ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણ કરતા લોકો માટે આજે (7 સપ્ટેમ્બર 2026)થી એક મહત્વનો ફેરફાર અમલમાં આવ્યો છે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (એનએસઈ) અને બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (બીએસઈ) એ પ્રી-ઓપન સેશનના નિયમો બદલ્યા છે. આ સેશન સવારે 9:00 થી 9:15 વાગ્યા સુધી ચાલે છે અને તેમાં હવે ઓર્ડર મૂકવાની સમયમર્યાદા અને પ્રકાર બદલાયા છે.
નવા નિયમો શું છે?
નવી વ્યવસ્થા પ્રમાણે, પ્રી-ઓપન સેશનના પહેલા ભાગમાં એટલે કે 9:00 થી 9:05 વાગ્યા સુધી રોકાણકારો માર્કેટ ઓર્ડર (જેમાં કિંમત નક્કી કર્યા વગર તરત ખરીદ-વેચાણ થાય છે) અને લિમિટ ઓર્ડર (નક્કી કરેલી કિંમત પર ખરીદ-વેચાણ) મૂકી શકશે. પરંતુ 9:05 થી 9:10 વાગ્યા સુધીના સમયમાં હવે ફક્ત લિમિટ ઓર્ડર જ સ્વીકારવામાં આવશે. માર્કેટ ઓર્ડર અને લિમિટ ઓર્ડરની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ છે: માર્કેટ ઓર્ડરમાં બજારના ભાવે તરત જ ખરીદી-વેચાણ થાય છે, જ્યારે લિમિટ ઓર્ડરમાં રોકાણકાર પોતાની મહત્તમ કે લઘુત્તમ કિંમત નક્કી કરે છે.
અગાઉ આ બીજા સમયગાળામાં 9:07 વાગ્યા સુધી માર્કેટ ઓર્ડર મૂકી શકાતા હતા, પરંતુ હવે તે સમય વધારીને 9:10 કરવામાં આવ્યો છે અને માર્કેટ ઓર્ડર બંધ કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, કિંમત નક્કી કરવામાં માર્કેટ ઓર્ડરને લિમિટ ઓર્ડર કરતાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
રોકાણકારો પર શું અસર થશે?
આ ફેરફારથી જે રોકાણકારો રાતોરાતના સમાચાર કે વૈશ્વિક બજારોના ઉતાર-ચઢાવના આધારે માર્કેટ ઓર્ડર આપે છે, તેમણે હવે સવારે 9:05 વાગ્યા પહેલાં જ ઓર્ડર સબમિટ કરવા પડશે. આનાથી બજારમાં થતી કૃત્રિમ સટ્ટાખોરી પર અંકુશ આવશે તેવું માનવામાં આવે છે. અગાઉ કેટલાક મોટા ખેલાડીઓ ઓર્ડર વિન્ડો બંધ થવાના આખરી સમયે મોટા માર્કેટ ઓર્ડર મૂકીને શેરના ભાવમાં કૃત્રિમ ઉછાળો કે ઘટાડો લાવતા હતા અને એક્ઝિક્યુશન પહેલાં ઓર્ડર રદ કરી દેતા હતા. નવા નિયમો હેઠળ 9:05 પછી માર્કેટ ઓર્ડર નહીં મળવાથી આવી પ્રક્રિયા બંધ થશે.
તેમજ, જે રોકાણકારો ખરીદી-વેચાણ ચોક્કસપણે કરાવવા માંગે છે, તેમણે પ્રથમ પાંચ મિનિટમાં ઓર્ડર મૂકવો પડશે. 9:05 થી 9:10 વચ્ચે મૂકાતા લિમિટ ઓર્ડર બજારમાં લિક્વિડિટી પૂરી પાડશે, જેથી માર્કેટ ઓર્ડર સરળતાથી મેચ થઈ શકશે. આ ઉપરાંત, 9:05 થી 9:10ની વિન્ડોમાં રોકાણકારો શરૂઆતના ઓર્ડર ફ્લો જોઈને પોતાની રણનીતિ બનાવી શકશે, કારણ કે માર્કેટ ઓર્ડર ન હોવાથી ભાવમાં અચાનક તીવ્ર ફેરફાર નહીં થાય. આ નવી રચના ગયા મહિને શરૂ કરાયેલા ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન (સીએએસ) જેવી છે, જેનો હેતુ શેરના સાચા ભાવ નક્કી કરવામાં સ્થિરતા લાવવાનો છે.
(નોંધ: શેરબજારમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે. રોકાણ કરતા પહેલાં નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી ઉચિત છે.)