વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ફિલિપાઇન્સના મનીલામાં યોજાયેલી ક્વાડ સમિટમાં ભાગ લીધો હતો. આ સમિટમાં દરિયાઈ દેખરેખ, સાયબર સુરક્ષા અને બિઝનેસ ફોરમ સહિતના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ મંગળવારે (17 નવેમ્બર) આ મુલાકાતની વિગતો જાહેર કરી હતી.
આ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન મોદીના વખાણ કર્યા હતા. તેમણે મોદીને 'કડક માણસ' અને મજબૂત વ્યક્તિત્વ ધરાવતા નેતા ગણાવ્યા હતા.
વિદેશ સચિવે જણાવ્યું કે પીએમ મોદીએ 23મી આસિયાન-ઈન્ડિયા સમિટ, 21મી ઈસ્ટ એશિયા સમિટ અને 7મી ક્વાડ લીડર્સ સમિટમાં ભાગ લીધો હતો. આ ત્રણેય બેઠકોમાં તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આજે વિશ્વ ભારે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને અસ્થિરતામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે, ત્યારે વિશ્વને શાંતિ, સ્થિરતા અને સ્પષ્ટતાની જરૂર છે.
7મી ક્વાડ સમિટને વિદેશ સચિવે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ, દૂરદર્શી અને વ્યવહારુ બેઠક ગણાવી હતી. આ બેઠકે 'મુક્ત અને ખુલ્લા ઈન્ડો-પેસિફિક' પ્રત્યે ચાર દેશોની પ્રતિબદ્ધતાને ફરી એકવાર પુષ્ટિ આપી હતી.
ક્વાડ બિઝનેસ ફોરમ: ચારેય દેશોના નેતાઓ પ્રથમ 'ક્વાડ બિઝનેસ ફોરમ' શરૂ કરવા સંમત થયા છે. આ ફોરમ ચારેય દેશોના વ્યવસાયો, શિક્ષણવિદો અને ઉદ્યોગોને એકસાથે લાવશે. પીએમ મોદીએ 2027ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં તેનું આયોજન કરવામાં ભારતની રુચિ વ્યક્ત કરી હતી.
મેરીટાઇમ સર્વેલન્સ કોઓપરેશન: ક્વાડ નેતાઓએ 'ઇન્ડો-પેસિફિક મેરીટાઇમ સર્વેલન્સ' સહયોગની જાહેરાત કરી હતી. આ પહેલ હેઠળની પ્રથમ કવાયત માર્ચ 2027માં ગુઆમમાં 'એક્સરસાઇઝ સી ડ્રેગન'ની બાજુમાં યોજાશે. વિક્રમ મિશ્રીએ જણાવ્યું કે આ પહેલ દરિયાઈ દેખરેખમાં હાલના સહયોગને આગળ વધારશે અને ગેરકાયદેસર માછીમારી તથા દાણચોરી જેવા સામાન્ય પડકારોનો સામનો કરશે.
કેબલ કનેક્ટિવિટી અને ઉર્જા સુરક્ષા: બીજો મોટો નિર્ણય કેબલ કનેક્ટિવિટી અને સુરક્ષા માટે ક્વાડ પાર્ટનરશિપ છે. આ ભાગીદારી ટેલિકોમ કેબલ્સની સુરક્ષા પર ચાલુ સહયોગનો વિસ્તાર કરશે, જેમાં સમુદ્રની અંદર ઉર્જા કેબલનો પણ સમાવેશ થશે.
સાયબર સુરક્ષા સહયોગ: સાયબર ઘટનાઓના વધતા સ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને ચાર દેશો વચ્ચે સાયબર સહયોગ વધુ મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વિદેશ સચિવના જણાવ્યા અનુસાર, આ સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય સાયબરસ્પેસ બનાવવા તરફનો મોટો પ્રયાસ છે.
મનીલાનું ઐતિહાસિક મહત્વ અને આસિયાનની ભૂમિકા: વિદેશ સચિવે જણાવ્યું કે આ પહેલો કનેક્ટિવિટી અને ક્ષમતા નિર્માણ જેવા મુદ્દાઓને સંબોધવા પર કેન્દ્રિત છે, જે ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના લોકોને નક્કર લાભ પહોંચાડે છે. મનીલાના ખાસ ઐતિહાસિક મહત્વને યાદ કરતાં તેમણે કહ્યું કે ચાર દેશોના અધિકારીઓ પહેલી વાર 2007માં અહીં મળ્યા હતા અને 2017માં અહીં ક્વાડ સહયોગ ફરીથી શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેથી, લગભગ એક દાયકા પછી 2026માં અહીં 7મી ક્વાડ સમિટ યોજાવી યોગ્ય છે.
તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે આસિયાન સમિટની બાજુમાં યોજાયેલી આ બેઠક આ ક્ષેત્રમાં આસિયાનની મુખ્ય ભૂમિકાને ધ્યાનમાં રાખીને યોજાઈ હતી. તેના પરિણામો છેલ્લા 20 મહિનામાં યોજાયેલી પાંચ વિદેશ પ્રધાનોની બેઠકો દરમિયાન થયેલી પ્રગતિ પર આધારિત છે.
પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) અને વિદેશ મંત્રાલયે આ મુલાકાતને સફળ જાહેર કરી છે. PMOએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં સહયોગને મજબૂત બનાવવા માટે ક્વાડ નેતાઓ સાથે અર્થપૂર્ણ ચર્ચા કરી હતી. નેતાઓએ દરિયાઈ સુરક્ષા, ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ, આપત્તિ રાહત અને વિશ્વસનીય પુરવઠા શૃંખલાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને સહકારના આગામી તબક્કાની રૂપરેખા આપી હતી.
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે X પર પોસ્ટ કરીને પ્રધાનમંત્રીની ફિલિપાઇન્સ મુલાકાતના સમાપનની જાહેરાત કરી હતી અને તેને સફળ મુલાકાત ગણાવી હતી. જયસ્વાલે જણાવ્યું કે ત્રણ મુખ્ય શિખર સંમેલનો અને દ્વિપક્ષીય બેઠકો દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આસિયાન સાથે ભારતની વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા અને શાંતિપૂર્ણ તથા સમૃદ્ધ ભારત-પ્રશાંત માટે સાથે મળીને કામ કરવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.