પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓમાં 5 વર્ષની મુદતવાળા રોકાણ માટે ઘણા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. 5 વર્ષની પોસ્ટ ઓફિસ ટાઇમ ડિપોઝિટ (POD) હાલમાં વાર્ષિક 7.5% વ્યાજ આપે છે. વ્યાજ ત્રિમાસિક ગણતરી થાય છે, પણ ચૂકવણી વાર્ષિક ધોરણે થાય છે. આ દર મુજબ ₹1 લાખની ડિપોઝિટ 5 વર્ષમાં આશરે ₹1.44 લાખ થાય છે. વાસ્તવિક રકમ ખાતાની શરતો અને વ્યાજ ચૂકવણીની પદ્ધતિ પર આધાર રાખે છે. ટાઇમ ડિપોઝિટ તે લોકો માટે છે જેઓ નિશ્ચિત સમયગાળા માટે પૈસા જમા કરાવવા અને બજારના વધઘટથી બચવા માંગે છે.
5 વર્ષનું NSC રોકાણ
નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) ની મુદત 5 વર્ષની છે અને હાલમાં તે વાર્ષિક 7.7% વ્યાજ આપે છે. વ્યાજ વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ થાય છે, પણ પરિપક્વતા પર ચૂકવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ₹1 લાખનું NSC 5 વર્ષમાં આશરે ₹1.45 લાખ થઈ શકે છે. NSC રોકાણ આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ નિર્ધારિત મર્યાદા સુધી કર લાભ પણ આપે છે. જોકે, વ્યાજ પર લાગુ થતા કર નિયમો ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે.
માસિક આવક યોજના અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે વિકલ્પો
પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક ખાતું (MIS) એ 5 વર્ષનો વિકલ્પ છે. જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026 માટે તેનો વ્યાજ દર 7.4% છે. વ્યાજ દર મહિને ચૂકવવામાં આવે છે. આથી તે રોકાણકારો માટે ઉપયોગી બને છે જેમને નિયમિત આવકની જરૂર હોય છે. 7.4% પર ₹1 લાખ પર વાર્ષિક વ્યાજ આશરે ₹7,400 એટલે કે દર મહિને આશરે ₹617 થાય છે. 5 વર્ષમાં કુલ વ્યાજ આશરે ₹37,000 થશે. મુદત પૂરી થતાં મુદ્દલ પરત મળે છે.
વરિષ્ઠ નાગરિક બચત યોજના (SCSS) હાલમાં 8.2% વ્યાજ દર આપે છે અને તેની મુદત 5 વર્ષની છે. જોકે, આ યોજના ફક્ત પાત્ર વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે છે. ₹1 લાખ પર વાર્ષિક વ્યાજ આશરે ₹8,200 થાય છે.
આ યોજનાઓમાં શું ખાસ છે?
ટાઇમ ડિપોઝિટ અને NSC એ 5 વર્ષની નિશ્ચિત મુદત માટે સીધા વિકલ્પો છે. નિયમિત માસિક આવક જોઈતી હોય તો MIS અલગ જરૂરિયાત પૂરી કરે છે, જ્યારે પાત્ર વરિષ્ઠ નાગરિકો SCSS પર વિચાર કરી શકે છે. પીપીએફ, સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને કિસાન વિકાસ પત્રને ફક્ત 5 વર્ષની મુદતવાળા રોકાણ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી, કારણ કે તેમના સમયગાળા અને ઉપાડના નિયમો અલગ અલગ હોય છે.
રોકાણ કરતા પહેલાં વ્યાજ દર, કરવેરા અને ઉપાડની શરતો ધ્યાનથી વાંચી લેવી જોઈએ. દરેક યોજનાના દર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે સુધારવામાં આવે છે, તેથી નવીનતમ દરો પોસ્ટ ઓફિસ ખાતે અથવા અધિકૃત વેબસાઇટ પર તપાસવા.