મેટ્રોમાં મુસાફરી કરતી વખતે આપણે મોટેભાગે ટ્રેન પકડવાની અને સમયસર પહોંચવાની ઉતાવળમાં હોઈએ છીએ. એ ઉતાવળમાં પ્લેટફોર્મ અને ફૂટપાથ પર પડેલી પીળી ટાઇલ્સ આપણને ઘણીવાર ફક્ત ડિઝાઇન કે સજાવટ લાગે છે. પણ એ ટાઇલ્સનો હેતુ એકદમ અલગ અને મહત્ત્વનો છે.
આ ટાઇલ્સને 'ટેક્ટાઇલ પેવિંગ' કહેવામાં આવે છે. તે મુખ્યત્વે દૃષ્ટિહીન મુસાફરોને સ્ટેશનમાં સલામતીપૂર્વક ચાલવા અને સાચી દિશા જાણવામાં મદદ કરે છે. તેઓ લાકડી અથવા જૂતાના સ્પર્શથી આ ટાઇલ્સ પરના પેટર્ન ઓળખીને આગળ વધે છે.
મેટ્રો સ્ટેશનો પર મુખ્યત્વે બે પ્રકારની ટાઇલ્સ જોવા મળે છે. પહેલા પ્રકારમાં લાંબી અને સીધી ઊભી લાઇનો હોય છે. આ લાઇનો દર્શાવે છે કે રસ્તો સીધો છે અને ચાલવા માટે સલામત છે. બીજા પ્રકારમાં ગોળ ઊભા બિંદુઓ હોય છે. આ બિંદુઓ ચેતવણીનો સંકેત આપે છે — એટલે કે અહીં થોભો અથવા સાવધાની સાથે આગળ વધો.
આ ચેતવણીવાળી ટાઇલ્સ સામાન્ય રીતે પ્લેટફોર્મની ધાર પર, સીડીની શરૂઆતમાં, લિફ્ટની નજીક અને વળાંકવાળા ભાગોમાં લગાવવામાં આવે છે, જેથી અકસ્માતો ટળે.
'સુગમ્ય ભારત અભિયાન' હેઠળ દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને કોલકાતા જેવા મુખ્ય મેટ્રો શહેરોના દરેક સ્ટેશન પર આ પીળી ટાઇલ્સ ફરજિયાત મૂકવામાં આવી છે. આ ટાઇલ્સ સમાજના દરેક વર્ગને સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષા આપવાનું માધ્યમ છે.
તેથી આગલી વાર જ્યારે તમે મેટ્રો સ્ટેશનમાં આ પીળી ટાઇલ્સ જુઓ, ત્યારે યાદ રાખો કે તે ફક્ત સુંદરતા માટે નથી, પણ દરેક મુસાફરને સુરક્ષિત રસ્તો દેખાડવા માટે છે.