ઇઝરાયલના કાર્યકારી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ ઈરાન પર ફરીથી હુમલો કરવા માટે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મનાવવાના પ્રયાસમાં લાગ્યા છે. એક્સિયોસ અને જેરુસલેમ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, આ માટે તેમણે ઇઝરાયલની ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદના ચીફ રોમન ગોફમેનને અમેરિકા મોકલ્યા છે. ગોફમેન શુક્રવારે વૉશિંગ્ટન પહોંચ્યા હતા.
તેમની મુલાકાત અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સી CIAના પ્રમુખ જોન રેટક્લિફ સાથે થવાની છે. ત્યાર બાદ તેઓ મિયામી જઈને ટ્રમ્પના વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફને પણ મળશે.
ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, નેતન્યાહૂ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ટ્રમ્પને દરરોજ ફોન કરી રહ્યા છે. બંને નેતાઓ વચ્ચે 5 નવેમ્બરે પણ ઈરાન યુદ્ધને લઈને વાતચીત થઈ હતી. જોકે, ટ્રમ્પ હાલ નેતન્યાહૂની માગ સ્વીકારી રહ્યા નથી.
અમેરિકા હુમલા નહીં કરે, પરંતુ આર્થિક ઘેરાબંધી ચાલુ રાખશે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હાલ ઈરાન પર મોટા સૈન્ય હુમલાને બદલે આર્થિક દબાણ વધારવા અને દરિયાઈ નાકાબંધી ચાલુ રાખવાની વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યું છે. આ મામલે અમેરિકાને સાઉદી અરેબિયા, કતાર અને UAE જેવા ખાડી દેશોનું પણ સમર્થન મળી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે ગુરુવારે કહ્યું કે, અમેરિકા ઈરાન વિરુદ્ધ કાર્યવાહી હાલ રોકી શકે છે. પરંતુ જે દેશોની સુરક્ષા માટે અમેરિકા કામ કરી રહ્યું છે, તેમના કહેવા પર હાલમાં કાર્યવાહી ચાલુ રાખવામાં આવી રહી છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, સાઉદી અરેબિયાએ તેમને થોડો સમય સુધી આ જ સ્થિતિ જાળવી રાખવા કહ્યું છે. તેનું માનવું છે કે, ઈરાન હવે નબળું પડી રહ્યું છે. કતાર, કુવૈત, UAE અને બહેરીન પણ ઈચ્છે છે કે, અમેરિકા અત્યારે ઉતાવળમાં કોઈ નિર્ણય ન લે.
ઇઝરાયલમાં 27 ઑક્ટોબરે યોજાયેલી ચૂંટણી બાદ નેતન્યાહૂ સંસદમાં પોતાની બહુમતી ગુમાવી ચૂક્યા છે. વિપક્ષના નેતા ગાદી આઇઝનકોટને નવી સરકાર બનાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. જોકે, તેઓ સરકાર બનાવી શકશે કે નહીં, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.
આ દરમિયાન ઇઝરાયલી વિપક્ષને આશંકા છે કે, નેતન્યાહૂ ઈરાન પર હુમલો કરી શકે છે અથવા ઈરાનને ઇઝરાયલ પર હુમલો કરવા માટે ઉશ્કેરી શકે છે. વિપક્ષી નેતાઓને ડર છે કે, આવું કરીને નેતન્યાહૂ નવી સરકાર બનાવવાના પ્રયાસોને નબળા કરવા માંગે છે. જો આઇઝનકોટ સરકાર બનાવવામાં સફળ રહેશે, તો નેતન્યાહૂનું સત્તા પરનું શાસન સમાપ્ત થઈ જશે.
ગુરુવારે નેતન્યાહૂએ આઇઝનકોટ સાથે લગભગ બે કલાક સુધી બેઠક કરી હતી. આ દરમિયાન તેમને ઈરાનની સ્થિતિ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. આઇઝનકોટનું માનવું છે કે, હાલ ઈરાન પર તાત્કાલિક સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની જરૂર નથી.
ચૂંટણી હાર્યા બાદ પણ નેતન્યાહૂ પાસે યુદ્ધ કરવાનો અધિકાર છે? ઇઝરાયલના કાયદા મુજબ, કાર્યકારી સરકાર પાસે સામાન્ય સરકાર જેવી જ સત્તાઓ હોય છે. ઇઝરાયલની સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે, સત્તા છોડનારી સરકારે એવા મોટા નિર્ણયો લેવાનું ટાળવું જોઈએ, જેને બદલી ન શકાય. જોકે, ઇઝરાયલની કાર્યકારી સરકારોએ અગાઉ પણ સૈન્ય કાર્યવાહી કરી છે.
મે 2021માં પણ નેતન્યાહૂએ ચૂંટણીમાં પોતાની પાર્ટીની બેઠકો ઘટ્યા બાદ અને નવી સરકાર બનાવવાની વાટાઘાટો વચ્ચે ગાઝામાં 11 દિવસનું સૈન્ય અભિયાન ચલાવ્યું હતું. આ હુમલામાં ગાઝામાં ઓછામાં ઓછા 260 પેલેસ્ટિનિયનો માર્યા ગયા હતા. ઇઝરાયલમાં પણ 13 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. આ હુમલાથી નેતન્યાહૂ સત્તામાં પાછા ફર્યા નહોતા. આગામી મહિને નફ્તાલી બેનેટ અને યાયર લેપિડના નેતૃત્વમાં નવી સરકાર બની અને નેતન્યાહૂનો 12 વર્ષનો વડાપ્રધાન તરીકેનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થયો.
આ પહેલાં ઇઝરાયલના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન એહુદ ઓલમર્ટ અને યાયર લેપિડ પણ કાર્યકારી સરકાર દરમિયાન ગાઝામાં સૈન્ય કાર્યવાહી કરી ચૂક્યા છે. ઓલમર્ટના કાર્યકાળ દરમિયાન 2008માં થયેલા હુમલામાં આશરે 1,400 પેલેસ્ટિનિયનો માર્યા ગયા હતા.
ઇઝરાયલની સરકારી ચેનલ કાનના જણાવ્યા મુજબ, 11 નવેમ્બરે નેતન્યાહૂની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી સુરક્ષા કેબિનેટની બેઠકમાં સેનાને ઈરાન પર હુમલાની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.