ભારતીય નૌસેનાના સ્વદેશી એરક્રાફ્ટ કેરિયર INS વિક્રાંત પર 29 ઓક્ટોબરે ફ્રેન્ચ નેવીના રાફેલ-M ફાઇટર જેટે સફળ લેન્ડિંગ કર્યું છે. ફ્રેન્ચ પાઇલટ દ્વારા સંચાલિત આ વિમાનનો પહેલો જ પ્રયાસ સફળ રહ્યો હતો.
આ ટ્રાયલ સાથે ભારતીય નૌસેનામાં રાફેલ-M એરક્રાફ્ટને ઓપરેશનલ બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થશે. નોંધનીય છે કે ભારતને હજુ સુધી રાફેલ મરીન એરક્રાફ્ટ મળ્યું નથી.
INS વિક્રાંત STOBAR ટેકનોલોજી પર કાર્યરત છે, જેના કારણે આ ટ્રાયલ નૌસેના માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
રાફેલ-Mનો આ ટ્રાયલ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
સમુદ્રમાં યુદ્ધ જહાજ પરથી ફાઇટર પ્લેન ઉડાડવું અને તેને પાછું ઉતારવું, જમીન પરથી સામાન્ય પ્લેન ઉડાડવા કરતાં ઘણું અલગ હોય છે. રાફેલ મરીનના કિસ્સામાં ખરો પડકાર એ હતો કે ફ્રાન્સ માટે તૈયાર કરાયેલા આ વિમાનને ભારતીય યુદ્ધ જહાજની ટેકનોલોજી સાથે અનુકૂળ બનાવી શકાય છે કે નહીં.
જહાજ પરથી ફાઇટર પ્લેન ઉડાડવા માટે બે ટેકનોલોજી
CATOBAR ટેકનોલોજી: આમાં વિમાનને ઉડાન ભરવા માટે કેટાપલ્ટ એટલે કે એક શક્તિશાળી લોન્ચ સિસ્ટમની મદદ મળે છે, જે વિમાનને ઓછા અંતરમાં જરૂરી ઝડપ મેળવવામાં મદદ કરે છે. ફ્રાન્સનું 'ચાર્લ્સ ડી ગોલ' યુદ્ધ જહાજ આ જ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે.
STOBAR ટેકનોલોજી: આમાં કેટાપલ્ટ હોતું નથી. ફાઇટર પ્લેન જહાજ પર બનાવેલા સ્કી-જમ્પ (ઉપર તરફ ઢળતા રેમ્પ) પરથી ઉડાન ભરે છે. ભારતનું INS વિક્રાંત અને INS વિક્રમાદિત્ય આ જ સિસ્ટમ પર કામ કરે છે.