હિન્દુ શાસ્ત્રો મુજબ કળિયુગના અંતે ભગવાન વિષ્ણુનો દસમો અને અંતિમ અવતાર 'કલ્કિ' થશે. શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણના 12મા સ્કંધ અને કલ્કિ પુરાણમાં આ અવતાર વિશે વિગતવાર ઉલ્લેખ મળે છે.
ભગવદ્ ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે જ્યારે જ્યારે પૃથ્વી પર ધર્મનું પતન થાય છે અને અધર્મ વધે છે, ત્યારે તેઓ ધર્મની પુનઃસ્થાપના માટે અવતાર લે છે. વિષ્ણુના મત્સ્ય, કૂર્મ, વરાહ, નરસિંહ, વામન, પરશુરામ, રામ, કૃષ્ણ અને બુદ્ધ — એમ નવ અવતારો ગણાય છે. કલ્કિને ભવિષ્યના દસમા અવતાર તરીકે માનવામાં આવે છે.
પુરાણો અનુસાર ભગવાન કલ્કિનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના મુરાદાબાદ પાસે આવેલા શંભલ (શંભલા) ગામમાં થશે. તેમના પિતા વિષ્ણુયશ તેજસ્વી બ્રાહ્મણ અને વેદ-પુરાણોના જ્ઞાતા હશે, અને માતાનું નામ સુમતિ હશે. રામાવતારની જેમ તેમને સુમન્ત, પ્રાજ્ઞ અને કવિ — એમ ત્રણ મોટા ભાઈઓ હશે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ કલ્કિને બે પત્નીઓ હશે. પ્રથમ પત્ની પદ્મા માતા લક્ષ્મીનો અવતાર મનાય છે, અને બીજી પત્ની રમા માતા વૈષ્ણોદેવીનો અવતાર મનાય છે. લગ્ન બાદ તેમને જય, વિજય, મેઘમાલ અને બલાહક નામના ચાર પુત્રો થશે.
શાસ્ત્રો અનુસાર કલ્કિ દિવ્ય યોદ્ધા સ્વરૂપે પ્રગટ થશે. તેઓ 'દેવદત્ત' નામના સફેદ ઘોડા પર સવાર થશે અને હાથમાં ચમકતી તલવાર ધરાવશે. ચિરંજીવી પરશુરામજી તેમને શસ્ત્રવિદ્યા અને યુદ્ધકળા શીખવશે, જ્યારે યાજ્ઞવલ્ક્ય ઋષિ તેમના પારિવારિક પુરોહિત હશે.
કલ્કિ અવતાર ક્યારે થશે તે અંગે શાસ્ત્રોમાં કળિયુગનો સમયગાળો 4,32,000 વર્ષ દર્શાવાયો છે અને હાલ તેનો માત્ર પ્રારંભિક તબક્કો પૂરો થયો છે. તેથી હાલ કોઈ ચોક્કસ વર્ષ નક્કી કરી શકાય નહીં. કલ્કિ પુરાણ મુજબ ભવિષ્યમાં કળિયુગના અંતિમ તબક્કામાં શ્રાવણ સુદ પાંચમના રોજ તેમનો જન્મ થશે. આ જ માન્યતાના આધારે દર વર્ષે આ તિથિએ કલ્કિ જયંતિ ઉજવાય છે.
માન્યતા મુજબ જ્યારે પૃથ્વી પર પાપ અને અરાજકતા ચરમસીમાએ પહોંચશે, ત્યારે કલ્કિ દુષ્ટોનો સંહાર કરશે અને ધર્મની પુનઃસ્થાપના થશે. કળિયુગની સમાપ્તિ સાથે ફરી સતયુગનો પ્રારંભ થશે.