વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે નેધરલેન્ડની સેન્ટ્રલ બેંક (ડચ બેંક) એ મોટો નિર્ણય લીધો છે. તેણે અમેરિકા અને કેનેડામાં રાખેલું પોતાનું 86 ટન (86,000 કિલોગ્રામ) સોનું પાછું ખેંચી લીધું છે. આ સોનાની કિંમત લગભગ 1.31 લાખ કરોડ રૂપિયા (લગભગ 83.7 અબજ ડોલર) છે. આ સોનું હવે લંડનમાં મોકલવામાં આવ્યું છે.
ડચ બેંકે આ પગલા પાછળ વધતી જતી ભૌગોલિક-રાજકીય અસ્થિરતાને કારણ ગણાવ્યું છે. બેંકનું કહેવું છે કે, કટોકટીની સ્થિતિમાં લંડનમાંથી સોનાનો વેપાર કરવો સરળ અને ઝડપી છે, જે ન્યૂયોર્ક અને ઓટાવાની સરખામણીએ વધુ અનુકૂળ છે.
ડચ બેંકના અધ્યક્ષ ઓલાફ સ્લિયેપેને જણાવ્યું હતું કે, "આ પગલાથી અમે કટોકટીની સ્થિતિમાં અમારા સોનાનો તરત ઉપયોગ કરવા તૈયાર છીએ. અમને આશા છે કે આવી સ્થિતિ ક્યારેય ન આવે, પરંતુ પડકારો માટે તૈયાર રહેવું જરૂરી છે."
વર્ષ 2025ના અંત સુધીમાં નેધરલેન્ડ પાસે કુલ 612.4 ટન સોનું હતું. અમેરિકામાં તેનો 31.3% હિસ્સો અને કેનેડામાં 19.7% હિસ્સો રાખવામાં આવ્યો હતો. આ ફેરફાર બાદ બંને દેશોમાં આ હિસ્સો ઘટીને 18.5% થઈ ગયો છે. લંડનમાં સોનાનો હિસ્સો 18.1% થી વધીને 32.1% થયો છે. બાકીનું 30.8% સોનું નેધરલેન્ડમાં જ સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યું છે.
આ ટ્રાન્સફર ચાલુ વર્ષે માર્ચથી ઓગસ્ટ દરમિયાન પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું. જોખમ ઘટાડવા માટે કેટલુંક સોનું બજારમાં ખરીદ-વેચાણ દ્વારા ગોઠવવામાં આવ્યું, જ્યારે 27 ટન સોનું ભૌતિક રીતે લાવવામાં આવ્યું, જેથી સોનાની ઇંટોને ઓગાળવાની જરૂર ન પડે.
નિષ્ણાતોના મતે, લંડન બજાર સૌથી વધુ તરલ છે, જ્યાં સંકટના સમયે વ્યવહાર કરવો સરળ છે. જોકે, કેટલાક વિશ્લેષકોએ ચેતવણી આપી છે કે જો અન્ય કેન્દ્રીય બેંકો પણ આવું પગલું ભરે, તો અમેરિકી નાણાકીય વ્યવસ્થા પ્રત્યે વિશ્વાસ ઘટી શકે છે.
નોંધનીય છે કે, વર્ષની શરૂઆતમાં જર્મનીએ પણ ન્યૂયોર્કમાં રાખેલા સોના અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ તેણે હાલમાં તેને ખસેડવાનો નિર્ણય લીધો નથી. આ ઘટના દર્શાવે છે કે સોનું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશ્વાસનું માપદંડ છે.