પોસ્ટ ઓફિસ હવે ફક્ત ટપાલ સેવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. તે દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે બચત અને બેંકિંગનું વિશ્વાસપાત્ર કેન્દ્ર બની ગઈ છે. ભારતના દરેક ખૂણે ફેલાયેલી પોસ્ટ ઓફિસો નાની બચત યોજનાઓ અને ખાતાની સુવિધાઓ આપે છે. ઘણા લોકો બેંકો કરતાં પોસ્ટ ઓફિસની યોજનાઓ પર વધુ ભરોસો મૂકે છે, કારણ કે અહીં રોકાણ કરેલા દરેક રૂપિયા પર ભારત સરકારની સો ટકા સુરક્ષા અને ગેરંટી મળે છે. જો તમે સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત વળતર ઈચ્છતા હોવ, તો પોસ્ટ ઓફિસની 365 દિવસ (1 વર્ષ)ની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટ (TD) યોજના શું છે? બેંકોમાં જેમ FD ખાતું ખોલાય છે, તેમ પોસ્ટ ઓફિસમાં પણ FDની સુવિધા છે. પોસ્ટ ઓફિસની ભાષામાં તેને 'ટાઈમ ડિપોઝિટ' અથવા 'TD' કહેવાય છે. આ યોજનાની રીત બેંક FD જેવી જ સરળ છે. રોકાણકારે એક જ વાર એકસામટી રકમ જમા કરાવવાની હોય છે. પછી નક્કી કરેલી મુદત પૂરી થવા પર મૂળ રકમ સાથે અગાઉથી નક્કી કરેલા વ્યાજ દર મુજબની રકમ પરત મળે છે. પોસ્ટ ઓફિસમાં 1 વર્ષ, 2 વર્ષ, 3 વર્ષ અને વધુમાં વધુ 5 વર્ષની મુદત માટે TD ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
365 દિવસની FD પર વ્યાજ અને રોકાણ મર્યાદા: પોસ્ટ ઓફિસ તેની ટાઈમ ડિપોઝિટ યોજનાઓ પર બેંકોને ટક્કર આપે તેવા વ્યાજ દરો આપે છે. હાલના નિયમો મુજબ, 365 દિવસ એટલે કે 1 વર્ષની FD પર વાર્ષિક 6.90 ટકા વ્યાજ મળે છે. પોસ્ટ ઓફિસમાં અલગ-અલગ મુદત માટે વ્યાજ દર 6.90 ટકાથી શરૂ થઈને 7.50 ટકા સુધીના છે. 5 વર્ષ માટે રકમ જમા કરાવો તો સૌથી વધુ 7.50 ટકા વ્યાજ મળે છે.
એક મહત્ત્વની વાત એ છે કે પોસ્ટ ઓફિસ FD યોજનામાં રોકાણ માટે કોઈ મહત્તમ જમા મર્યાદા નક્કી નથી. તમે તમારી બચત અનુસાર 5 હજાર, 50 હજાર કે 5 લાખ જેટલી મોટી રકમ પણ કોઈ કાયદાકીય અવરોધ વિના સુરક્ષિત રીતે રોકી શકો છો.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વ્યાજ દરના નિયમો: સામાન્ય રીતે ઘણી સરકારી અને ખાનગી બેંકો 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકોને FD પર 0.50 ટકા વધુ વ્યાજ આપે છે. કેટલીક બેંકો 80 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોને તેનાથી પણ વધુ વળતર આપે છે. પરંતુ પોસ્ટ ઓફિસની ટાઈમ ડિપોઝિટ યોજનામાં વયના આધારે વ્યાજ દરોમાં કોઈ ભેદભાવ નથી. યુવાન, આધેડ કે વરિષ્ઠ નાગરિક - બધા માટે એકસરખા વ્યાજ દર લાગુ પડે છે.
પોસ્ટ ઓફિસમાં રોકાણ કરેલા દરેક રૂપિયા પર ભારત સરકારની સો ટકા સુરક્ષા અને ગેરંટી મળે છે. તે બેંક FD જેવી જ યોજના છે, જેને પોસ્ટ ઓફિસમાં 'ટાઈમ ડિપોઝિટ' કે 'TD' કહેવાય છે. રોકાણકાર એકસામટી રકમ જમા કરાવે છે અને પાકતી મુદતે નિશ્ચિત વ્યાજ સાથે પરત મેળવે છે. 365 દિવસ માટે 6.90 ટકા અને 5 વર્ષ માટે 7.50 ટકા વ્યાજ મળે છે. રોકાણની કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી અને વયના આધારે વ્યાજ દરોમાં ભેદભાવ નથી.