5 નવેમ્બરે રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ રામાયણ પાર્ટ-1 એ 3 દિવસમાં 375.5 કરોડ રૂપિયા કમાઈ લીધા છે. મોટા બજેટવાળી ભારતીય ફિલ્મો માટે 1000 કરોડ રૂપિયાની કમાણીનો બેન્ચમાર્ક મોટો માનવામાં આવે છે. જ્યારે ‘રામાયણ’ના બંને ભાગોના નિર્માણમાં કથિત રીતે 4000 કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા હોવાનું કહેવાય છે. નફામાં આવવા માટે ફિલ્મને કેટલી કમાણી કરવાની જરૂર છે, શું તે આટલી કમાણી કરી શકશે અને તેમાં એવું શું છે, જેના પર આટલો ખર્ચ થયો; જાણીશું આજના એક્સપ્લેનરમાં…
સવાલ-1: અત્યાર સુધી બોક્સ ઑફિસ પર ‘રામાયણ’ની કમાણી કેવી રહી છે?
ઇન્ડસ્ટ્રી ટ્રેકર સેકનિલ્ક અને અન્ય અહેવાલો અનુસાર, નિતેશ તિવારીની રામાયણે પ્રથમ 3 દિવસમાં સમગ્ર વિશ્વમાં 375.5 કરોડ રૂપિયા કમાઈ લીધા છે. પ્રથમ 3 દિવસનું બ્રેકડાઉન જુઓ...
- 5 નવેમ્બર: ભારતમાં ₹77.5 કરોડ અને વિદેશોમાં ₹51.25 કરોડની કમાણી કરી. કુલ વર્લ્ડવાઇડ ગ્રોસ કલેક્શન ₹128.75 કરોડ છે.
- 6 નવેમ્બર: ભારતમાં ₹57.30 કરોડ અને વિદેશોમાં ₹44 કરોડની કમાણી કરી. કુલ વર્લ્ડવાઇડ ગ્રોસ કલેક્શન ₹101.30 કરોડ થયું. આ દિવસે ભારતમાં 26.1%નો ઘટાડો અને સમગ્ર વિશ્વમાં 21.3%નો ઘટાડો થયો.
- 7 નવેમ્બર: ભારતમાં ₹83.45 કરોડ અને વિદેશોમાં ₹62 કરોડની કમાણી કરી. કુલ વર્લ્ડવાઇડ ગ્રોસ કલેક્શન ₹143.45 કરોડ થયું. આ દિવસે ભારતમાં 45.6%નો વધારો અને સમગ્ર વિશ્વમાં 41%નો વધારો થયો.
ફિલ્મ ક્રિટિક અને ટ્રેડ એનાલિસ્ટ તરણ આદર્શના જણાવ્યા અનુસાર, 'દિવાળીના પહેલાના સમયગાળાને કારણે શુક્રવારે ફિલ્મના બિઝનેસ પર અસર પડી. ફિલ્મ બિઝનેસની જમીની હકીકત સમજનારાઓ માટે 2 દિવસની કમાણી બિલકુલ અપેક્ષા મુજબ છે.’ ફિલ્મ 'રામાયણ'માં સાઈ પલ્લવીએ સીતાની, રણવીર કપૂરે રામની અને રવિ દુબેએ લક્ષ્મણની ભૂમિકા ભજવી છે.
સવાલ-2: 'રામાયણ'ને નફામાં આવવા માટે ઓછામાં ઓછી કેટલી કમાણી જરૂરી છે?
ટ્રેડ એક્સપર્ટ રમેશ બાલાના જણાવ્યા અનુસાર, બોક્સ ઑફિસનું એક સામાન્ય સૂત્ર એ છે કે ફિલ્મને બ્રેક-ઈવન માટે પોતાના બજેટના 2.5 ગણા કમાવા પડે છે. બ્રેક-ઈવનનો અર્થ છે- કમાણીનો એ તબક્કો જ્યારે ફિલ્મ પોતાની કિંમત વસૂલ કરી લે. ન તો નુકસાન થાય અને ન તો નફો.
રામાયણના બંને ભાગના નિર્માણમાં 4 હજાર કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા હોવાનું કહેવાય છે. આ હિસાબે પહેલા ભાગની કિંમત 2 હજાર કરોડ રૂપિયા હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. તેથી રામાયણ પાર્ટ-1ને બ્રેક-ઈવન માટે 5 હજાર કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરવી પડશે.
