વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સોમવારે (16 નવેમ્બર) ફિલિપાઇન્સની રાજધાની મનીલામાં ત્રણ દિવસની મુલાકાતે પહોંચશે. તેઓ વાર્ષિક ભારત-આસિયાન સમિટ અને પૂર્વ એશિયા સમિટમાં ભાગ લેશે. આ મુલાકાત દરમિયાન દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ મજબૂત કરવા અને ભારત તથા દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશો વચ્ચે વેપાર ભાગીદારી વધારવાના મુદ્દા ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહેવાની અપેક્ષા છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા અને કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની સહિત અનેક વૈશ્વિક નેતાઓ સમિટમાં હાજરી આપે તેવી શક્યતા છે. પ્રધાનમંત્રી મોદી 17 નવેમ્બરે પૂર્વ એશિયા સમિટમાં ભાગ લેશે અને અમેરિકા, જાપાન તથા ઓસ્ટ્રેલિયાના નેતાઓ સાથે ક્વાડ સમિટમાં પણ જોડાઈ શકે છે. ઉપરાંત, અનેક દેશોના નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકોનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ સમિટ દ્વારા ભારત ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશો વચ્ચે નૌકાદળ અને દરિયાઈ સહયોગ વધારવાનો પ્રયાસ કરશે. ભારતની પ્રાથમિકતા આ ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, સ્થિરતા અને પરસ્પર સંકલનને મજબૂત બનાવવાની છે. દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દરિયાઈ ક્ષેત્રને હિંદ મહાસાગર અને પ્રશાંત મહાસાગર વચ્ચે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ASEAN એટલે દક્ષિણપૂર્વ એશિયન રાષ્ટ્રોનું સંગઠન, જે દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના મુખ્ય પ્રાદેશિક સંગઠનોમાંનું એક છે. તેમાં ઇન્ડોનેશિયા, ફિલિપાઇન્સ, મલેશિયા, સિંગાપોર, બ્રુનેઈ, થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ, મ્યાનમાર, લાઓસ, કંબોડિયા અને પૂર્વ તિમોરનો સમાવેશ થાય છે. ભારત ASEANનો સત્તાવાર સંવાદ ભાગીદાર છે. અમેરિકા, ચીન, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સહિતની મુખ્ય વૈશ્વિક શક્તિઓ પણ આ સમિટમાં ભાગ લેશે.
ફિલિપાઇન્સ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, 15 થી 17 નવેમ્બર સુધી ચાલનારી આ સમિટ માટે વિવિધ ASEAN સભ્ય દેશો, સંવાદ ભાગીદારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ મનીલા પહોંચી રહ્યા છે. ત્રણ દિવસીય આ કાર્યક્રમમાં વૈશ્વિક નેતાઓ સાથે અનેક ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકોનો સમાવેશ થશે. એસોસિએટેડ પ્રેસ (AP)ના અહેવાલ મુજબ, સમિટમાં મ્યાનમારમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ સહિત પ્રાદેશિક વિવાદો પર ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે. તૈયાર થઈ રહેલા ડ્રાફ્ટ સમાપન દસ્તાવેજોમાં પણ આ મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. 17 નવેમ્બરના રોજ યોજાનાર આ કાર્યક્રમમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા, કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની અને રશિયન વિદેશ પ્રધાન સર્ગેઈ લાવરોવ પણ હાજરી આપે તેવી શક્યતા છે.
ASEAN ભારતની એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી અને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર માટેની તેની વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ઘટક છે. વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ (પૂર્વ) રુદ્રેન્દ્ર ટંડને મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે આ 11 સભ્યોનું સંગઠન શાંતિ, સ્થિરતા અને આર્થિક સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભારત અને ASEAN દેશો વચ્ચે વાર્ષિક વેપાર આશરે $122 બિલિયન છે. ટંડને કહ્યું કે ભારત હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રનો દેશ છે અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાનો દરિયાઈ ક્ષેત્ર તેના માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આવી સ્થિતિમાં સામૂહિક અને વ્યક્તિગત સ્તરે બધા ASEAN સભ્ય દેશો સાથે મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો બંને પક્ષોના હિતમાં છે.