કિડની આપણા શરીરના સૌથી જરૂરી અંગોમાંનું એક છે. તે લોહીને સાફ કરે છે અને શરીરમાં પીએચ સંતુલન, મીઠું, પોટેશિયમ તથા અન્ય જરૂરી ખનિજોને નિયંત્રિત કરે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ઘણી બીમારીઓ, ખોટી જીવનશૈલી અને આનુવંશિક કારણો કિડનીના કાર્યને અસર કરી શકે છે. જ્યારે કિડની યોગ્ય રીતે કામ નથી કરતી, ત્યારે તે લોહીને યોગ્ય રીતે ફિલ્ટર કરી શકતી નથી, આ સ્થિતિને કિડની રોગ કહેવામાં આવે છે.
જો તમને ડાયાબિટીસ અથવા હાઈ બ્લડ પ્રેશર છે, તો કિડની રોગનું જોખમ વધારે છે. યુકેના lifesavertraining ના રિપોર્ટ મુજબ, કિડની ડેમેજના કેટલાક લક્ષણો ખૂબ હળવા અને અસામાન્ય લાગી શકે છે, પરંતુ તેમને અવગણવા જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
1. સવારે ચહેરા પર સોજો: જો તમે રોજ સવારે ઊઠીને ચહેરા પર હળવો સોજો અનુભવો છો, તો તે સામાન્ય નથી. ખાસ કરીને જ્યારે પગ અથવા ઘૂંટીઓમાં પણ સોજો હોય. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, આ સંકેત હોઈ શકે છે કે કિડની શરીરમાંથી વધારાનું પ્રવાહી યોગ્ય રીતે બહાર નથી કાઢી શકતી. સામાન્ય રીતે આ સમસ્યા પેશાબ દ્વારા વધુ પ્રોટીન નીકળવા સાથે જોડાયેલી હોય છે, જેનાથી શરીરમાં સોજો આવે છે.
2. પેશાબમાં ફીણ: સવારના પહેલા પેશાબમાં જો ફીણ અથવા નાના બબલ્સ દેખાય, તો તે કિડની સાથે જોડાયેલી સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે પેશાબમાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ પ્રોટીન નીકળવા લાગે છે, જેને મેડિકલ ભાષામાં પ્રોટીન્યુરિયા કહેવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે કિડની ફિલ્ટર કરવામાં નબળી પડી રહી છે.
3. ખૂબ ખંજવાળ અને સૂકી ત્વચા: જ્યારે કિડની ખરાબ થવા લાગે છે, ત્યારે શરીરમાં ઝેરી તત્વો જમા થવા લાગે છે. આનાથી પરસેવાની ગ્રંથિઓ સંકોચાવા લાગે છે અને ત્વચા સૂકી થવા લાગે છે. સાથે તીવ્ર ખંજવાળ પણ થઈ શકે છે, જે મોઇશ્ચરાઇઝર લગાવ્યા પછી પણ ઓછી થતી નથી. આ સ્થિતિને યુરીમિક પ્રુરાઇટસ કહેવામાં આવે છે અને તેને કિડનીની ગંભીર ચેતવણી માનવામાં આવે છે.
4. થાક અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી: કિડનીની કાર્યક્ષમતા ઘટવાથી લોહીમાં ખરાબ તત્વો જમા થવા લાગે છે. આનાથી વ્યક્તિને સતત થાક અનુભવાય છે અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં પરેશાની થાય છે. આગળ જઈને આ ક્રોનિક કિડની રોગનું રૂપ લઈ શકે છે, જેનાથી લોહીની કમી એટલે કે એનિમિયા પણ થઈ શકે છે.
5. મોંમાંથી બદબૂ: જો સતત મોંમાંથી બદબૂ આવે છે અને શ્વાસમાં એમોનિયા જેવી ગંધ અનુભવાય છે, તો તેને હળવાશથી ન લો. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે કિડની યોગ્ય રીતે કામ ન કરવાથી ઝેરી તત્વો લોહીમાં જમા થઈ જાય છે અને શ્વાસ દ્વારા બહાર નીકળવા લાગે છે, જેને યુરીમિક બ્રેથ કહેવામાં આવે છે.
કિડની મુઠ્ઠીના આકારના અંગો છે, જે બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરતા હોર્મોન્સ બનાવે છે, લાલ રક્ત કોશિકાઓના ઉત્પાદનમાં મદદ કરે છે અને વિટામિન ડીને સક્રિય કરે છે. પરંતુ જ્યારે આ અંગ ડેમેજ થાય છે, ત્યારે ડાયાબિટીસ, હાઈ બીપી અને અન્ય જૂની બીમારીઓના કારણે રોગ થઈ શકે છે. જો સમયસર ઈલાજ ન થાય, તો કિડની પૂરી રીતે ફેલ પણ થઈ શકે છે, જે પછી ડાયાલિસિસની જરૂર પડે છે.
અસ્વીકરણ: આ માહિતી સંશોધન અભ્યાસો અને નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય પર આધારિત છે. આને મેડિકલ સલાહનો વિકલ્પ ન માનવો. કોઈ પણ નવી પ્રવૃત્તિ અથવા કસરત અપનાવતા પહેલા તમારા ડોક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લો.