એશિયા કપની ફાઇનલમાં ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમ ચેમ્પિયન બની. ટીમે શ્રીલંકાને 72 રનથી હરાવ્યું. પરંતુ જીતની ટ્રોફી મોહસિન નકવીના હાથે ન લેવાનો નિર્ણય ચર્ચામાં છે. આ બાબતે 5 મુખ્ય સવાલો ઉઠ્યા છે, જેના જવાબ સમજીએ.
સવાલ-1: ટ્રોફીને લઈને શું વિવાદ થયો?
થાઈલેન્ડ, હોંગકોંગ, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશને હરાવીને ભારત ફાઇનલમાં પહોંચ્યું હતું. રવિવારે શ્રીલંકાને હરાવીને ભારતે 8મી વખત એશિયા કપ જીત્યો. મેચ પછી ખેલાડીઓએ ઉજવણી કરી. કેપ્ટન હરમનપ્રીત કૌર અને કોચ અમોલ મઝુમદારે ઇન્ટરવ્યુ આપ્યા.
આ દરમિયાન એશિયન ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ACC)ના પ્રમુખ મોહસિન નકવી VVIP બોક્સમાં પહોંચ્યા. તેમણે BCCIના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ શુક્લા અને સેક્રેટરી દેવજીત સૈકિયા સાથે વાત કરી. ત્યારબાદ રાજીવ શુક્લા અને દેવજીત સૈકિયા મેદાન પર આવ્યા અને હરમનપ્રીત કૌર અને અમોલ મઝુમદાર સાથે લાંબી વાત કરી.
એટલામાં નકવી પ્રેઝન્ટેશન સ્ટેજ પર પહોંચી ગયા. ત્યાં સુધીમાં ભારતીય ટીમ ડ્રેસિંગ રૂમમાં જતી રહી હતી. સ્પષ્ટ હતું કે ગયા વર્ષની પુરુષ ટીમની જેમ મહિલા ટીમ પણ નકવીના હાથે ટ્રોફી નહીં લે.
નકવીએ ઉપવિજેતા શ્રીલંકાને મેડલ અને ચેક આપ્યો. શ્રીલંકાની કેપ્ટન ચમારી અથાપથ્થુનો ઇન્ટરવ્યુ થયો. પરંતુ ચેમ્પિયન ટીમ ઇન્ડિયાને ટ્રોફી આપ્યા વિના જ સેરેમની પૂરી થઈ ગઈ. 'પ્લેયર ઓફ ધ સિરીઝ'ની જાહેરાત પણ થઈ નહીં.
સેરેમની બાદ નકવી મેદાનમાંથી બહાર જઈ રહ્યા હતા ત્યારે સ્ટેડિયમમાં હાજર ભારતીય ચાહકોએ 'ટ્રોફી-ચોર, ટ્રોફી-ચોર'ના નારા લગાવ્યા. નકવી ACC ઉપરાંત પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડના ચેરમેન અને પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી પણ છે.
BCCIનો નિર્ણય: કોચ અમોલ મઝુમદારે કહ્યું, 'ટ્રોફી ન લેવાનો નિર્ણય BCCIનો હતો અને અમે તેનું સમર્થન કરીએ છીએ. અમારા માટે આ ટુર્નામેન્ટ પૂરી થઈ ગઈ છે. અમે ચેમ્પિયન છીએ અને આ પૂરતું છે.'
સેક્રેટરી દેવજીત સૈકિયાએ કહ્યું, 'પહેલગામ હુમલા પછી જે લોકો આપણા દેશ વિરુદ્ધ યુદ્ધનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે, તેમની પાસેથી આપણે ટ્રોફી કેવી રીતે લઈ શકીએ? તેથી ગયા વર્ષે પુરુષ ટીમે પણ ટ્રોફી ન લીધી અને હવે મહિલાઓએ પણ નથી લીધી.'
સવાલ-2: શું નકવી સિવાય બીજું કોઈ ટ્રોફી આપી શકતું ન હતું?
એશિયા કપની ટ્રોફી ફક્ત ACC પ્રમુખના હાથે જ આપવામાં આવે, એવો કોઈ નિયમ નથી. દેવજીત સૈકિયાના મતે, BCCIએ પહેલા જ જણાવી દીધું હતું કે ટીમ મોહસિન નકવી પાસેથી ટ્રોફી નહીં લે. બે વિકલ્પો પણ રાખ્યા હતા:
1. મોહસિન નકવીને બદલે ACCના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને ઓમાની બિઝનેસમેન પંકજ ખિમજી ચેમ્પિયન ટીમને ટ્રોફી આપે.
2. BCCIના પદાધિકારી દ્વારા ટ્રોફી અપાવવામાં આવે. 2024 પહેલાં ચેમ્પિયન ટીમના બોર્ડના અધ્યક્ષ અથવા ઉપાધ્યક્ષ ટ્રોફી આપતા હતા.
નકવીએ બંને માંગણીઓ ન માની અને પોતે ટ્રોફી આપવા સ્ટેજ પર આવી ગયા. વરિષ્ઠ રમત પત્રકાર અયાઝ મેનન માને છે કે જો ટીમ નકવી પાસેથી ટ્રોફી લેવા માંગતી ન હતી, તો નૈતિક રીતે બીજા કોઈ પાસેથી ટ્રોફી અપાવવી જોઈતી હતી. ભારતની જીત પછી લગભગ 40 મિનિટ સુધી ટ્રોફી આપવા અંગે વાત થઈ, પરંતુ નકવી માન્યા નહીં.
સવાલ-3: પોતાના હાથે ટ્રોફી આપવા માટે નકવી શા માટે આગ્રહ રાખે છે?
તમામ ટીકાઓ છતાં નકવીની આ જીદ પાછળ 3 મુખ્ય કારણો છે:
1. ટીમ ઇન્ડિયાને અસ્વસ્થ સ્થિતિમાં મૂકવી: નકવી ભારતને અસ્વસ્થ સ્થિતિમાં મૂકવા માંગતા હતા. 2025માં ઇનકાર કર્યા પછી જો હવે મહિલા ટીમ ટ્રોફી લેત, તો સ્ટેન્ડમાં મોટો બદલાવ માનવામાં આવત. હવે ટ્રોફી લેવાનો ઇનકાર કર્યો, તો પાકિસ્તાન એવો દાવો કરી રહ્યું છે કે નકવીએ કંઈ ખોટું કર્યું નથી. પાકિસ્તાનના ગૃહ રાજ્યમંત્રી તલાલ ચૌધરીનું નિવેદન તેનું ઉદાહરણ છે: 'ટ્રોફી ન લેવાથી ભારતની રાજદ્વારી અને સૈન્ય હાર ભૂંસાઈ જશે નહીં. આ રમતગમતની ભાવનાને ખતમ કરી રહ્યા છે. જ્યારે પાકિસ્તાને ક્યારેય રમતને રાજકારણનો ભાગ બનાવી નથી.'
2. પોતાની છબી ચમકાવવી: પ્રેઝન્ટેશન સેરેમની પછી જ્યારે નકવી સ્ટેડિયમમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા હતા, ત્યારે એક પાકિસ્તાની પ્રશંસકે તેમની પ્રશંસા કરી હતી. આ દર્શાવે છે કે નકવી પોતાની છબી ચમકાવવા માંગે છે.