ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતી વખતે ફોનની બેટરી ઓછી થાય તો આપણે સૌથી પહેલા રેલવે સ્ટેશન પર લાગેલા પબ્લિક ચાર્જિંગ પોઇન્ટ શોધીએ છીએ. ત્યાં USB પોર્ટ હોય છે અથવા પહેલેથી લટકતી કેબલ પડી હોય છે. આપણે કંઈ વિચાર્યા વગર ફોન લગાવી દઈએ છીએ કે હવે બેટરી ચાર્જ થઈ જશે.
પણ આ મફતની થોડી વીજળી ભારે પડી શકે છે. સાયબર ઠગોએ લોકોને લૂંટવાની એક નવી રીત શોધી છે, જેમાં ન તો તેઓ ફોન કરે છે કે ન તો OTP માગે છે. આ સ્કેમને 'જ્યુસ જેકિંગ' (Juice Jacking) કહેવામાં આવે છે. RBI અને સરકારી સુરક્ષા એજન્સીઓ આ અંગે અનેક વાર ચેતવણી બહાર પાડી ચૂકી છે.
જ્યુસ જેકિંગ કેવી રીતે થાય છે?
સામાન્ય રીતે લોકો માને છે કે ચાર્જિંગ કેબલનું કામ ફક્ત ફોનમાં વીજળી પહોંચાડવાનું છે. પણ સામાન્ય USB કેબલની અંદર પાંચ નાના વાયર હોય છે. તેમાંથી ફક્ત એક કે બે વાયર વીજળી પહોંચાડે છે, બાકીના વાયર ડેટા એક તરફથી બીજી તરફ મોકલવાનું કામ કરે છે.
આ જ ટેક્નોલોજીનો ફાયદો હેકર ઉઠાવે છે. જાહેર જગ્યાએ જ્યાં ફક્ત USB પોર્ટ હોય છે, ત્યાં દીવાલની પાછળ હેકર નાની ચિપ ફિટ કરી દે છે. તમે ફોન લગાવો કે તરત ચાર્જિંગ સાથે-સાથે તમારા ફોન અને હેકરના સિસ્ટમ વચ્ચે ડેટાનો રસ્તો પણ ખૂલી જાય છે. આ આખી પ્રક્રિયા થોડી જ સેકન્ડોમાં પૂરી થઈ જાય છે.
OTP કે પિન વગર ખાતું કેવી રીતે ખાલી થાય?
એવો સવાલ થાય કે પિન કે OTP જણાવ્યા વગર પૈસા કેવી રીતે ઉપડે? વાસ્તવમાં છેડછાડ કરાયેલા પબ્લિક USB પોર્ટમાં ફોન લગાવો ત્યારે હેકરના સિસ્ટમમાંથી એક સ્પાયવેર ચૂપચાપ ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય છે. આ વાયરસ ફોનના બેકગ્રાઉન્ડમાં છુપાઈને કામ કરે છે અને વપરાશકર્તાને ખબર પણ પડતી નથી.
આ માલવેર ફોનની સ્ક્રીન રેકોર્ડ કરે છે અને કીબોર્ડ પર તમે જે ટાઇપ કરો છો તે હેકર સુધી પહોંચાડે છે. તેથી UPI પિન કે નેટ બેંકિંગનો પાસવર્ડ દાખલ કરો ત્યારે હેકરને બધી જાણ થઈ જાય છે. એટલું જ નહીં, આ વાયરસ ફોન પર આવતા બેંકના OTP મેસેજ પણ સીધા હેકરની સ્ક્રીન પર ફોરવર્ડ કરી દે છે. જોતજોતામાં બેંક ખાતું ખાલી થઈ જાય છે.
મુસાફરીમાં આ વાતોનું ધ્યાન રાખો
જ્યુસ જેકિંગથી બચવું સરળ છે, ફક્ત થોડી સાવચેતી રાખવી પડશે.
રેલવે સ્ટેશન, એરપોર્ટ કે કેફેમાં સીધા USB પોર્ટમાં પોતાની કેબલ ન લગાવો અને ત્યાં પહેલેથી લટકતી અજાણી કેબલનો ઉપયોગ ન કરો.
હંમેશા પોતાનું ચાર્જર એડેપ્ટર સાથે રાખો અને સામાન્ય 3-પિન કે 2-પિન વીજળીના સોકેટમાં એડેપ્ટર લગાવીને ફોન ચાર્જ કરો. વીજળીના સોકેટમાંથી ડેટા ચોરી થઈ શકતો નથી.
મજબૂરીમાં USB પોર્ટ વાપરવો પડે તો ફોન સ્વિચ ઓફ કરીને ચાર્જિંગ પર લગાવો. ફોન ચાલુ રાખવો હોય તો સ્ક્રીન પર આવતા પોપ-અપમાં 'Charge Only' પસંદ કરો અને ભૂલથી પણ 'File Transfer' પર ટેપ ન કરો.