દિગ્ગજ અભિનેતા નાના પાટેકરનું 8 ઓક્ટોબરની વહેલી સવારે ગોવામાં તેમના ઘરે નિધન થયું. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, તેમને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ આવ્યો હતો. તેમની સારવાર દરમિયાન લગભગ બે કલાકનો સમય પસાર થઈ ગયો હતો.
શું સમયસર સારવાર મળી હોત તો તેમનો જીવ બચી શક્યો હોત? હાર્ટ એટેક આવ્યા પછી દરેક મિનિટ કેમ મહત્વની હોય છે? ચાલો, આ પ્રશ્નોના જવાબ નિષ્ણાતો પાસેથી સમજીએ.
નાના પાટેકર સાથે શું થયું?
8 ઓક્ટોબરની રાત્રે લગભગ 2:30 વાગ્યે નાના પાટેકરે તેમના મિત્રને મેસેજ કરીને જણાવ્યું કે તેમની તબિયત બરાબર નથી. રાતનો સમય હોવાથી મિત્રએ તે મેસેજ સમયસર જોયો નહીં. ત્યારબાદ નાનાએ તેમને ફોન કર્યો. લગભગ 4 વાગ્યે મિત્ર તેમના ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે નાનાને ખૂબ પરસેવો આવી રહ્યો હતો અને તેઓ ધીમે-ધીમે બેભાન થઈ રહ્યા હતા.
હોસ્પિટલની એમ્બ્યુલન્સ અને ઇમરજન્સી ટીમ ઘરે પહોંચી ત્યાર સુધીમાં નાના સંપૂર્ણપણે બેભાન થઈ ચૂક્યા હતા. ડોક્ટરોએ તેમને સીધા કરીને કાર્ડિયાક મસાજ અને CPR આપવાનું શરૂ કર્યું. ઘરેથી હોસ્પિટલ જવાના રસ્તામાં પણ CPR ચાલુ રાખવામાં આવ્યું. લગભગ 4:20 વાગ્યે તેમને મણિપાલ હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા, જ્યાં ડોક્ટરોએ લગભગ 45 મિનિટ સુધી પ્રયાસ કર્યા. જોકે, સવારે લગભગ 5:20 વાગ્યે તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા.
હાર્ટ એટેક અને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ વચ્ચે શું ફરક?
હૃદય સંબંધિત મૃત્યુના કિસ્સામાં આપણે ઘણી વાર હાર્ટ એટેક, કાર્ડિયાક અરેસ્ટ જેવા શબ્દો સાંભળીએ છીએ. પરંતુ આ બંને એક નથી.
હાર્ટ એટેક: હૃદય સુધી લોહી લઈ જતી ધમનીઓમાં લોહીનો ગઠ્ઠો જામી જવો એ હાર્ટ એટેક છે. આના કારણે લોહી હૃદય સુધી પહોંચી શકતું નથી અને હૃદયના સ્નાયુઓને નુકસાન થવા લાગે છે. હાર્ટ એટેકમાં દર્દીને થોડા કલાકથી લઈને થોડા દિવસો સુધીનો સમય મળી શકે છે. તેમાં છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો, શ્વાસ ચઢવો, પરસેવો જેવા લક્ષણો દેખાય છે.
કાર્ડિયાક અરેસ્ટ: હૃદય, મગજમાંથી મળતા ઇલેક્ટ્રિકલ સિગ્નલને કારણે ધબકે છે. જો આ સિગ્નલમાં ખામી સર્જાય તો હૃદય અચાનક ધબકવાનું બંધ કરી દે છે, જેને કાર્ડિયાક અરેસ્ટ કહેવાય છે. આ સ્થિતિમાં શરીરના અન્ય અંગો સુધી લોહી પહોંચતું નથી અને વ્યક્તિ થોડી જ મિનિટોમાં બેભાન થઈ શકે છે કે મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.
કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડો. અમિત શર્મા જણાવે છે કે, 'મોટાભાગના કિસ્સામાં હાર્ટ એટેકને કારણે જ કાર્ડિયાક અરેસ્ટ આવે છે. જોકે, કેટલાક કિસ્સામાં જૂની બીમારી કે ગઠ્ઠો ન હોવા છતાં પણ અચાનક કાર્ડિયાક અરેસ્ટ થઈ શકે છે, જેને 'સડન કાર્ડિયાક અરેસ્ટ' કહેવાય છે.'