દિલ્હીના સ્વરૂપ નગર વિસ્તારમાં 13 સપ્ટેમ્બર 2026ની સવારે એક ખેતરમાંથી યુવતીની લાશ મળી આવી હતી. કૂતરાઓ લાશને ફાડી રહ્યા હતા, અને શરીરથી અલગ થયેલો એક હાથ થોડે દૂર પડ્યો હતો. શરીર પર છરીના ઘાના નિશાન હતા. પોલીસે તપાસ શરૂ કરી ત્યારે સામે આવ્યું કે આ રેપ-મર્ડરનો મામલો છે, જેમાં ચાર આરોપીઓમાંથી ત્રણ સગીર છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સવાલ ઉભો કર્યો છે: સગીરોમાં ગંભીર ગુનાઓ કરવાની વૃત્તિ કેમ વધી રહી છે?
શું છે સંપૂર્ણ મામલો?
દિલ્હી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, પીડિતા કામની શોધમાં હતી. 10 સપ્ટેમ્બરની સાંજે તે પોતાના એક ઓળખીતા 17 વર્ષના છોકરાને મળવા ગઈ હતી. તે છોકરાએ પોતાના ત્રણ મિત્રોને બોલાવી લીધા. પહેલા દારૂ પીધો અને પછી સગીરા સાથે બળાત્કાર કર્યો. જ્યારે પીડિતાએ પોલીસમાં ફરિયાદ કરવાની ધમકી આપી, ત્યારે આરોપીઓએ છરી વડે તેની હત્યા કરી અને મૃતદેહ ખેતરમાં ફેંકી દીધો. બીજા દિવસે સવારે સ્થાનિક લોકોએ લાશ જોઈ અને પોલીસને જાણ કરી. ફોરેન્સિક ટીમ યુવતીની ઓળખ કરી શકી નહોતી, અને પરિવારે પણ તેના ગુમ થવાની જાણ કરી નહોતી. પરિવારે કહ્યું કે તે ઘણીવાર ઘરેથી જતી રહેતી અને થોડા દિવસો પછી પરત આવતી.
પોલીસે 50થી વધુ CCTV કેમેરાના ફૂટેજ તપાસ્યા, જેમાં એક ટેમ્પો શંકાસ્પદ જણાયો. ટેમ્પોના રજિસ્ટ્રેશન નંબર પરથી માલિક સુધી પહોંચીને પોલીસે જાણ્યું કે તેનો નાનો ભાઈ ઘણીવાર ટેમ્પો લઈ જતો હતો. આ રીતે પોલીસ 19 વર્ષના શિવમ ઉર્ફે સુદામા અને ત્રણ સગીરો સુધી પહોંચી. આરોપીઓમાંથી બેની ઉંમર 17 વર્ષ અને એકની 16 વર્ષ છે. પોલીસે હત્યામાં વપરાયેલી બે છરીઓ અને લોહીથી ખરડાયેલાં કપડાં કબજે કર્યાં છે. વધુ તપાસ ચાલુ છે.
