ભારતીય નૌકાદળમાં 12 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ એક નવું યુદ્ધ જહાજ સામેલ થશે. આ જહાજનું નામ INS માંગરોળ છે અને તે મુંબઈના નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવશે. કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા બનાવેલું આ ત્રીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) છે.
આ જહાજ ભારતના દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવશે. સમારોહની અધ્યક્ષતા વેસ્ટર્ન નેવલ કમાન્ડના વાઇસ એડમિરલ સંજય વત્સાયન કરશે. આ કાર્યક્રમમાં નૌકાદળ અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, કોચીન શિપયાર્ડના પ્રતિનિધિઓ, ભૂતપૂર્વ સૈનિકો અને સ્વદેશી હથિયાર ઉત્પાદકો ભાગ લેશે.
જહાજનું નામ ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા માંગરોળ શહેર પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. માંગરોળ મત્સ્યઉદ્યોગ માટે જાણીતું બંદર છે. નૌકાદળે અગાઉ પણ 'INS માંગરોળ' નામનું જહાજ ધરાવ્યું હતું, જેણે 2004 સુધી માઇનસ્વીપર તરીકે સેવા આપી હતી. નવા જહાજને આ નામ આપીને નૌકાદળે તેની જૂની પરંપરા આગળ ધપાવી છે.
INS માંગરોળમાં 80 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી વપરાઈ છે. આ 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાનનું ઉદાહરણ છે. કોચીન શિપયાર્ડે જહાજની ડિઝાઇન અને નિર્માણ કર્યું છે, જે ભારતની યુદ્ધ જહાજ બનાવવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.
આ જહાજ ત્રણ ડીઝલ એન્જિન અને વોટરજેટ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમથી ચાલે છે. તેથી તે છીછરા પાણીમાં પણ સરળતાથી કામ કરી શકે છે. તે દરિયાની અંદર નિરીક્ષણ, ઓછી તીવ્રતાના દરિયાઈ અભિયાનો અને માઇન વોરફેર જેવા કાર્યો કરવા સક્ષમ છે. જ્યાં મોટા યુદ્ધ જહાજો તટીય વિસ્તારોમાં મર્યાદિત થઈ જાય છે, ત્યાં આ જહાજ અસરકારક સાબિત થશે.
INS માંગરોળ 'અભય' હલ-માઉન્ટેડ સોનાર, હળવા ટોર્પિડો, સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન રોકેટ લોન્ચર અને 'મારીચ' એડવાન્સ્ડ ટોર્પિડો ડિપ્લોય સિસ્ટમથી સજ્જ છે. આ સિસ્ટમો દરિયાની અંદરથી આવતા જોખમોને શોધીને નિષ્ક્રિય કરવામાં મદદ કરશે. તે દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ વિમાનો, હેલિકોપ્ટર અને અન્ય જહાજો સાથે મળીને કામ કરી શકે છે. બંદરો, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષામાં તેની ભૂમિકા મહત્ત્વની રહેશે.