મધ્ય પ્રદેશ પેટ્રોલ પંપ ડીલર્સ એસોસિએશને UPI પેમેન્ટ પર લાગુ થયેલા MDR ચાર્જના વિરોધમાં 16 ઓક્ટોબરથી ₹2000થી વધુની પેટ્રોલ-ડીઝલ ખરીદી પર UPI સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. એસોસિએશનના પ્રમુખે જણાવ્યું કે આ સમયગાળા દરમિયાન ગ્રાહકો પાસેથી ફક્ત રોકડ પેમેન્ટ લેવામાં આવશે.
દેશના વિવિધ ભાગોમાં પણ UPI પર MDR ચાર્જને લઈને વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે સામાન્ય માણસ પર એક પણ રૂપિયાનો બોઝ નહીં નાખવામાં આવે. માત્ર ₹2000થી વધુના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર મોટા મર્ચન્ટને 0.40 ટકા MDR લાગશે. એટલે કે ₹3000ના UPI પેમેન્ટ પર મર્ચન્ટને ₹12નો MDR લાગશે.
મધ્ય પ્રદેશ પેટ્રોલ પંપ ડીલર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખના જણાવ્યા અનુસાર નવી વ્યવસ્થા હેઠળ એક પેટ્રોલ પંપને દર મહિને આશરે ₹17,700નું નુકસાન સહન કરવું પડશે. પહેલેથી જ માર્જિન ઓછું હોવાથી આ વધારાનો ખર્ચ ઉઠાવવો મુશ્કેલ બનશે.
નવા નિયમ મુજબ 15 ઓક્ટોબરથી વેપારીને કરવામાં આવતા ₹2000થી વધુના UPI ચૂકવણા પર 0.4 ટકાની MDR ફી લાગુ થશે. આ ફી ગ્રાહકે નહીં, વેપારીએ ભરવાની રહેશે. ₹2000થી વધુની પેટ્રોલ-ડીઝલ કે CNGની ખરીદી પર ₹5નો ફિક્સ MDR લાગશે. તેથી વેપારીઓએ UPIથી ચૂકવણી સ્વીકારવાનો વિરોધ કર્યો છે.
રેલવે ટિકિટ, પેટ્રોલ પંપ, વીમો અને ટેલિકોમ જેવી આવશ્યક સેવાઓ પર ટકાવારીના બદલે માત્ર ₹5નો ફ્લેટ MDR નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. જો તમે ₹2000થી વધુની કોઈ પણ ચૂકવણી (ભલે ₹2500નું પેટ્રોલ કે ₹50,000નું વીમા પ્રીમિયમ) UPIથી કરો છો, તો મર્ચન્ટ પર માત્ર ₹5નો ફિક્સ ચાર્જ લાગશે.
મોટા વેપારીઓને રાહત આપવા માટે ₹75,000 કે તેથી વધુના મોટા ચૂકવણા પર MDRની મહત્તમ સીમા ₹300 નક્કી કરવામાં આવી છે. ભલે વ્યવહાર ₹1 લાખનો હોય કે ₹5 લાખનો, ચાર્જ ₹300થી વધુ હોઈ શકે નહીં.
શાકભાજી વેચનારા, ચાની દુકાનવાળા, નાના કરિયાણાના દુકાનદાર અને ઓટો ડ્રાઇવર મોટા પ્રમાણમાં QR કોડનો ઉપયોગ કરે છે. આવા નાના વેપારીઓને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. જે નાના દુકાનદારો અને વેન્ડર્સની UPI QR કોડ મારફતે મહિનાની કુલ ડિજિટલ ચૂકવણી ₹1 લાખ સુધીની છે, તેમને P2PM કેટેગરીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. આ દુકાનદારો માટે તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDR સંપૂર્ણપણે શૂન્ય (0%) રહેશે, ભલે ટ્રાન્ઝેક્શન ₹2000થી ઉપરનું કેમ ન હોય.
આંકડા અનુસાર ભારતમાં UPIથી થતા કુલ મર્ચન્ટ પેમેન્ટ્સમાંથી 96%થી વધુ નાના વેપારીઓ MDRના દાયરામાંથી બહાર છે.