ભારત હવે હાઈ-સ્પીડ રેલ ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં ઐતિહાસિક સિદ્ધિ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર માટે દેશની સૌપ્રથમ સ્વદેશી બુલેટ ટ્રેનનું નિર્માણ કર્ણાટકના બેંગલુરુ સ્થિત BEML (ભારત અર્થ મૂવર્સ લિમિટેડ) પ્લાન્ટમાં શરૂ થયું છે.
આ સ્વદેશી બુલેટ ટ્રેન મહત્તમ 280 કિમી પ્રતિ કલાકની ટેસ્ટ સ્પીડ અને 249 કિમી પ્રતિ કલાકની ઓપરેશનલ સ્પીડ ધરાવે છે. આશરે 202 મીટર લાંબી આ ટ્રેનમાં કુલ 8 કોચ હશે, જેમાં 4 મોટર કાર અને 4 ટ્રેલર કારનો સમાવેશ થાય છે. ભવિષ્યમાં પેસેન્જર ટ્રાફિક વધતાં આવા બે 8-કાર રેકને જોડીને 16 કોચની ટ્રેન પણ ચલાવી શકાશે. બંને છેડે ઇન્ટેલિજન્ટ ઓન-બોર્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમથી સજ્જ ડ્રાઇવર કેબિન રહેશે, જે ઓપરેશન કંટ્રોલ સેન્ટર સાથે સીધું સંકલન જાળવી ત્વરિત નિર્ણયો લેવામાં મદદ કરશે.
ટ્રેનની કુલ ક્ષમતા આશરે 557 મુસાફરોની રહેશે. જેમાં સાત સ્ટાન્ડર્ડ-ક્લાસ કોચ (3×2 સીટિંગ વ્યવસ્થા) અને એક લક્ઝુરિયસ એક્ઝિક્યુટિવ-ક્લાસ કોચ (2×2 સીટિંગ વ્યવસ્થા) સામેલ છે. ભારતીય મુસાફરોના શરીરના બાંધા મુજબ બેઠકોને એર્ગોનોમિકલી ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જેથી પૂરતો લેગરૂમ મળી રહે. દરેક સીટની હરોળ પાસે બારીઓ, પાવર આઉટલેટ્સ, મોર્ડન બાયો-ડાયજેસ્ટર ટોઇલેટ્સ અને મોટા સામાન માટે ખાસ ફ્લોર-માઉન્ટેડ લગેજ સ્ટેન્ડ્સ ગોઠવવામાં આવ્યા છે.
દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે ખાસ કાળજી રાખવામાં આવી છે. ટ્રેનને સંપૂર્ણપણે એક્સેસિબલ બનાવવા માટે પ્લેટફોર્મની ઊંચાઈ સાથે ટ્રેનના ફ્લોરનું લેવલિંગ કરવામાં આવ્યું છે, જેથી વ્હીલચેર સરળતાથી પ્રવેશી શકે. આ ઉપરાંત, દરવાજા ખુલતાં જ બહાર નીકળતા રિટ્રેક્ટેબલ ફૂટસ્ટેપ્સ ટ્રેન અને પ્લેટફોર્મ વચ્ચેની જગ્યાને નહિવત્ કરી દેશે. દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે 2 ખાસ અનામત સીટો, વિશેષ ટોઇલેટ્સ અને દ્રષ્ટિહીન મુસાફરો માટે બ્રેઇલ લિપિ આધારિત સાઇનેજ પણ લગાવવામાં આવ્યા છે.
મુસાફરી દરમિયાન મુસાફરોને સતત અપડેટ રાખવા માટે LCD સ્ક્રીન પર ગુજરાતી, હિન્દી અને અંગ્રેજી ભાષામાં માહિતી પ્રસારિત થશે. સાથે જ પબ્લિક એડ્રેસ સિસ્ટમથી ઑડિયો એનાઉન્સમેન્ટ થશે. ટ્રેનમાં પ્રીલોડેડ એન્ટરટેઇનમેન્ટ કન્ટેન્ટ માણવા માટે વાઇ-ફાઇ આધારિત ઇન્ફોટેનમેન્ટ સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે. ઇમરજન્સીના કિસ્સામાં મુસાફરો સીધા ટ્રેન ક્રૂ સાથે વાતચીત કરી શકે તે માટે દરેક કેબિન અને વેસ્ટિબ્યુલમાં ઇમરજન્સી ટોક-બેક યુનિટ્સ બેસાડાયા છે.
હવામાનની સ્થિતિ ગમે તેવી હોય, કેબિનની અંદર તાપમાન અને ભેજનું પ્રમાણ જળવાઈ રહે તે માટે દરેક કોચમાં બે-બે અત્યાધુનિક HVAC (એર-કન્ડીશનીંગ) યુનિટ્સ લગાવવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, હાઈ-સ્પીડ દોડતી વખતે બહારનો અવાજ મુસાફરો સુધી ન પહોંચે તે માટે બોડી સ્ટ્રક્ચરમાં સાઉન્ડ ઇન્સ્યુલેશન, નોઈઝ-ડેમ્પિંગ કોટિંગ્સ, સ્કર્ટ્સ અને બોગી કવર્સનો ઉપયોગ કરાયો છે.
ટ્રેનનું સંચાલન 25 kV, 50 Hz સિંગલ-ફેઝ AC ટ્રેક્શન સિસ્ટમ દ્વારા થશે. ઊર્જા બચાવવા માટે તેમાં રીજનરેટિવ બ્રેકિંગ સિસ્ટમ છે, જે બ્રેક લગાવતી વખતે વીજળી પેદા કરી પુનઃ ઉપયોગમાં લેશે. કમ્પ્યુટેશનલ ફ્લુઇડ ડાયનેમિક્સ (CFD) ટેક્નોલોજીથી ડિઝાઇન થયેલું ટ્રેનનું એરોડાયનેમિક નોઝ (મુખ) હવાનું ઘર્ષણ ઘટાડશે, ટનલમાંથી પસાર થતી વખતે પેદા થતા પ્રેશર વેવ્સ અને સોનિક બૂમની અસર ઓછી કરશે તથા મુસાફરોને સંપૂર્ણ સલામત અને ઝટકારહિત પ્રવાસનો અનુભવ આપશે.