આજકાલ લેપટોપ પર લાંબા સમય સુધી કામ કરવું સામાન્ય બની ગયું છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ખોટી મુદ્રામાં બેસીને કામ કરવાથી ગરદન અને પીઠમાં દુખાવો થઈ શકે છે? ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, યુવાનોમાં પણ ગરદન અને પીઠના દુખાવાની સમસ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે બેસી રહેવું અને લેપટોપનો ખોટી રીતે ઉપયોગ કરવો એ મુખ્ય કારણો છે.
ઓર્થોપેડિક નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ગરદનનું મુખ્ય કાર્ય માથાને ટેકો આપવાનું અને તેને ફેરવવામાં મદદ કરવાનું છે. પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ કલાકો સુધી ઝૂકીને સ્ક્રીન તરફ જોતી રહે, તો ગરદન, માથા અને ખભામાં દુખાવો થવો સ્વાભાવિક છે.
દરરોજ લાંબા સમય સુધી ખોટી મુદ્રામાં બેસવાથી કરોડરજ્જુ અને ગરદનના કુદરતી માળખા પર ખરાબ અસર પડી શકે છે. આજના સમયમાં ડિજિટલ કામથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું શક્ય નથી. જોકે, કામ કરતી વખતે થોડી સાવચેતી રાખીને આવી સમસ્યાઓનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. આ માટે કેટલીક સરળ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
1. કમ્પ્યુટર અથવા લેપટોપની સ્ક્રીન શક્ય હોય ત્યાં સુધી આંખોના સ્તરે રાખવી જોઈએ. કામ કરતી વખતે ગરદનને વારંવાર નીચે નમાવવી ન પડે તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવું. જો જરૂરી હોય તો લેપટોપ સ્ટેન્ડનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જો તમે લાંબા સમય સુધી લેપટોપ પર કામ કરતા હો, તો અલગ કીબોર્ડ અને માઉસનો ઉપયોગ કરવાથી પણ વધુ આરામદાયક મુદ્રામાં કામ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
2. ખુરશી પર બેસતી વખતે પીઠને શક્ય હોય ત્યાં સુધી સીધી અને આરામદાયક સ્થિતિમાં રાખવી જોઈએ. જોકે, રોબોટની જેમ એકદમ બેસવાની જરૂર નથી. તમારી બેસવાની મુદ્રા આરામદાયક હોવી જોઈએ અને પીઠને પૂરતો ટેકો મળવો જોઈએ.
3. બંને પગ જમીન પર સપાટ રહે તેનું ધ્યાન રાખો. ખુરશીની ઊંચાઈ એવી રાખો કે ઘૂંટણ આરામદાયક સ્થિતિમાં રહે અને પગને યોગ્ય ટેકો મળે.
4. વચ્ચે-વચ્ચે બ્રેક લેવું જરૂરી છે. કામનું દબાણ ગમે તેટલું હોય, સતત કલાકો સુધી એક જ સ્થિતિમાં બેસી રહેવું શરીર માટે નુકસાનકારક બની શકે છે.
5. નિષ્ણાતોની સલાહ મુજબ, દર 30થી 45 મિનિટે થોડો સમય ઊભા થવું અને હલનચલન કરવું ફાયદાકારક હોય છે. ગરદનને ધીમેથી જમણી અને ડાબી બાજુ ફેરવવી તથા હળવી સ્ટ્રેચિંગ કરવાથી જકડન ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. થોડી મિનિટો ચાલવાથી અને શરીરને હલનચલન કરાવવાથી લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાની અસરો ઘટાડવામાં મદદ મળે છે. ત્યારબાદ ફરીથી કામ શરૂ કરી શકાય છે.
6. જો સાવચેતી રાખવા છતાં ગરદન અને ખભામાં વારંવાર દુખાવો થતો હોય, તો તેને અવગણવું નહીં. ગરદન ફેરવવામાં મુશ્કેલી થવી, ગરદન, ખભા અથવા પીઠમાં સતત દુખાવો રહેવું, હાથમાં ઝણઝણાટી, સુન્નપણું અથવા નબળાઈ અનુભવવી, દુખાવો વધતો જવો અથવા રોજિંદા કામમાં મુશ્કેલી પડવી જેવા લક્ષણો જણાય તો તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.
7. જો હાથ કે પગમાં અચાનક નબળાઈ આવે અથવા ચાલવામાં તકલીફ થાય, તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લો. લેપટોપ પર કામ કરવું આજના સમયમાં જરૂરી છે, પરંતુ બેસવાની રીતમાં નાના ફેરફાર, નિયમિત વિરામ અને યોગ્ય કાર્યસ્થળની વ્યવસ્થા દ્વારા ગરદન અને પીઠની સમસ્યાઓનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
નોંધ : આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી પર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.