ભારતીય રેલવેની RAC (રિઝર્વેશન અગેઇન્સ્ટ કેન્સલેશન) વ્યવસ્થામાં ટૂંક સમયમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. કન્ફર્મ બર્થ ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે મુસાફરોને RAC ટિકિટ આપવામાં આવે છે, જેમાં એક સાઇડ લોઅર બર્થ બે મુસાફરો વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે. બંને મુસાફરો પૂરું ભાડું ચૂકવે છે, છતાં તેમને અડધી જગ્યા પર બેસીને અથવા લાંબી રાત્રિની મુસાફરીમાં તકલીફ વેઠવી પડે છે.
રેલવે બોર્ડ હાલમાં આ વ્યવસ્થાને નાબૂદ કરવી કે તેના નિયમોમાં ફેરફાર કરવા અંગે વિચારણા કરી રહ્યું છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી કે સત્તાવાર આદેશ બહાર પાડવામાં આવ્યો નથી.
પ્રીમિયમ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનોમાં RAC વ્યવસ્થા લાગુ નથી. રેલવે બોર્ડના 15 જાન્યુઆરી, 2026ના કોમર્શિયલ પરિપત્ર મુજબ, આ ટ્રેનોમાં તમામ બર્થ એડવાન્સ રિઝર્વેશનના પ્રથમ દિવસથી બુકિંગ માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવે છે અને RACને બાકાત રાખવામાં આવી છે. રેલવે અન્ય ટ્રેનોની રિઝર્વેશન સિસ્ટમની પણ સમીક્ષા કરી શકે છે, જેથી મુસાફરોને પૂરી બર્થ મળે.
ઉત્તર રેલવેના જનરલ મેનેજર રાજેશ કુમાર પાંડેએ જણાવ્યું કે તેમને આવા કોઈ ફેરફારની જાણકારી નથી. નીતિગત નિર્ણયો ફક્ત રેલવે બોર્ડ લે છે. રેલવે બોર્ડના ચેરમેનનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, પરંતુ તેમનો ફોન બંધ હોવાથી સંપર્ક થઈ શક્યો નહીં.
મુસાફરો ઉપરાંત સંસદની જાહેર હિસાબ સમિતિ (PAC)એ પણ RAC વ્યવસ્થા પર વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. 4 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સંસદમાં રજૂ કરાયેલા તેના 36મા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જ્યારે RAC મુસાફરને પૂરી બર્થ મળતી નથી, ત્યારે તેમની પાસેથી પૂરું ભાડું વસૂલવું યોગ્ય નથી. સમિતિએ રેલ મંત્રાલયને ભલામણ કરી છે કે આવા મુસાફરોને ભાડાનો અમુક હિસ્સો પરત કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે.