શેરબજાર, સોના-ચાંદી કે બિટકોઈન... જ્યારે પણ કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો આવે છે ત્યારે રોકાણકારોના મનમાં એક જ સવાલ ઊઠે છે: શું પૈસા કાઢી લેવા કે વધુ રોકાણ કરવું? આ સવાલનો જવાબ પ્રખ્યાત પુસ્તક 'રિચ ડેડ પુઅર ડેડ'ના લેખક રોબર્ટ કિયોસાકીએ આપ્યો છે. તેમની રણનીતિ પ્રમાણે, જ્યારે બજારમાં લોકો ગભરાઈને વેચાણ કરે છે ત્યારે તે ખરીદીની તક શોધે છે.
નવેમ્બર 2026ની શરૂઆતમાં સોના, ચાંદી અને બિટકોઈનની કિંમતોમાં ઘટાડો થયો હતો. તે સમયે કિયોસાકીએ 4 નવેમ્બરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું કે, જ્યારે લોકો આ ઘટાડાથી ગભરાઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે પોતાની ખરીદી વધારી દીધી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ આગામી ઘટાડાની પણ રાહ જોઈ રહ્યા છે.
કિયોસાકી માને છે કે બજારમાં કિંમતોનું ઘટવું એ વાસ્તવિક સમસ્યા નથી. સૌથી મોટી ચિંતા દુનિયાભરમાં વધતું દેવું, ખાસ કરીને અમેરિકાનું દેવું, નેતાઓની નીતિગત અક્ષમતા અને નાણાકીય શિક્ષણની કમી છે. તેમનું માનવું છે કે વર્તમાન આર્થિક વ્યવસ્થામાં ફિયાટ કરન્સી એટલે કે સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલી મુદ્રાને કારણે મહેનત કરનારા અને બચત કરનારા લોકોની સંપત્તિની વાસ્તવિક ખરીદ શક્તિ ઘટતી જાય છે.
કિયોસાકી લાંબા સમયથી શેર, બોન્ડ અને ફિયાટ કરન્સીને 'પેપર એસેટ્સ' તરીકે ઓળખાવે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, તેમની કિંમત આર્થિક વ્યવસ્થા, સરકારો, કંપનીઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પરના ભરોસા સાથે જોડાયેલી હોય છે. જરૂર પડવા પર સરકારો મુદ્રાનો પુરવઠો વધારી શકે છે, જેના કારણે મોંઘવારીને લીધે બચતની વાસ્તવિક કિંમત ઘટી શકે છે. જો કે, અહીં એક જરૂરી તફાવત સમજવો જોઈએ: શેર કોઈ કંપનીમાં વાસ્તવિક હિસ્સેદારી દર્શાવે છે, જ્યારે બોન્ડ કંપની કે સરકાર માટે દેવાની જવાબદારી હોય છે. એટલા માટે બધા શેરોને માત્ર 'કાગળનું વચન' કહેવું તકનીકી રૂપથી સાચું નથી.
કિયોસાકી સોના અને ચાંદીને એવી ભૌતિક સંપત્તિ માને છે જેનો પુરવઠો સરકાર નોટોની જેમ વધારી શકતી નથી. તેનો ઉપયોગ ઘરેણાં, રોકાણ અને ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતોમાં પણ થાય છે. બિટકોઈનના પક્ષમાં તેમની દલીલ તેની મર્યાદિત સપ્લાય પૂરતી છે. બિટકોઈન નેટવર્કમાં મહત્તમ 21 મિલિયન કોઈન બનાવવાની જોગવાઈ છે. કિયોસાકી તેને મોંઘવારી અને મુદ્રાના અવમૂલ્યન સામે સંભવિત સુરક્ષા તરીકે જુએ છે.
કિયોસાકીની ચિંતા પાછળ અમેરિકાનું દેવું પણ છે. અમેરિકી ટ્રેઝરીના આંકડાઓ પર આધારિત ટ્રેકિંગ મુજબ, 3 નવેમ્બર 2026ના રોજ અમેરિકાનું કુલ જાહેર દેવું લગભગ 40.55 ટ્રિલિયન ડોલર હતું. એક વર્ષમાં તેમાં આશરે 2.55 ટ્રિલિયન ડોલરનો વધારો થયો છે. તેમનું માનવું છે કે વધતા દેવા અને નાણાકીય નીતિઓનું પરિણામ અંતે સામાન્ય લોકોએ ભોગવવું પડી શકે છે. આ જ કારણ છે કે તે પારંપરિક બચતને બદલે એવા એસેટ્સ રાખવાની વાત કરે છે જેનો પુરવઠો મર્યાદિત હોય.
કિયોસાકીની રણનીતિનો આધાર છે કે બજારની ગભરાહટને ખરીદીના અવસર તરીકે જોવામાં આવે. જો કે, તેમની આ સલાહ દરેક રોકાણકાર માટે જરૂરી નથી કે સાચી સાબિત થાય. સોનામાં પણ કિંમતોમાં તીવ્ર ઉતાર-ચઢાવ આવે છે, જ્યારે ચાંદીની અસ્થિરતા સોના કરતાં વધુ હોઈ શકે છે. બિટકોઈનમાં જોખમ ખૂબ જ વધારે છે. ધ્યાન રાખો કે 'સોનું' નિયમિત વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ પણ આપતું નથી.
નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. અમે કોઈપણ રીતે શેર, સોના-ચાંદી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે IPOમાં પૈસા લગાવવાની કે વેચવાની સલાહ આપતા નથી. બજારમાં રોકાણ સંભવિત જોખમ સાથે સંકળાયેલું છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકાર અથવા માર્કેટ નિષ્ણાતની સલાહ જરૂરથી લો.