2.5 ગણો આંકડો કોઈ નિશ્ચિત ગણિત નથી, પરંતુ જૂન 2026માં ફિલ્મમેકર રાજકુમાર હિરાણીએ પણ એક પોડકાસ્ટમાં આ જ આંકડો આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું, 'તમે ફિલ્મની કમાણી 100 કરોડ…200 કરોડનો આંકડો વાંચો છો, તો પહેલા તેનું બ્રેકડાઉન સમજો. કોઈ ફિલ્મ 100 કરોડ કમાય, તો તેના નિર્માતાને તેમાંથી માત્ર 40% અથવા 35% જ મળે છે. ટિકિટની કમાણીનો 50% તો ફિલ્મ બતાવનારા મલ્ટિપ્લેક્સ (સિનેમા હોલ) જ લઈ જાય છે.' હિરાણી આગળ કહે છે, 'પહેલા અઠવાડિયામાં થિયેટરવાળા કહે છે- 50% લઈ લો, પછી બીજા અઠવાડિયામાં 60% આપે છે. થિયેટરની બચેલી કમાણીનો મોટો હિસ્સો ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અને ફિલ્મના પ્રચારમાં જતો રહે છે. હંમેશાં આવું જ થતું આવ્યું છે.'
હકીકતમાં, ફિલ્મની ટિકિટોથી થતી કમાણીને ગ્રોસ કલેક્શન કહેવામાં આવે છે. તેમાંથી ટેક્સ કાઢ્યા પછી નેટ કલેક્શન બચે છે. ત્યારબાદ બાકીની રકમ ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને મળે છે. પછી કોન્ટ્રાક્ટ મુજબ તેનો હિસ્સો પ્રોડ્યુસર સુધી પહોંચે છે. આ ઉપરાંત ફિલ્મનો માર્કેટિંગ ખર્ચ પણ હોય છે.
જોકે ટિકિટના વેચાણ ઉપરાંત પણ ફિલ્મ અનેક રીતે કમાણી કરે છે. તેથી એવું કહી શકાય નહીં કે રામાયણ પાર્ટ-1ને બ્રેક-ઈવન માટે સંપૂર્ણ 5000 કરોડ રૂપિયા ટિકિટના વેચાણમાંથી કમાવવા પડશે. હિરાણીના જણાવ્યા મુજબ, ટિકિટ ઉપરાંત કમાણીના 3 સ્રોત છે. ફિલ્મ સેટેલાઇટ ટીવી ચેનલોને વેચવામાં આવે છે. તેને OTT પર પણ રિલીઝ કરવામાં આવે છે અને સંગીતમાંથી પણ કમાણી થાય છે. પ્રોડ્યુસરે આ તમામ સ્રોતોમાંથી પોતાની પડતર કિંમત વસૂલ કરવાની હોય છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે થિયેટર રન બાદ રામાયણને જિયો હોટસ્ટાર પર રિલીઝ કરવામાં આવશે.
હિરાણી કહે છે, ‘પહેલાં માર્કેટિંગ બજેટ ઓછું રહેતું હતું. હવે કોઈપણ ફિલ્મનું માર્કેટિંગ બજેટ 10 કરોડ રૂપિયાથી ઘણું વધારે થઈ ગયું છે, કારણ કે દર્શકો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બનતું જાય છે.’
27 ઑક્ટોબરે લૉસ એન્જલસમાં ‘રામાયણ’ના વર્લ્ડ પ્રીમિયર દરમિયાન નમિત મલ્હોત્રા, રણબીર કપૂર, સાઈ પલ્લવી, યશ અને નિતેશ તિવારી.
સવાલ-3: તો શું ફિલ્મ 5000 કરોડ કમાઈ શકશે?
ફિલ્મની કમાણી તેના પ્રદર્શન પર નિર્ભર છે. પ્રથમ 3 દિવસની કમાણી 375 કરોડ રૂપિયા થઈ છે. જો ફિલ્મ આ જ ગતિએ ચાલુ રહેશે, તો તે 5000 કરોડનો આંકડો પાર કરી શકે છે. પરંતુ બોક્સ ઑફિસ પર ઘણા પરિબળો અસર કરે છે, જેમ કે સ્પર્ધા, સમીક્ષાઓ અને દર્શકોનો પ્રતિસાદ. તેથી અત્યારે જ કહી શકાય નહીં કે ફિલ્મ 5000 કરોડ કમાશે. જો કે, ફિલ્મના નિર્માતાઓ અને ટ્રેડ એનાલિસ્ટો ફિલ્મની સફળતા અંગે આશાવાદી છે.