પાકિસ્તાને યમનના હુથી વિદ્રોહીઓ સામે સીધી લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાનો ઇનકાર કરતાં સાઉદી અરેબિયા સાથેના સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે રવિવારે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન (MBS) સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરી હતી. આ વાતચીતને ડેમેજ કંટ્રોલ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
તાજેતરમાં પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીયે વચ્ચે 'મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર' થયો હતો. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા આસિફે અગાઉ સંકેત આપ્યો હતો કે સાઉદી પર હુમલો થશે તો આ કરાર હેઠળ પાકિસ્તાન લશ્કરી કાર્યવાહી કરશે. જોકે, હવે ઇસ્લામાબાદે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ કરાર માત્ર રક્ષણાત્મક છે અને પાકિસ્તાની સેના આપમેળે હુથીઓ સામે યુદ્ધમાં નહીં ઉતરે. આ નરમ વલણને કારણે સાઉદી અરેબિયા નારાજ ન થાય તે હેતુથી શરીફે MBS સાથે વાત કરી હતી.
શરીફે હુથી હુમલાની નિંદા કરી સાઉદી નેતૃત્વ પ્રત્યે પૂર્ણ એકતા દર્શાવી હતી. સામે પક્ષે, ક્રાઉન પ્રિન્સે પણ પાકિસ્તાનના અડગ સમર્થનની પ્રશંસા કરી હતી.
આ રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે યમનમાં સંઘર્ષ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. 2022માં યુએનની મધ્યસ્થીથી થયેલા યુદ્ધવિરામ બાદ આ સૌથી ગંભીર તણાવ છે. હુથી દળોએ લાલ સમુદ્રના મહત્ત્વના બંદર 'મોખા' અને બાબ-અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ નજીકના ટાપુ પર કબજો જમાવ્યો છે, જ્યારે સાઉદી-સમર્થિત દળોએ પણ વળતા હુમલા શરૂ કર્યા છે. સપ્ટેમ્બર મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં 82,000થી વધુ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. આ યુદ્ધને કારણે બાબ-અલ-મંદેબ જેવા વૈશ્વિક શિપિંગ માર્ગ પર મોટો ખતરો ઊભો થયો છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા પુરવઠામાં મોટો વિક્ષેપ પાડી શકે છે.
યમનમાં વધતા તણાવને કારણે સાઉદી અરેબિયાએ અમેરિકા પાસે પણ મદદ માંગી છે, પરંતુ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હુથીઓ સામે સીધી લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે. આ સંજોગોમાં સાઉદી અરેબિયા પોતાના સુરક્ષા ભાગીદારોની વાસ્તવિક પ્રતિબદ્ધતાનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે.
બીજી તરફ, પાકિસ્તાનના પીએમ શરીફ 23 સપ્ટેમ્બરના રોજ ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) જનરલ એસેમ્બલી સત્ર દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને મળવાના છે. આ બેઠક પાકિસ્તાન માટે વોશિંગ્ટન અને રિયાધ સાથેના તેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને સંતુલિત કરવાની એક મહત્ત્વપૂર્ણ તક સાબિત થઈ શકે છે.