સારી ઊંઘ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જરૂરી છે. જો તમે લાંબા સમય સુધી છ કલાકથી ઓછી ઊંઘ લો છો, તો તેની અસર ફક્ત મગજ પર જ નહીં, પરંતુ આખા શરીર પર પડી શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, એક-બે દિવસ ઓછી ઊંઘ લેવાથી સામાન્ય રીતે મોટી સમસ્યા થતી નથી. પરંતુ જ્યારે ઊંઘની કમી લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે, ત્યારે શરીર અને મગજ બંને પર તેની અસર જોવા મળે છે.
ઓછી ઊંઘને કારણે સવારે થાક અથવા નબળાઈ અનુભવાય છે. સાથે જ મગજની કાર્યક્ષમતા પણ પ્રભાવિત થાય છે. ઊંઘ પૂરી ન થવાથી શરીરમાં હોર્મોનનું સંતુલન ખોરવાઈ શકે છે અને દિવસભરની કેટલીક આદતોમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે.
ઓછી ઊંઘ લેનાર વ્યક્તિને વારંવાર કંઈક ખાવાની ઈચ્છા થાય છે. ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે, તણાવ વધે છે અને શરીરમાં ઊર્જાની કમી અનુભવાય છે.
ધીમે ધીમે શરીરને જેટલી ઊંઘ મળે છે તેની આદત પડી જાય છે — ભલે તે શરીર માટે પૂરતી ન હોય. તેથી દરરોજ મોડી રાત સુધી જાગવાની આદતને સામાન્ય ન માનવી જોઈએ.
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો સતત લાંબા સમય સુધી છ કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેવામાં આવે, તો મગજની કામગીરી પર અસર પડે છે. આવા લોકોને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં અને સતર્ક રહેવામાં મુશ્કેલી થાય છે. ઊંઘની કમી યાદશક્તિ અને માહિતી સમજવાની પ્રક્રિયાને પણ અસર કરે છે.
ઓછી ઊંઘ હોર્મોનના સંતુલનને પણ અસર કરે છે. તેના કારણે તણાવ સાથે જોડાયેલા હોર્મોન કોર્ટિસોલનું સ્તર વધી શકે છે. આ ઉપરાંત ભૂખમાં વધારો થાય છે અને જમ્યા પછી પેટ ભરાયું હોવાનો અહેસાસ ઓછો થાય છે.
ઊંઘની અછત શરીરની બ્લડ શુગર મેનેજ કરવાની ક્ષમતા પર પણ અસર કરે છે. શરીરની રિકવરી ધીમી થવાથી મસલ્સ અને અન્ય ટિશ્યૂને રિપેર થવા માટે મળતો સમય ઓછો થાય છે.
લાંબા સમય સુધી ઓછી ઊંઘ લેવાથી વ્યક્તિની દૈનિક આદતોમાં પણ ફેરફાર થાય છે. ઓછી ઊંઘ લેનારા લોકોને ખાસ કરીને તરત ઊર્જા આપતા અને વધુ કેલરીવાળા ખોરાકની ઈચ્છા થાય છે.
આ રીતે ઓછી ઊંઘથી થાક, ખાવાની ઈચ્છા અને સુસ્તીનું ચક્ર શરૂ થાય છે, જે ફરીથી ઊંઘની ગુણવત્તાને અસર કરે છે. તેથી નિયમિત અને પૂરતી ઊંઘ શરીર તથા મગજની સામાન્ય કામગીરી માટે જરૂરી છે.
નોંધ : આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી પર આધારિત છે. કોઈ પણ સ્વાસ્થ્ય સંબંધી નિર્ણય લેતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.