દેશના સૌથી મોટા સ્ટોક એક્સચેન્જ NSE (નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ)નો IPO ખુલી ગયો છે. આ ચાલુ બિઝનેસ વર્ષનો સૌથી મોટો IPO ગણાય છે, જેમાં કુલ ₹22,569 કરોડની રકમનો ઉપાડ થવાનો છે.
NSE IPO માટે ₹1,700થી ₹1,785 પ્રતિ શેરનો પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. રિટેલ રોકાણકારો માટે એક લોટમાં 8 શેર છે. એટલે કે અપર પ્રાઇસ બેન્ડ પર એક લોટ ખરીદવા માટે ઓછામાં ઓછા ₹14,280નું રોકાણ કરવું પડશે. આ IPO 21 સપ્ટેમ્બરે બંધ થશે અને શેરનું લિસ્ટિંગ 24 સપ્ટેમ્બરે થઈ શકે છે.
NSEમાં શું ખાસ છે?
NSEનું નામ લગભગ તમામ શેરબજાર રોકાણકારો જાણે છે. NSE પર શેરોની ખરીદ-વેચાણ ઉપરાંત ફ્યુચર્સ, ઓપ્શન્સ, કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્સ, કરન્સી ડેરિવેટિવ્સ અને માર્કેટ સાથે જોડાયેલા અનેક પ્રકારના વ્યવહારો થાય છે. આ ઉપરાંત NSE ક્લિયરિંગ, ઇન્ડેક્સ અને માર્કેટ ડેટામાંથી પણ કમાણી કરે છે.
કંપનીને માર્કેટ શેરનો પણ મોટો ફાયદો મળે છે. FY26 સુધી NSE કેશ માર્કેટ અને ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્સ ટર્નઓવરના મામલે દેશનું પ્રમુખ એક્સચેન્જ છે. જૂન 2026 સુધી NSE પાસે 13.24 કરોડથી વધુ યુનિક રજિસ્ટર્ડ રોકાણકારો હતા.
IPOથી કેટલા પૈસા મળશે?
NSEના IPOમાં OFS (ઓફર ફોર સેલ) થઈ રહ્યું છે. તેનો અર્થ એ છે કે NSE નવા શેર જાહેર કરીને પૈસા એકત્ર કરી રહ્યું નથી. તેના બદલે આશરે 12.64 કરોડ હાલના શેર શેરધારકો વેચી રહ્યા છે. તેથી IPOમાંથી મળનારી રકમ NSEના બિઝનેસમાં નહીં જાય, પરંતુ હાલના શેર વેચનારા રોકાણકારોને મળશે.
IPO ખુલતા પહેલાં NSEનો ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) 9 ટકા હતો. તેનો અર્થ એ છે કે ગ્રે માર્કેટમાં શેરને IPOના અપર પ્રાઇસ બેન્ડ કરતાં આશરે ₹160 વધુ એટલે કે લગભગ ₹1,945ના ભાવે જોવામાં આવી રહ્યો હતો.
પરંતુ GMP કોઈ ગેરંટીવાળું રિટર્ન નથી. ગ્રે માર્કેટમાં જે ભાવે શેરનું ટ્રેડિંગ થઈ રહ્યું હોય, તે જરૂરી નથી કે સ્ટોક એક્સચેન્જ પર પણ એ જ ભાવે લિસ્ટ થાય. તેથી માત્ર GMP જોઈને IPOમાં પૈસા રોકવાનો નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી.
બિઝનેસમાં શું ધ્યાનમાં રાખવું?
NSEનો બિઝનેસ શેરબજારમાં થતી ટ્રેડિંગ સાથે ઘણો જોડાયેલો છે. FY26માં કંપનીની ઓપરેશનલ આવક આશરે ₹16,601 કરોડ રહી હતી, જે અગાઉના વર્ષના ₹17,141 કરોડ કરતાં ઓછી હતી. આ જ સમયગાળા દરમિયાન કંપનીનો નફો પણ ₹12,188 કરોડથી ઘટીને આશરે ₹10,302 કરોડ થયો હતો.
તેથી ભવિષ્યમાં જો ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થાય અથવા નિયમનમાં મોટો ફેરફાર આવે, તો તેની અસર NSEની કમાણી પર પણ પડી શકે છે. રોકાણકારોએ શેરમાં રોકાણ કરતાં પહેલાં પોતાની જોખમ લેવાની ક્ષમતા અને કંપનીના બિઝનેસને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.