નવરાત્રિના અષ્ટમી પર્વ પર આજે ભદ્રા કાળ અને સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ એકસાથે આવી રહ્યા છે. આ સ્થિતિએ ભક્તોમાં પૂજા-આરાધના અંગે મૂંઝવણ ઊભી કરી છે. શું ભદ્રા કાળમાં દેવીની પૂજા કરી શકાય? ચાલો, પંચાંગ અને જ્યોતિષશાસ્ત્રના આધારે આ બાબતને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
નવી દિલ્હીના પંચાંગ મુજબ, આજે 18 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સવારે 8:27 વાગ્યે સપ્તમી તિથિ પૂરી થશે અને તરત જ અષ્ટમી તિથિ શરૂ થશે. અષ્ટમી સાથે જ વિષ્ટિ કરણને કારણે ભદ્રા કાળ પણ શરૂ થશે, જે રાત્રે 9:42 વાગ્યા સુધી ચાલશે. બપોરે 12:49 વાગ્યે પૂર્વાષાઢ નક્ષત્ર પૂરું થઈને ઉત્તરાષાઢ નક્ષત્ર બેસશે, જેનાથી સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ રચાશે. આ યોગ 19 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 6:24 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ ઉપરાંત, બપોરે 11:43 થી 12:29 સુધી અભિજિત મુહૂર્ત રહેશે, જ્યારે સાંજે 4:23 થી 5:49 સુધી રાહુકાળ રહેશે. આ સમય દિલ્હીના આધારે છે, તેથી અન્ય શહેરોમાં થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે.
જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, ભદ્રા કાળમાં લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ કે નવા શુભ કાર્યોની શરૂઆત ટાળવી જોઈએ. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે ભગવાન કે માતાજીની નિયમિત પૂજા બંધ કરવી. ભદ્રાની મનાઈ માત્ર નવા શુભ કાર્યો માટે છે, રોજિંદા પૂજાપાઠ માટે નહીં. તેથી, ભક્તો આજે દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ, આરતી, મંત્ર જાપ અને માતાનું ધ્યાન શાંતિથી કરી શકે છે. ખાસ હવન કે વિધિ માટે નક્ષત્ર અને તિથિ પણ જોવાય છે.
અષ્ટમી તિથિ આજે સવારે 8:27 વાગ્યે શરૂ થઈને 19 ઓક્ટોબરે સવારે 10:51 વાગ્યા સુધી રહેશે. હિન્દુ ધર્મમાં ઉદય તિથિ (સૂર્યોદય સમયની તિથિ)નું વિશેષ મહત્વ છે. આ નિયમ મુજબ, મહાઅષ્ટમીનું વ્રત અને મા મહાગૌરીની વિશેષ પૂજા સોમવાર, 19 ઓક્ટોબરના રોજ જ કરવામાં આવશે. તેથી આજે અષ્ટમી બેસતી હોવા છતાં, મુખ્ય ઉપવાસ આવતીકાલે જ રખાશે. કન્યા પૂજન કરતા પરિવારોએ પોતાની પરંપરા મુજબ યોગ્ય સમયે પૂજા ગોઠવવી જોઈએ.
(નોંધ: અહીં આપેલી માહિતી સામાન્ય પંચાંગ અને ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. કોઈ પણ વિશેષ મુહૂર્ત કે ધાર્મિક કાર્ય માટે સ્થાનિક નિષ્ણાત કે જ્યોતિષની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.)