનગી માટે વધુ જ્યોતની જરૂર હોતી નથી. જો જ્યોત વાસણના તળિયાથી બહાર ફેલાય, તો ગરમીનો કેટલોક ભાગ વેડફાઈ જાય છે. તેથી વાસણના કદ પ્રમાણે જ્યોત રાખવી જોઈએ. પાણી ઊકળવા લાગે અથવા ખોરાક ગરમ થઈ જાય ત્યારબાદ જરૂરિયાત મુજબ જ્યોત ધીમી કરી શકાય છે. આ રીતે રસોઈનો બિનજરૂરી સમય ઘટાડવાની સાથે ગેસનો વપરાશ પણ ઓછો કરી શકાય છે.
ત્રીજી ભૂલ: ઘણા ઘરોમાં શાકભાજી કાપવી, મસાલા તૈયાર કરવા અથવા જરૂરી સામગ્રી શોધવાનું કામ ગેસ ચાલુ કર્યા પછી કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન ગેસ ચાલુ રહે છે, પરંતુ રસોઈની પ્રક્રિયા આગળ વધતી નથી. પરિણામે ગેસનો બિનજરૂરી વપરાશ થાય છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે રસોઈ શરૂ કરતાં પહેલાં તમામ સામગ્રી તૈયાર રાખવી જોઈએ. શાકભાજી કાપીને, મસાલા ભેગા કરીને અને જરૂરી વાસણો તૈયાર રાખ્યા પછી જ ગેસ ચાલુ કરવો જોઈએ. આ નાની આદતથી રસોઈનો સમય અને ગેસનો બગાડ ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.
આ ઉપરાંત, ગેસનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરવા માટે પ્રેશર કૂકરનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવો ફાયદાકારક બની શકે છે. જે ખોરાક પ્રેશર કૂકરમાં સરળતાથી રાંધી શકાય છે, તેને તેમાં રાંધવાથી સમય અને ઊર્જાની બચત થાય છે. વધુમાં, ગેસના ચૂલાની નિયમિત સફાઈ કરવી અને જ્યોત પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે ગેસની જ્યોત વાદળી રંગની હોવી જોઈએ. જો જ્યોત સતત પીળી દેખાય, અસામાન્ય રીતે નબળી હોય અથવા ચૂલો યોગ્ય રીતે કામ ન કરતો હોય, તો લાયક ટેકનિશિયન પાસે તેની તપાસ કરાવવી જોઈએ.
આમ, રસોઈ કરતી વખતે કેટલીક સામાન્ય ભૂલો ટાળીને અને યોગ્ય પદ્ધતિ અપનાવીને ગેસનો બગાડ ઘટાડી શકાય છે. વાસણ ઢાંકીને રાંધવું, જરૂર મુજબ જ્યોતનો ઉપયોગ કરવો અને રસોઈની તમામ તૈયારી અગાઉથી કરી લેવી જેવી સરળ આદતો ઘરનું બજેટ સંભાળવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.