વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં બુધવારે મળેલી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં દેશના ખેડૂતો, ઊર્જા ક્ષેત્ર અને પરિવહન વ્યવસ્થા માટે મહત્વના ત્રણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. આ નિર્ણયો પાછળ કુલ અંદાજે ₹2.79 લાખ કરોડનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. કેબિનેટ કમિટી ઓન ઈકોનોમિક અફેર્સ (CCEA) દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણયોમાં ખેડૂતો માટે રવિ પાકોના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP)માં વધારો, 'પીએમ ધારા' હેઠળ ગ્રીન એનર્જી ગ્રીડનો વિકાસ અને દિલ્હી માટે ઈન્ટેલિજન્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (ITMS)નો સમાવેશ થાય છે.
1. રવિ પાકોના MSPમાં વધારો
કેન્દ્ર સરકારે ખેડૂતોને તેમની ઉપજના પોષણક્ષમ ભાવ મળે અને પાક વૈવિધ્યકરણને પ્રોત્સાહન મળે તે હેતુથી 2027-28 માર્કેટિંગ સિઝન માટે છ મુખ્ય રવિ પાકોના ટેકાના ભાવમાં વધારો જાહેર કર્યો છે. આ નિર્ણયથી સરકારી તિજોરી પર અંદાજે ₹90,962 કરોડનો બોજ પડશે.
નવા ટેકાના ભાવ અને વધારો નીચે મુજબ છે:
- કુસુમ (કરડાઈ): પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹675નો વધારો, નવો ભાવ ₹7,215
- સરસવ: પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹413નો વધારો, નવો ભાવ ₹6,613
- મસૂર: પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹390નો વધારો, નવો ભાવ ₹7,390
- જવ: પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹136નો વધારો, નવો ભાવ ₹2,286
- ચણા: પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹83નો વધારો, નવો ભાવ ₹5,958
- ઘઉં: પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹25નો વધારો, નવો ભાવ ₹2,610
કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કેબિનેટ બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું કે, સમગ્ર ભારતના સરેરાશ ઉત્પાદન ખર્ચ સામે ખેડૂતોને મળતું અંદાજિત વળતર માર્જિન ઘઉં માટે 106% જેટલું ઊંચું છે. સરસવ પર 96%, મસૂર પર 92%, ચણા પર 59%, જવ પર 58% અને કુસુમ પર 50% નફો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે.
2. પીએમ ધારા પ્રોજેક્ટ: ગ્રીન એનર્જી વિતરણ માટે સ્માર્ટ ગ્રીડ
કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલો બીજો મોટો પ્રોજેક્ટ 'પીએમ ધારા' (PM Dhara) છે. આ દીર્ઘકાલીન કાર્યક્રમ અંતર્ગત દેશમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાના વિતરણ માટે જરૂરી પાવર ગ્રીડ અને સ્માર્ટ ગ્રીડ માળખાગત સુવિધાઓનો વિકાસ કરવામાં આવશે. આનાથી સૌર અને પવન ઊર્જાનું કાર્યક્ષમ સંચાલન શક્ય બનશે. આ મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ માટે કેબિનેટે ₹1,86,405 કરોડની ફાળવણી કરી છે.
3. દિલ્હી માટે ઈન્ટેલિજન્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (ITMS)
કેબિનેટનો ત્રીજો નિર્ણય દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા નિવારવા માટેનો છે. દિલ્હીમાં ટ્રાફિકની ભીડ નિયંત્રિત કરવા, માર્ગ સલામતી વધારવા અને વાહનોની અવરજવર સરળ બનાવવા અદ્યતન ટેકનોલોજી આધારિત 'ઈન્ટેલિજન્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ' (ITMS)ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને સેન્સર્સની મદદથી ટ્રાફિકનું રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ પાછળ કુલ ₹1,790 કરોડનો અંદાજિત ખર્ચ થશે.
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ખેડૂતો માટે રવિ પાકોના MSPમાં વધારો, ગ્રીન એનર્જી માટે પીએમ ધારા પ્રોજેક્ટ અને દિલ્હીમાં ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ સહિત ત્રણ મોટા નિર્ણયોને મંજૂરી આપી છે. આ માટે આશરે ₹2.79 લાખ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.