ભારત અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો અને રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ફરી ચર્ચામાં છે. યુક્રેન યુદ્ધ પછી ભારતે રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું. આ મુદ્દે અમેરિકા સહિત પશ્ચિમી દેશો ભારત પર દબાણ કરી રહ્યા છે. જોકે, ભારતે પોતાના ઊર્જા હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાનો સંકેત આપ્યો છે.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે રશિયન તેલ અંગે ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ કરતાં કહ્યું કે બાહ્ય દબાણ છતાં ભારત મોસ્કો સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વિદેશ મંત્રાલયની સલાહકાર સમિતિની બેઠકમાં ભારતની રશિયા પર ક્રૂડ ઓઇલ માટેની નિર્ભરતા, યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અંગે ચર્ચા થઈ.
યુક્રેન યુદ્ધ પહેલાં ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો ૨ ટકાથી પણ ઓછો હતો. યુદ્ધ પછી પશ્ચિમી દેશોના પ્રતિબંધો અને વૈશ્વિક બજારમાં બદલાયેલા સપ્લાય પેટર્ન વચ્ચે ભારતે રશિયા પાસેથી સસ્તા ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી વધારી.
બેઠકમાં રજૂ થયેલી માહિતી અનુસાર, ભારતની ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો આશરે ૫૨ ટકા થયો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે પરંપરાગત તેલ સપ્લાયરો પાસેથી પુરવઠા પર અસર પડી છે, જેથી રશિયા ભારત માટે મહત્ત્વનું ઊર્જા ભાગીદાર બન્યું છે.
ચર્ચા દરમિયાન એ મુદ્દો પણ આવ્યો કે યુક્રેન યુદ્ધ ચાલુ હોવા છતાં કેટલાક યુરોપિયન દેશો પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે રશિયા પાસેથી ચોક્કસ ઊર્જા ઉત્પાદનોની આયાત ચાલુ રાખી રહ્યા છે. ભારતનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની વાસ્તવિકતા ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના રાષ્ટ્રીય હિત મુજબ ઊર્જા ખરીદીના નિર્ણયો લેવા જરૂરી છે.
ભારતે અનેક વખત સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભારતીય ગ્રાહકો અને અર્થતંત્ર માટે ઊર્જા સુરક્ષા જાળવવાનો છે. વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ અને પુરવઠામાં અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત માટે સસ્તા અને સ્થિર ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો મહત્ત્વનો બની રહે છે.
જયશંકરે બેઠકમાં યુક્રેન સંઘર્ષ અંગે પણ ભારતનું વલણ રજૂ કર્યું. ભારત કહે છે કે યુદ્ધનો ઉકેલ વાતચીત અને રાજદ્વારી માર્ગે શોધવો જોઈએ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન તેમજ યુક્રેનના નેતૃત્વ સાથે વાતચીત કરી ચૂક્યા છે.
ભારતનો પ્રયાસ રશિયા સાથેના સંબંધો જાળવી રાખવાની સાથે યુક્રેન સંઘર્ષના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટે રાજદ્વારી પ્રયાસોને સમર્થન આપવાનો છે. ભારતે બંને પક્ષો વચ્ચે સંવાદ અને કૂટનીતિને આગળ વધવાનો માર્ગ ગણાવ્યો છે.