સગીરોમાં ગુનાહિત વૃત્તિનું મનોવિજ્ઞાન
નિષ્ણાતોના મતે સગીરોના ગુનેગાર બનવા પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે:
1. અશ્લીલ વીડિયો અને ઓનલાઈન ગેંગ કલ્ચરની અસર: સોશિયલ મીડિયા પર ‘ગેંગ-કલ્ચર’ વધ્યું છે. સગીરો પોતાની શેખી બતાવવા માટે ગુના અને ગેંગવૉર સાથે જોડાયેલું કન્ટેન્ટ શેર કરે છે. ચેલેન્જ વીડિયો જોઈને તેઓ ગેરકાયદેસર અને જોખમી કામ કરે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના સિનિયર વકીલ આશિષ કુમાર પાંડેય કહે છે, ‘ગુના સાથે જોડાયેલું કન્ટેન્ટ વારંવાર જોવાથી કિશોરોને આ સામાન્ય લાગવા લાગે છે અને તેઓ પોતે ગુના કરવા લાગે છે.’ આવા ઘણા ઉદાહરણો છે. આ જ અઠવાડિયે યુપીના ગોરખપુરમાં ધોરણ 4માં ભણતા બાળકે ફોન પર કલાકો સુધી કન્ટેન્ટ જોયા બાદ પોતાની 7 વર્ષની બહેનને પોર્ન બતાવીને ગંદી હરકતો કરી અને શાળામાં શિક્ષિકાનું ગંદું ચિત્ર બનાવ્યું. 24 એપ્રિલ 2024ના રોજ મધ્ય પ્રદેશમાં 13 વર્ષના છોકરાએ મોબાઇલ પર અશ્લીલ વીડિયો જોયા બાદ 9 વર્ષની બહેન પર બળાત્કાર કર્યો. જાન્યુઆરી 2025માં મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુરમાં ‘બીકે કંપની’ નામની ટોળકીના 2 સગીરો સહિત 7 લોકોએ એક સગીરની હત્યા કરીને તેનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો. 26 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ ચેન્નાઈમાં 6 નકાબધારી છોકરાઓએ 28 વર્ષના હિસ્ટ્રીશીટરની હત્યા કરી અને સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું—રોબર્ટ 100% મરી ગયો છે.
2. બેરોજગારી અને હતાશા: અમેરિકન સમાજશાસ્ત્રી રોબર્ટ મર્ટનની સ્ટ્રેન થિયરી મુજબ, જ્યારે બાળકોને પોતાનું મનપસંદ લક્ષ્ય કે વસ્તુ મળતી નથી, ત્યારે તેઓ માનસિક દબાણ, ગુસ્સા અને હતાશામાં ગુનાઓ કરે છે. દિલ્હીની સર ગંગારામ હોસ્પિટલના સિનિયર સાઇકોલોજિસ્ટ ડૉ. રોમા કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, ‘ગુનાહિત વૃત્તિ ધરાવતા મિત્રોનું દબાણ હોય અથવા પોતાની ઓળખ બનાવવા, સારી જીવનશૈલી માટે કે ગરીબીના કારણે માનસિક રીતે પરેશાન થઈને તેઓ ચોરી જેવા ગુનાઓ કરે છે.’ ગેંગવૉર અને ગુનાઓ જોવાથી અસુરક્ષા તથા ગુનાહિત વૃત્તિ વધે છે. બાળપણમાં હિંસા અથવા ઉપેક્ષાનો ભોગ બનેલા બાળકોમાં પણ આવી વૃત્તિ વધુ જોવા મળે છે.
3. POCSO કેસોમાં 96% આરોપી ઓળખીતા: રાષ્ટ્રીય અપરાધ નોંધ બ્યુરો (NCRB)ના આંકડા દર્શાવે છે કે POCSO કેસોમાં 96% આરોપી પીડિતાના ઓળખીતા હોય છે. આનું કારણ એ છે કે બાળકો પરિવારજનો, પડોશીઓ કે મિત્રો પર વધુ ભરોસો કરે છે, અને આરોપી આ વિશ્વાસનો દુરુપયોગ કરે છે. ઘણી વખત બાળકો શરમ કે ડરના કારણે ફરિયાદ કરતા નથી, જેથી આરોપીઓને છૂટ મળે છે.
સગીરોમાં વધતી હિંસક વૃત્તિ રોકવા માટે માતા-પિતાએ બાળકો સાથે ખુલ્લી વાતચીત કરવી, તેમની ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખવી અને તેમને સારા સંસ્કાર આપવા જરૂરી છે. શાળાઓમાં પણ જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવા જોઈએ. કાયદાનો સખત અમલ અને ઝડપી ન્યાય પણ જરૂરી છે, જેથી ગુનેગારોને બચવાનો મોકો ન મળે.