દેશમાં મોંઘવારી વધવાની ચિંતા વચ્ચે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ની આગામી નાણાકીય નીતિ પર બધાની નજર છે. ડ્યુશ બેંકના એક અહેવાલ મુજબ, RBI આગામી સમયમાં વ્યાજદરમાં વધારો કરી શકે છે. બેંકનું અનુમાન છે કે 2027ના મધ્ય સુધીમાં રેપો રેટ 6.25 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. જો એમ થશે તો હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય લોન લેનારા લોકોને વધુ EMI ભરવી પડી શકે છે.
ડ્યુશ બેંકના આકલન પ્રમાણે, RBI 2026ના છેલ્લા મહિનાઓમાં અને 2027ની પ્રથમ છમાહીમાં તબક્કાવાર દર વધારી શકે છે. આ માટે દેશની મોંઘવારી અને વૈશ્વિક આર્થિક હાલત બંને જવાબદાર ગણાય છે. પરંતુ 6.25 ટકાનો આંકડો કોઈ નિશ્ચિત નિર્ણય નથી. વાસ્તવિક પગલું આગળના આર્થિક આંકડા અને RBIની સમીક્ષા પર આધારિત હશે.
રેપો રેટ એ વ્યાજદર છે જેના પર RBI બેંકોને લોન આપે છે. તેમાં ફેરફાર થાય તો બેંકોની ઉધારની કિંમત બદલાય છે, જેની અસર ગ્રાહકોને મળતી લોનના વ્યાજદર પર પડે છે. જ્યારે મોંઘવારી વધવાનું જોખમ હોય ત્યારે સેન્ટ્રલ બેંક ભાવ કાબૂમાં રાખવા વ્યાજદર વધારવાનું વિચારે છે. પરંતુ આ નિર્ણયમાં આર્થિક વૃદ્ધિ, બજારની સ્થિતિ અને મોંઘવારીના વાસ્તવિક આંકડા પણ જોવામાં આવે છે.
જો રેપો રેટ વધશે તો બેંકો હોમ લોન અને કાર લોનના વ્યાજદર વધારી શકે છે. ખાસ કરીને ફ્લોટિંગ રેટ પર લોન લીધી હોય તેવા ગ્રાહકોને વધુ EMI ભરવી પડે અથવા લોનની મુદત લંબાઈ શકે છે. જોકે, આ અસર એ વાત પર આધારિત છે કે સંબંધિત બેંક પોતાના દરમાં કેટલો અને ક્યારે ફેરફાર કરે છે. બીજી તરફ, ઊંચા વ્યાજદરથી વેપારીઓ માટે લોન લેવી મોંઘી થાય છે. આની અસર કંપનીઓના રોકાણ અને ગ્રાહકોના ખર્ચ પર પણ પડી શકે છે.
આગળના સમયમાં મોંઘવારીના આંકડા, કાચા તેલની કિંમત, ચોમાસું અને આર્થિક વૃદ્ધિની ગતિ RBIના નિર્ણયમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. ડ્યુશ બેંકનું 6.25 ટકાનું અનુમાન આ જ શક્યતા દર્શાવે છે, કોઈ નક્કી થયેલો વધારો નહીં. તેથી સામાન્ય લોકોએ પોતાની EMI અને ઘરગથ્થુ બજેટ ગોઠવતી વખતે વ્યાજદરમાં સંભવિત ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખવો જોઈએ.
ઉલ્લેખનીય છે કે RBIએ ઓક્ટોબર 2026ની નાણાકીય નીતિ સમીક્ષામાં રેપો રેટ 25 બેસિસ પોઈન્ટ વધારીને 5.50 ટકા કર્યો હતો. સાથે જ નીતિનું વલણ બદલીને 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ' કર્યું હતું. આ સંકેત છે કે હાલમાં વ્યાજદરમાં કાપની શક્યતા ઓછી છે અને આગળ વધારો કે દર સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય આર્થિક સ્થિતિ જોઈને લેવાશે.