આજકાલ બ્લડ પ્રેશર અને લોહીની ઉણપ એટલે કે એનિમિયા જેવી સમસ્યાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે. એનિમિયાના કારણે શરીરમાં થાક, નબળાઈ, ચક્કર આવવા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. શરીરને સ્વસ્થ રાખવા અને હિમોગ્લોબિનનું સ્તર જાળવી રાખવા માટે આયર્ન, ફોલેટ અને વિટામિનથી ભરપૂર ખોરાક લેવો જરૂરી છે.
આ માટે બજારમાંથી મોંઘા ફૂડ સપ્લિમેન્ટ્સ કે દવાઓ ખરીદવાની જરૂર નથી. ઘરના કૂંડામાં કે વાડામાં ઉગાડી શકાય તેવી કેટલીક સાદી શાકભાજી આહારમાં સામેલ કરીને આ સમસ્યાથી બચી શકાય છે. આ શાકભાજી અને તેને ખાવાની યોગ્ય રીત અહીં જણાવી છે.
પાલક, મેથી અને બીટથી શરીર બનશે મજબૂત
પાલક, મેથી અને આમળા જેવા લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. તે આયર્ન અને ફોલેટના સારા સ્રોત છે. ફોલેટ શરીરમાં લાલ રક્તકણો બનાવવામાં મદદ કરે છે. આ શાકભાજી રોજિંદા આહારમાં લેવાથી શરીરને પૂરતું પોષણ મળે છે.
પાલકને દાળમાં ભેળવીને ખાઈ શકાય, અથવા મેથીની કઢી બનાવી શકાય. આ શાકભાજીને આમળા, લીંબુ કે વિટામિન સી થી ભરપૂર ફળો સાથે ખાવાથી શરીર આયર્નને સરળતાથી શોષી શકે છે. બીટમાં પણ ફોલેટ અને અન્ય જરૂરી પોષક તત્વો ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. બીટને સલાડ, શાક કે સૂપના રૂપમાં ખાઈ શકાય છે.
બ્રોકોલી, ટામેટાં અને વટાણા પણ છે ફાયદાકારક
બ્રોકોલી અને લીલા વટાણામાં શરીરને જરૂરી ઘણા વિટામિન અને ખનિજો રહેલા છે. બ્રોકોલીમાં ખાસ કરીને વિટામિન સી હોય છે, જે વનસ્પતિમાંથી મળતા આયર્નને શરીરમાં શોષવામાં મદદ કરે છે. લીલા વટાણા પણ સારું પોષણ આપે છે.
વટાણા અને બ્રોકોલીને હળવા બાફીને, દાળ સાથે ભેળવીને કે અન્ય શાકભાજી સાથે રાંધીને ખાઈ શકાય. ટામેટાંમાં પણ વિટામિન સી ભરપૂર હોય છે. તેથી ટામેટાંને પાલક, વટાણા કે અન્ય આયર્નવાળા ખોરાક સાથે ખાવાથી વધુ ફાયદો થાય છે. ટામેટાંનો ઉપયોગ સલાડ, દાળ કે શાકમાં કરવો જોઈએ.
દૂધી, શક્કરિયા અને કઠોળમાંથી મળશે સંપૂર્ણ પોષણ
દૂધીમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને તે પોષક તત્વોથી ભરપૂર છે. શક્કરિયામાં ફાઇબર, વિટામિન અને અન્ય જરૂરી ખનિજો હોય છે. આ બંનેનો સંતુલિત આહારમાં સમાવેશ કરવો જોઈએ.
દૂધીનું શાક કે સૂપ બનાવીને પી શકાય છે, જ્યારે શક્કરિયાને બાફીને ખાવાથી ફાયદો થાય છે. એનિમિયા દૂર કરવા માટે આહારમાં મગ, મઠ, ચણા, રાજમા અને અન્ય આયર્નથી ભરપૂર કઠોળનો પણ સમાવેશ કરવો જોઈએ.
ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?
જો પૂરતો ખોરાક લેવા છતાં સતત થાક, નબળાઈ કે ચક્કર આવતા હોય, તો વિલંબ કર્યા વિના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. જરૂર પડે તો લેબોરેટરીમાં હિમોગ્લોબિનનું પરીક્ષણ કરાવવું જોઈએ.
શરીરમાં એનિમિયા થવાનું ચોક્કસ કારણ જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. કોઈપણ પ્રકારના આયર્ન સપ્લિમેન્ટ્સ કે દવાઓ ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના જાતે શરૂ ન કરવી. સાચો આહાર અને સાચી તબીબી સલાહ જ સ્વસ્થ જીવન આપી શકે છે.