કાર ચલાવતી વખતે મોટેથી ગીતો સાંભળવાની આદત તમને મોંઘી પડી શકે છે. મોટર વ્હીકલ એક્ટ હેઠળ ધ્વનિ પ્રદૂષણ અને બેદરકાર ડ્રાઇવિંગ માટે ₹1,000થી ₹10,000 સુધીના દંડની જોગવાઈ છે. ખાસ કરીને સાઇલન્સ ઝોનમાં અને મોડિફાઇડ સાઉન્ડ સિસ્ટમ મામલે કાયદો કડક છે.
લાંબી મુસાફરી હોય કે રોજની ડ્રાઇવિંગ, કારમાં મ્યુઝિક સાંભળવું સામાન્ય છે. પણ ઘણા લોકો બારીઓ ખુલ્લી રાખીને મોટા અવાજે ગીતો વગાડે છે, તો કેટલાક હાઈ-બેઝ, મોટા એમ્પ્લીફાયર અને સબવૂફર લગાવીને સિસ્ટમ મોડિફાઈ કરાવે છે. આ શોખ કાયદાકીય મુશ્કેલી અને આર્થિક બોજો બની શકે છે.
રસ્તા પર વધુ અવાજમાં સંગીત વગાડવું ફક્ત બીજાને ઉપદ્રવ નથી, પણ ટ્રાફિક અને ધ્વનિ પ્રદૂષણના નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે. મોટા અવાજને કારણે ચાલકનું ધ્યાન ભટકે છે. પાછળથી આવતી એમ્બ્યુલન્સ કે ફાયર બ્રિગેડના સાયરન, અથવા બીજા વાહનોના હોર્ન સંભળાતા નથી, જેથી ગંભીર અકસ્માતનું જોખમ વધે છે.
કેટલો દંડ થઈ શકે?
અવાજ પ્રદૂષણ અને રોડ સેફ્ટીના ઉલ્લંઘન બદલ મોટર વ્હીકલ એક્ટની કલમ 190(2) હેઠળ પ્રથમ વખત ₹1,000થી ₹10,000 સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. વધુમાં, મોટા અવાજને કારણે ડ્રાઇવિંગ જોખમી બનતું હોય તો ટ્રાફિક પોલીસ કલમ 184 (ડેન્જરસ ડ્રાઇવિંગ) હેઠળ પણ કાર્યવાહી કરી શકે છે. દંડની રકમ રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના નિયમો પ્રમાણે અલગ અલગ હોઈ શકે છે.
સાઇલન્સ ઝોનમાં ખાસ સાવધાની
હોસ્પિટલ, શાળા, કોલેજ અને અદાલતની આસપાસનો વિસ્તાર ‘સાઇલન્સ ઝોન’ તરીકે જાહેર થયેલો હોય છે. અહીં ધ્વનિ મર્યાદા કડક છે—દિવસે 50 ડેસિબલ અને રાત્રે 40 ડેસિબલથી વધુ અવાજ કરવા પર પ્રતિબંધ છે. આ વિસ્તારોમાં કારમાંથી બહાર સંભળાય તેટલો અવાજ થાય તો સીધું ચલાણ થઈ શકે છે.
મોડિફાઇડ મ્યુઝિક સિસ્ટમ પર પ્રતિબંધ
કંપની દ્વારા ફિટ કરાયેલી મ્યુઝિક સિસ્ટમ સરકારી માપદંડ મુજબ હોય છે. પણ વાહનમાં અનધિકૃત રીતે મોટા વૂફર્સ અને વધારાના સ્પીકર લગાવીને સિસ્ટમ મોડિફાઈ કરાવવી નિયમ વિરુદ્ધ છે. આવા મોડિફિકેશન બદલ વાહન ડીટેઇન થઈ શકે અથવા વધારાનો દંડ પણ થઈ શકે.
ચલાણથી બચવા શું ધ્યાન રાખવું?
- કારમાં અવાજ એટલો રાખો કે બહાર રસ્તા પર સંભળાય નહીં.
- ગીતો સાંભળતી વખતે બારીના કાચ બંધ રાખવા હિતાવહ છે.
- સાઇલન્સ ઝોનમાંથી પસાર થતી વખતે મ્યુઝિક સંપૂર્ણ બંધ રાખો અથવા અવાજ નહિવત્ કરો.
- અવાજ એટલો ક્યારેય ન વધારો કે ટ્રાફિક કે ઈમરજન્સી સાયરન સાંભળવામાં તકલીફ પડે. સુરક્ષિત સવારી માટે આસપાસની ટ્રાફિક ગતિવિધિ પ્રત્યે સતર્ક રહેવું જરૂરી છે.