જો તમારા ઘરમાં રસોઈના ગેસનો ઉપયોગ થાય છે અને તમે સરકારની સબસિડી લો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે જરૂરી છે. કેન્દ્ર સરકારે દેશભરના લાખો ગેસ ગ્રાહકો માટે નવો નિયમ જાહેર કર્યો છે. 1 ઓક્ટોબર, 2026થી સબસિડીવાળા ભાવે સિલિન્ડર મેળવવા માટે ગ્રાહકોએ પોતાનું આધાર આધારિત બાયોમેટ્રિક ચકાસણી (ઓળખ ચકાસણી) કરાવવું ફરજિયાત રહેશે.
સરકારનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ગેસ કનેક્શનનો ઉપયોગ એ જ વ્યક્તિ કરે, જેના નામે તે નોંધાયેલું છે. આ પ્રક્રિયાથી સબસિડી સાચા લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચશે અને ગેરરીતિ કે કાળાબજારી અટકશે. પહેલાં આ ચકાસણી માટે 30 જૂન, 2026ની સમયમર્યાદા હતી, જે ગ્રાહકોની સગવડ ખાતર લંબાવવામાં આવી હતી. હવે 1 ઓક્ટોબર, 2026થી નિયમ કડકાઈથી લાગુ થશે.
કેટલા ગ્રાહકોની ચકાસણી પૂરી થઈ?
સરકારી આંકડા મુજબ, 19 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં દેશના લગભગ 274.3 મિલિયન સક્રિય ઘરેલુ ગેસ ગ્રાહકોએ આધાર આધારિત બાયોમેટ્રિક ચકાસણી પૂરી કરી લીધી છે. આ કુલ સક્રિય ગ્રાહકોના આશરે 89.9 ટકા થાય છે. એટલે કે લગભગ 90 ટકા લોકોએ પ્રક્રિયા પૂરી કરી છે, પણ જેમની ચકાસણી બાકી છે તેમણે વહેલી તકે તે પૂરી કરવી પડશે.
ચકાસણી ન કરાવો તો શું થશે?
ઘણા ગ્રાહકોને લાગે છે કે ચકાસણી ન થાય તો ગેસ પુરવઠો બંધ થઈ જશે. પણ ગભરાવાની જરૂર નથી. તમારું ગેસ કનેક્શન કે પુરવઠો બંધ કરવામાં આવશે નહીં. જોકે, ચકાસણી ન કરાવનાર ગ્રાહકોને સબસિડીવાળા ભાવે સિલિન્ડર મેળવવામાં તકલીફ પડી શકે છે અને તેમણે બજાર ભાવે સિલિન્ડર ખરીદવું પડશે. જરૂરિયાત મુજબ આવા ગ્રાહકો 5 કિલો કે 10 કિલોના સિલિન્ડરનો વિકલ્પ પણ પસંદ કરી શકશે.
ચકાસણી કરાવવાની 3 સરળ રીતો
બાયોમેટ્રિક ચકાસણી માટે ગેસ એજન્સીના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. સરકાર અને તેલ કંપનીઓએ ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન મળીને ત્રણ વિકલ્પો આપ્યા છે:
1. હોમ ડિલિવરી સમયે: ડિલિવરી બોય સિલિન્ડર આપવા ઘરે આવે ત્યારે તેની મોબાઈલ એપ્લિકેશન દ્વારા ફિંગરપ્રિન્ટ કે ફેસ-સ્કેનથી સ્થળ પર જ ચકાસણી કરાવી શકાય છે.
2. ગેસ એજન્સીની મુલાકાત: તમે નજીકની ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર એજન્સી કે ગેસ શોરૂમ પર જઈને રૂબરૂ પ્રક્રિયા પૂરી કરી શકો છો.
3. મોબાઈલ એપ્લિકેશન (ઓનલાઈન): ઘરે બેઠા સ્માર્ટફોનથી પણ ચકાસણી કરી શકાય છે. ઇન્ડેનના ગ્રાહકો 'IndianOil One' એપ, ભારતગેસના ગ્રાહકો 'Hello BPCL' એપ અને HP ગેસના ગ્રાહકો 'HP Pay' એપ મારફતે જાતે આ કામ કરી શકે છે.
સબસિડીના મહત્વના આંકડા
સપ્ટેમ્બર 2026ની સ્થિતિએ ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર પર અંદાજે 210 રૂપિયાની સબસિડી આપવામાં આવે છે. જૂન 2026માં આ સબસિડી પ્રતિ સિલિન્ડર 721 રૂપિયા સુધી પહોંચી હતી, જે દર્શાવે છે કે સબસિડીની રકમ સમય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર મુજબ બદલાય છે. આ યોજના માટે સરકાર નાણાકીય વર્ષ 2025-26 અને 2026-27માં તેલ કંપનીઓને વાર્ષિક ધોરણે અંદાજે 30,000 કરોડ રૂપિયાનું ભંડોળ આપે છે.
નોંધનીય છે કે જે ગ્રાહકોએ પહેલેથી આધાર ચકાસણી કરાવી લીધી છે, તેમણે ફરીથી પ્રક્રિયા કરાવવાની જરૂર નથી. જો કોઈ ગ્રાહક ચકાસણી ન કરાવવા માંગતો હોય, તો તેણે પોતાની તેલ કંપની સાથે ડિજિટલ રીતે પસંદગી નોંધાવવી પડશે, પણ તેવા કિસ્સામાં તેને સબસિડીને બદલે બજાર ભાવે જ સિલિન્ડર મળશે.
તમારી ચકાસણી બાકી હોય તો 1 ઓક્ટોબર પહેલાં સ્ટેટસ ચેક કરી લેવું સારું છે. વધુ માહિતી, ફરિયાદ કે મૂંઝવણ માટે ગ્રાહકો સત્તાવાર ટોલ-ફ્રી નંબર 1800-2333-555 પર કૉલ કરી શકે છે.