ભારતીય શેરબજારમાં આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ પહેલાં સાવચેતીનું વલણ જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે નીતિ નિર્ણય બાદ વેચવાલીનું દબાણ વધુ સ્પષ્ટ બન્યું હતું. અગાઉના બે સત્રમાં નોંધાયેલી તેજી બાદ રોકાણકારોએ નફાવસૂલી તરફ વળતા બજારના મુખ્ય સૂચકાંકોમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. આરબીઆઈએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 5.50% કર્યો છે અને નીતિ વલણને “કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ” તરફ ફેરવ્યું છે. આ નિર્ણયથી વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રોમાં દબાણ વધ્યું હતું.
સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી ફ્યુચરમાં પણ આજે વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું. રોકાણકારો આરબીઆઈના વ્યાજદર નિર્ણય અને આગામી નીતિ સંકેતો અંગે સાવચેતી રાખતા ફ્યુચર સેગમેન્ટમાં પણ અસ્થિરતા વધી હતી. બજારમાં હાલ ઉપરના સ્તરે વેચવાલી અને નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદીનું મિશ્ર વલણ જોવા મળે છે.
આજે બજાર સંપૂર્ણપણે એકતરફી નબળું રહ્યું નથી. આરબીઆઈના નિર્ણય બાદ બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી જોવા મળતા બજારનો ઘટાડો થોડો મર્યાદિત થયો હતો. ખાસ કરીને કેટલીક ખાનગી અને સરકારી બેન્કોમાં ખરીદી આવતા નાણાકીય ક્ષેત્રમાં પ્રારંભિક દબાણમાં ઘટાડો થયો હતો. આરબીઆઈ દ્વારા વધારાની લિક્વિડિટી કડક કરવાની કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવતા બજારને પણ થોડો આધાર મળ્યો હતો.
બજારની નબળાઈ પાછળ સૌથી મોટું કારણ આરબીઆઈ દ્વારા રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો રહ્યો છે. લગભગ ચાર વર્ષ બાદ થયેલા આ વધારાથી બજારમાં વ્યાજદર અંગેની ચિંતા ફરી વધી છે. સાથે જ નીતિ વલણમાં “કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ”નો સંકેત મળતા ભવિષ્યમાં વધુ કડક નીતિની શક્યતા અંગે સાવચેતી વધી છે. બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટો જેવા વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રોમાં વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું હતું.
વૈશ્વિક બજારોમાં એકંદરે મિશ્ર વલણ રહ્યું હતું. અમેરિકન બજારો અગાઉના સત્રમાં મજબૂત રહ્યા હોવા છતાં એશિયન બજારોમાં નબળાઈ જોવા મળતા ભારતીય બજારને ખાસ સકારાત્મક આધાર મળ્યો નહોતો. વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડ, ડૉલરની ચાલ અને ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અંગેની ચિંતા પણ રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર અસર કરી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે ઊંચા ઊર્જા ખર્ચથી મોંઘવારીનું જોખમ વધતું હોવાથી વિવિધ કેન્દ્રીય બેન્કોની નીતિ પણ બજાર માટે મહત્વનું પરિબળ બની છે.
સ્થાનિક સ્તરે આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ આજે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની રહી હતી. આ ઉપરાંત રૂપિયો ડૉલર સામે નબળો રહેતા બજારના સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ રહ્યું હતું. 96.42ની આસપાસનો રૂપિયો અને ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ભારતના આયાત ખર્ચ તથા મોંઘવારી માટે ચિંતાનો વિષય છે. બીજી તરફ ભારતીય અર્થતંત્રની વૃદ્ધિ મજબૂત રહેવાની અપેક્ષા હોવાથી લાંબા ગાળાના રોકાણકારો દ્વારા નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદી જોવા મળી રહી છે.
આજે બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટો સેક્ટરમાં વેચવાલીનું દબાણ વધુ જોવા મળ્યું હતું, કારણ કે ઊંચા વ્યાજદરથી ધિરાણ ખર્ચ અને માંગ પર અસર થવાની ચિંતા છે. એફએમસીજી અને કેટલાક કન્ઝ્યુમર શેરોમાં પણ નબળાઈ જોવા મળી હતી. ટાઇટનના શેરમાં લગભગ 4% સુધીનો ઘટાડો નોંધાતા કન્ઝ્યુમર ક્ષેત્ર પર પણ દબાણ વધ્યું હતું. બીજી તરફ પસંદગીના ખાનગી તથા સરકારી બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી આવતા સમગ્ર નાણાકીય ક્ષેત્રનો ઘટાડો થોડો ઘટ્યો હતો.
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી બજાર માટે હજુ પણ મહત્વનું નકારાત્મક પરિબળ છે. 6 ઓક્ટોબરના સત્રમાં એફઆઈઆઈએ આશરે રૂ.2,961.30 કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે ડીઆઈઆઈએ આશરે રૂ.5,088.92 કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી. સ્થાનિક સંસ્થાકીય ખરીદી બજારને આધાર આપી રહી છે, પરંતુ એફઆઈઆઈની સતત વેચવાલી બજારની તેજીને મર્યાદિત કરી રહી છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી તેજી જોવા મળતા ભારતીય બજાર માટે ચિંતા વધી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 101.79 ડૉલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યું હતું. ઊંચા ક્રૂડ ભાવથી ભારતના આયાત બિલ, મોંઘવારી અને કંપનીઓના ખર્ચ પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ સોના અને ચાંદીમાં મર્યાદિત નરમાઈ જોવા મળતી હતી. ક્રૂડ ઓઈલની ચાલ આગામી સત્રોમાં બજાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
ભાવિ દિશા : આગામી સત્રોમાં ભારતીય શેરબજારની દિશા આરબીઆઈની નીતિ બાદ મળતા સંકેતો, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, રૂપિયાની ચાલ અને એફઆઈઆઈની પ્રવૃત્તિ પર આધારિત રહેશે. રેપો રેટમાં વધારો અને “કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ”ના સંકેતને કારણે ટૂંકા ગાળે અસ્થિરતા યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસમાં જો નીચલા સ્તરે ખરીદી સતત રહે તો બજારના ઘટાડાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. બીજી તરફ એફઆઈઆઈની વેચવાલી ચાલુ રહે તો દબાણ વધી શકે છે.