બ્રેસ્ટ કેન્સરનું નામ સાંભળતાં જ ઘણાને થાય છે કે આ ફક્ત મહિલાઓની બીમારી છે. પરંતુ હકીકત એ છે કે પુરુષોને પણ બ્રેસ્ટ કેન્સર થઈ શકે છે. ભલે પુરુષોમાં આ કેસો ઓછા મળે છે, પણ તેને મહિલાઓ પૂરતી સીમિત માનવી યોગ્ય નથી. કેન્સર નિષ્ણાતો કહે છે કે લોકો છાતીમાં ગાંઠને સામાન્ય સમજીને અવગણી દે છે, જેના કારણે બીમારી ઓળખવામાં મોડું થઈ જાય છે. તેથી આ લક્ષણો વિશે જાણવું જરૂરી છે.
પુરુષોમાં શરૂઆતી લક્ષણો કયા છે?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પુરુષોમાં પણ લક્ષણો મહિલાઓ જેવા જ હોય છે. સૌથી સામાન્ય સંકેત નિપ્પલ (સ્તનની ટોચ) પાસે સખત ગાંઠ અનુભવાવી છે. આ ઉપરાંત, નિપ્પલ અચાનક અંદરની તરફ ધસી જાય, છાતીની ત્વચા પર લાલ ચકામા કે પોપડી જેવી પરત દેખાય, નિપ્પલમાંથી પ્રવાહી નીકળે (ખાસ કરીને લોહી મિશ્રિત), અથવા બગલમાં સોજો આવે તો તેને હળવાશથી ન લેવો જોઈએ. આ બધા સંકેતો તપાસ કરાવવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.
દરેક ગાંઠ કેન્સર નથી હોતી
ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે છાતીની દરેક ગાંઠ કેન્સર હોતી નથી. પુરુષોમાં ગાયનેકોમાસ્ટિયા નામની સ્થિતિમાં પણ છાતીનું ટિશ્યૂ વધી જાય છે અને ગાંઠ જેવું લાગે છે. પરંતુ સાચો તફાવત ફક્ત ડોક્ટરની તપાસથી જ ખબર પડે છે, જાતે અંદાજ લગાવવાથી નહીં. તેથી જો છાતીમાં નવી ગાંઠ દેખાય, કોઈ બદલાવ અનુભવાય અથવા ગાંઠ લાંબા સમયથી હોય, તો ડોક્ટરને મળવું જ યોગ્ય છે.
પુરુષો કેમ ટાળે છે લક્ષણોને?
પુરુષોમાં આ બીમારી ઓછી થાય છે, તેથી ઘણા લોકો તેના લક્ષણો ઓળખી શકતા નથી. કેટલાક માની લે છે કે આ હોર્મોનના બદલાવના કારણે થયું છે. કેટલાકને ડોક્ટર પાસે જવામાં શરમ કે સંકોચ થાય છે. ઘણા લોકો એ વિચારીને રાહ જોતા રહે છે કે ગાંઠ આપમેળે ઠીક થઈ જશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ સંકોચ સૌથી મોટો અવરોધ બની જાય છે, જેના કારણે બીમારી ઓળખવામાં મોડું થાય છે.
સમયસર તપાસથી શું ફરક પડે?
તપાસ અને ઇલાજની રીત એના પર નિર્ભર કરે છે કે બીમારી કઈ હાલતમાં છે અને કયા પ્રકારની છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પુરુષોમાં થતા ઘણા બ્રેસ્ટ કેન્સર હોર્મોન રિસેપ્ટર-પોઝિટિવ હોય છે. આવા કિસ્સાઓમાં ઇલાજના વિકલ્પોમાં હોર્મોન થેરાપી પણ સામેલ હોઈ શકે છે. પરિણામ કેન્સરના પ્રકાર અને તેના સ્ટેજ પર આધારિત હોય છે. તેથી ગાંઠ, નિપ્પલમાં બદલાવ કે લોહીવાળું ડિસ્ચાર્જ દેખાય તો મોડું ન કરો. સમયસર સલાહ લેવી એ સાચા ઇલાજ તરફનું પહેલું પગલું છે.
અસ્વીકરણ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાગૃતિ માટે છે. કોઈપણ સૂચન અમલમાં મૂકતા પહેલા સંબંધિત નિષ્ણાત કે ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.