કેન્દ્ર સરકારે ઇસ્લામિક રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (IRF) પરનો પ્રતિબંધ વધુ પાંચ વર્ષ માટે લંબાવ્યો છે. ગૃહ મંત્રાલયે 13 નવેમ્બર, 2026ના રોજ આ અંગે સૂચના બહાર પાડી હતી. સંગઠન પરનો અગાઉનો પ્રતિબંધ 14 નવેમ્બર, 2026ના રોજ સમાપ્ત થવાનો હતો.
ભારતના ગેઝેટમાં પ્રકાશિત સૂચનામાં ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે IRFની પ્રવૃત્તિઓ દેશની સુરક્ષા, શાંતિ, સાંપ્રદાયિક સંવાદિતા અને ધર્મનિરપેક્ષ માળખા માટે નુકસાનકારક છે. આ કાર્યવાહી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ, 1967 (UAPA)ની કલમ 3 હેઠળ કરવામાં આવી છે.
સૂચના મુજબ, કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ 17 નવેમ્બર, 2016 અને 15 નવેમ્બર, 2021ના રોજ જારી કરાયેલી સૂચનાઓ દ્વારા IRFને ગેરકાયદેસર સંગઠન જાહેર કર્યું હતું. ત્યારબાદ UAPAની કલમ 5 હેઠળ રચાયેલી ટ્રિબ્યુનલે પણ 22 મે, 2017 અને 30 માર્ચ, 2022ના આદેશો દ્વારા સરકારના નિર્ણયને યથાવત્ રાખ્યો હતો.
ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, IRF અને તેના સભ્યો, ખાસ કરીને સંગઠનના સ્થાપક અને પ્રમુખ ડૉ. ઝાકિર અબ્દુલ કરીમ નાઈક ઉર્ફે ઝાકિર નાઈક, તેમના અનુયાયીઓને ધર્મના આધારે વિવિધ ધાર્મિક સમુદાયો વચ્ચે વિસંવાદિતા, નફરત અને દુશ્મનાવટ ફેલાવવા માટે ઉશ્કેરે છે.
સરકારના મતે, ઝાકિર નાઈકના ભાષણો અને નિવેદનો વાંધાજનક અને દુર્ભાવનાપૂર્ણ છે. તેઓ વિવિધ ધાર્મિક જૂથો વચ્ચે નફરત અને દુશ્મનાવટને પ્રોત્સાહન આપે છે. સૂચનામાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે તેમના ભાષણો ભારત અને વિદેશમાં રહેતા ચોક્કસ ધર્મના યુવાનોને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે.
મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ઝાકિર નાઈકે આંતરરાષ્ટ્રીય સેટેલાઇટ ટીવી નેટવર્ક, ઇન્ટરનેટ, પ્રિન્ટ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા વિશ્વભરના લાખો લોકો સુધી કટ્ટરપંથી નિવેદનો અને ભાષણો પહોંચાડ્યા છે.
પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવાના કારણો આપતાં કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું છે કે જો IRFની પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક બંધ નહીં કરવામાં આવે, તો સંગઠન તેની કથિત વિધ્વંસક પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખી શકે છે અને તેના ફરાર કાર્યકરોને ફરીથી સંગઠિત કરી શકે છે. વધુમાં, સાંપ્રદાયિક વિસંગતતા ફેલાવીને, રાષ્ટ્રવિરોધી લાગણીઓનો પ્રચાર કરીને અને ઉગ્રવાદને ટેકો આપીને અલગતાવાદને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે, જેથી દેશના ધર્મનિરપેક્ષ માળખાને નુકસાન પહોંચી શકે છે.
સૂચનામાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે IRFની પ્રવૃત્તિઓ દેશની સાર્વભૌમત્વ, અખંડિતતા અને સુરક્ષા માટે ખતરો ઊભો કરી શકે છે. આ કારણોસર, કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક અસરથી સંગઠનને ગેરકાયદેસર જાહેર કરીને પ્રતિબંધનો સમયગાળો પાંચ વર્ષ સુધી લંબાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.