Jio Platformsનો IPO આજે એટલે કે 21 ઓક્ટોબરે ખુલશે. લગભગ 30,213 કરોડ રૂપિયાનો આ ઇશ્યૂ ભારતીય શેરબજારના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો IPO છે. મુકેશ અંબાણીના રિલાયન્સ ગ્રુપે લગભગ 20 વર્ષ પછી એક મોટો IPO લાવ્યો છે.
IPO એટલે Initial Public Offering. જ્યારે કોઈ કંપની પહેલી વાર જાહેર જનતાને તેના શેર વેચે છે ત્યારે તેને IPO કહેવાય છે. શેર ખરીદવાથી તમને કંપનીમાં એક નાનો હિસ્સો મળે છે. IPO પછી કંપની સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટેડ થાય છે અને તેના શેર દરરોજ ખરીદી અને વેચી શકાય છે.
Jio IPO 21 ઓક્ટોબરે ખુલશે અને 23 ઓક્ટોબરે બંધ થશે. શેર એલોટમેન્ટ 26 ઓક્ટોબરે થશે. આ શેર 28 ઓક્ટોબરે NSE અને BSE પર લિસ્ટ થવાની ધારણા છે.
કંપનીએ પ્રતિ શેર 1,065 થી 1,119 રૂપિયાની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરી છે. એક લોટમાં 12 શેર હોય છે તેથી અપર પ્રાઈસના ભાવે ઓછામાં ઓછું 13,428 રૂપિયાનું રોકાણ જરૂરી રહેશે. વ્યક્તિગત રોકાણકારો 2 લાખ સુધી અથવા વધુમાં વધુ 14 લોટ માટે અરજી કરી શકે છે.
ઉપલા ભાવે આ IPOનું કુલ કદ 30,213 કરોડ છે. અગાઉનો સૌથી મોટો IPO Hyundai Motor India હતો, જેણે 2024માં આશરે ₹27,870 કરોડ એકત્ર કર્યા હતા. તે પહેલાં 2022માં LIC એ આશરે ₹21,000 કરોડ એકત્ર કર્યા હતા, એટલે કે Jioનો IPO રૂપિયાની દ્રષ્ટિએ આ બંને કરતા મોટો છે. જોકે, ડોલરની દ્રષ્ટિએ Hyundaiનો 3.3 બિલિયનનો IPO હજુ પણ થોડો આગળ છે. અપર પ્રાઈસ પર આખી Jio કંપનીનું મૂલ્ય આશરે 10.3 લાખ કરોડ થાય છે.
મુકેશ અંબાણીના રિલાયન્સ ગ્રુપનો છેલ્લો મોટો IPO 2006માં રિલાયન્સ પેટ્રોલિયમ હતો. ગ્રુપનો શેરબજારનો ઇતિહાસ 1977નો છે જ્યારે ધીરુભાઈ અંબાણીએ રિલાયન્સ ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને જાહેરમાં ખરીદ્યું હતું. નિષ્ણાતો માને છે કે Jioના લિસ્ટિંગ પછી રિલાયન્સ ગ્રુપ તેની લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ મૂલ્ય દ્વારા દેશનું સૌથી મોટું જૂથ બનશે.
આ IPOમાં ફક્ત નવા શેર જાહેર કરવામાં આવી રહ્યા છે. રિલાયન્સ, મેટા અને ગુગલ જેવા જૂના રોકાણકારો તેમના શેર વેચી રહ્યા નથી તેથી બધી રકમ સીધી કંપની પાસે જશે. તેમાંથી આશરે ₹27,500 કરોડનો ઉપયોગ Reliance Jio Infocommના દેવાને સમય પહેલા ચૂકવવા માટે કરવામાં આવશે. બાકીના ભંડોળનો ઉપયોગ કંપનીના સામાન્ય કામગીરી માટે કરવામાં આવશે.
નાણાકીય વર્ષ 26માં Jio પ્લેટફોર્મ્સની આવક આશરે 1,46,885 કરોડ હતી. બે વર્ષ પહેલાં નાણાકીય વર્ષ 24માં તે આશરે 1,09,558 કરોડ રૂપિયા હતી. આ જ સમયગાળા દરમિયાન કંપનીનો નફો ₹21,423 કરોડથી વધીને આશરે ₹30,049 કરોડ થયો. કંપની દર મહિને ગ્રાહક દીઠ સરેરાશ ₹214 કમાય છે. નાણાકીય વર્ષ 24માં આ આંકડો ₹181.7 હતો.
માર્ચ 2026 સુધીમાં Jio પાસે 524.4 મિલિયન ગ્રાહકો હતા. આમાંથી આશરે 268.5 મિલિયન ગ્રાહકો 5Gનો ઉપયોગ કરે છે. હવે કંપનીનો ગ્રાહક આધાર 530 મિલિયનને વટાવી ગયો છે. દેશના કુલ મોબાઇલ ડેટા ટ્રાફિકનો આશરે 60 ટકા Jioના નેટવર્ક પર ચાલે છે.
IPO પહેલાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ Jio પ્લેટફોર્મ્સમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી હતી, જે 66.43% હતી. Meta લગભગ 9.98% અને Google 7.73% હતી. બાકીનો હિસ્સો KKR, સિલ્વર લેક, સાઉદી અરેબિયાના PIF અને અબુ ધાબી ફંડ જેવા રોકાણકારો પાસે છે, જેમણે 2020માં કંપનીમાં રોકાણ કર્યું હતું. IPO પછી પણ રિલાયન્સ સૌથી મોટો શેરધારક રહેશે.
IPO ખુલતા પહેલા 212 એન્કર રોકાણકારોએ આશરે ₹8,110 કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું. તેમને ₹1,119ના ભાવે શેર મળ્યા હતા. સૌથી મોટો રોકાણકાર LIC હતો જેણે આશરે ₹500 કરોડના શેર ખરીદ્યા હતા. સિંગાપોર, નોર્વે, અબુ ધાબી અને કતારના સરકારી ભંડોળ પણ એન્કર રોકાણકારોમાં હતા. અહેવાલો અનુસાર, એન્કર ભાગને માંગ કરતાં 30 ગણા વધુ મળ્યા.
ના, રિલાયન્સના શેરધારકોને આપમેળે Jioના શેર મળશે નહીં. તેમના માટે ₹2,500 કરોડનો અલગ ક્વોટા રાખવામાં આવ્યો છે પરંતુ તેમણે અરજી કરવી પડશે અને તેના માટે ચૂકવણી કરવી પડશે. આ ક્વોટા માટે અરજી કરવા માટે 14 ઓક્ટોબર સુધીમાં ઓછામાં ઓછો એક રિલાયન્સનો શેર ધરાવવો જરૂરી હતો. લાયકાત ધરાવતા લોકો શેરધારક ક્વોટા અને સામાન્ય રોકાણકાર ક્વોટા બંને માટે અરજી કરી શકે છે.
કંપનીએ તેના કર્મચારીઓ માટે 500 કરોડના શેર અલગ રાખ્યા છે. આ ક્વોટા માટે અરજી કરનારા કર્મચારીઓને પ્રતિ શેર 54નું ડિસ્કાઉન્ટ મળશે.
Jio સપ્ટેમ્બર 2016માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. અગાઉ 1GB ડેટાની કિંમત સરેરાશ ₹150 હતી. Jioના આગમન પછી આ કિંમતમાં ભારે ઘટાડો થયો અને દેશમાં ઇન્ટરનેટ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચ્યું.