દિવાળીનો તહેવાર આનંદ લાવે છે, પરંતુ ત્યારબાદ ઘણા વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા બગડે છે. ફટાકડામાંથી નીકળતા ધુમાડા અને સૂક્ષ્મ કણો શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, આંખોમાં બળતરા અને એલર્જીનું કારણ બને છે. આ બાળકો, વૃદ્ધો અને પહેલાથી જ કોઈ બીમારી ધરાવતા લોકોને અસર કરે છે. ક્યારેક સ્વસ્થ વ્યક્તિઓ પણ પ્રદૂષણને કારણે સમસ્યાઓનો અનુભવ કરે છે. તેથી દિવાળી પછી તમારા સ્વાસ્થ્યનું ખાસ ધ્યાન રાખવું મહત્વપૂર્ણ છે.
શ્વાસ સંબંધિત રોગોનું વધી જાય છે જોખમ
દિવાળી પછી હવામાં રહેલી ધૂળ અને ફટાકડાનો ધુમાડો શ્વસન સમસ્યાઓમાં વધારો કરી શકે છે. પ્રદૂષણમાં રહેલા PM2.5 અને PM10 જેવા નાના કણો શ્વાસ દ્વારા ફેફસાં સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે ખાંસી, ગળામાં દુખાવો, છાતીમાં જકડાઈ જવું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે. અસ્થમા અને COPDના દર્દીઓને પણ વધુ ખરાબ સમસ્યાઓનો અનુભવ થઈ શકે છે. જો તમને પહેલાથી જ શ્વસન સંબંધી બીમારી હોય તો તમારા ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ તમારી દવાઓ અને ઇન્હેલરનો ઉપયોગ કરો. વધુ પ્રદૂષણના કલાકો દરમિયાન બહાર જવાનું ટાળો અને જો જરૂરી હોય તો, સારી રીતે ફિટિંગ N95 માસ્ક પહેરો.
આંખોમાં બળતરા અને એલર્જી પણ વધે છે.
ફટાકડાનો ધુમાડો અને પ્રદૂષણ ફક્ત ફેફસાંને જ અસર કરતું નથી, પરંતુ આંખો અને ત્વચાને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. દિવાળી પછી કેટલાક લોકોને આંખોમાં બળતરા, લાલાશ, ખંજવાળ અને પાણી આવવાનો અનુભવ થાય છે. ત્વચા પર ખંજવાળ અને ફોલ્લીઓ પણ દેખાઈ શકે છે. ધુમાડા અને ધૂળના સંપર્કમાં આવવાથી એલર્જીના લક્ષણો વધી શકે છે. આને ટાળવા માટે તમારી આંખો વારંવાર ઘસવાનું ટાળો. બહારથી પાછા ફર્યા પછી તમારા ચહેરા અને હાથને સ્વચ્છ પાણીથી ધોઈ લો. જો તમને આંખોમાં તીવ્ર દુખાવો, ઝાંખી દ્રષ્ટિ અથવા સતત બળતરાનો અનુભવ થાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લો.
માથાનો દુખાવો અને હૃદયની સમસ્યાઓને અવગણશો નહીં.
કેટલાક લોકોમાં પ્રદૂષણ માથાનો દુખાવો, થાક અને ચક્કરનું કારણ પણ બની શકે છે. હવામાં પ્રદૂષકો હૃદય અને રક્તવાહિનીઓને પણ અસર કરી શકે છે. પહેલાથી જ હૃદયની બીમારીઓ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકોએ વધારાની સાવધાની રાખવી જોઈએ. પ્રદૂષણના સ્તરના આધારે તમારા બહાર ચાલવા અથવા કસરતનું સમયપત્રક ગોઠવો. પુષ્કળ પાણી પીઓ અને ઘરની અંદરના ધુમાડાથી બચવાનો પ્રયાસ કરો. જો તમને છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અચાનક ચક્કર આવવાનો અનુભવ થાય છે, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરની સલાહ લો. થોડી સાવચેતી રાખવાથી દિવાળી પછી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી બચી શકાય છે.
Disclaimer: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો પર આધારિત છે. તેને તબીબી સલાહનો વિકલ્પ માનશો નહીં. કોઈપણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત શરૂ કરતા પહેલા હંમેશા તમારા ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.