શુક્રવારના સત્રમાં ભારતીય શેરબજારમાં સકારાત્મક શરૂઆત બાદ અસ્થિરતા જોવા મળી છે. સેન્સેક્સમાં નજીવો ઘટાડો નોંધાયો હતો. વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો, કાચા તેલના ભાવમાં નરમાઈ અને અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચા સ્તરે ખરીદીને કારણે ભારતીય બજારને શરૂઆતમાં ટેકો મળ્યો હતો. જોકે, બજારમાં હજુ સંપૂર્ણ તેજીનું વાતાવરણ નથી.
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની વેચવાલી, પશ્ચિમ એશિયાનો ભૂરાજકીય તણાવ, ઊંચા કાચા તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતાને કારણે બજારમાં ઝડપી વધઘટ થઈ શકે છે. આથી આજના સત્રમાં ખરીદી સાથે ઊંચા સ્તરે નફાવસૂલી પણ જોવા મળી શકે છે.
સેન્સેક્સમાં આજે સકારાત્મક શરૂઆત થઈ છે. અગાઉના સત્રની મર્યાદિત હલચલ બાદ વૈશ્વિક બજારોના સુધારા અને નીચા સ્તરે ખરીદીને કારણે સેન્સેક્સને આધાર મળ્યો છે. મોટા શેરોમાં ખરીદી વધે તો સુધારો આગળ વધી શકે છે. જોકે, વિદેશી વેચવાલી અને ઊંચા કાચા તેલના ભાવને કારણે ઉપરના સ્તરે નફાવસૂલી થઈ શકે છે. પરિણામે દિવસ દરમિયાન સેન્સેક્સમાં ઝડપી વધઘટ રહેવાની શક્યતા છે.
નિફ્ટી વાયદામાં પણ આજે સકારાત્મક વલણ જોવા મળી શકે છે. ગિફ્ટ નિફ્ટીના સકારાત્મક સંકેતો અને વૈશ્વિક બજારોની મજબૂતીને કારણે ખરીદદારો સક્રિય રહી શકે છે. અગાઉના ઘટાડા બાદ વેચાણની સ્થિતિમાંથી બહાર આવવાની પ્રક્રિયા પણ બજારને ટૂંકા ગાળે ટેકો આપી શકે છે.
અગાઉના ઘટાડા બાદ નીચા સ્તરે ખરીદી બજારની તેજીનું મુખ્ય કારણ બની રહી છે. સતત વેચવાલી બાદ પસંદગીના મોટા શેરોમાં ભાવ આકર્ષક બનતાં રોકાણકારો ફરી ખરીદી તરફ વળી રહ્યા છે. અમેરિકન બજારોમાં સુધારો અને એશિયાના કેટલાક મુખ્ય બજારોમાં સકારાત્મક વલણથી પણ ભારતીય બજારના સેન્ટિમેન્ટને ટેકો મળી રહ્યો છે. કાચા તેલના ભાવમાં તાજેતરની નરમાઈ ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ સકારાત્મક પરિબળ છે. કાચા તેલના ભાવ ઘટે તો ભારતનું આયાત બિલ, ફુગાવા પરનું દબાણ અને કંપનીઓના ઊર્જા ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે. સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત ખરીદી પણ બજારમાં નીચા સ્તરે આધાર જાળવી રહી છે.
બજાર સામે સૌથી મોટો પડકાર હજુ પણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી છે. વૈશ્વિક વ્યાજદર ઊંચા રહેતાં ઉભરતા બજારોમાં વિદેશી મૂડીપ્રવાહ પર દબાણ રહી શકે છે. પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિમાં વધુ બગાડ થાય તો કાચા તેલના ભાવમાં ફરી ઉછાળો આવી શકે છે. કાચા તેલના ભાવ હજુ પણ ઊંચા સ્તરે હોવાથી ભારતના આયાત ખર્ચ અને ફુગાવા અંગેની ચિંતા સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ નથી. સાથે રૂપિયા પરનું દબાણ વધે તો વિદેશી ચલણમાં ખર્ચ કરતી કંપનીઓ માટે ખર્ચ વધવાની શક્યતા રહે છે.
વિશ્વના શેરબજારોમાં અમેરિકન બજારોની મજબૂતી આજે ભારતીય બજાર માટે સકારાત્મક સંકેત બની છે. અગાઉના સત્રમાં અમેરિકન બજારોમાં ડાઉ જોન્સ, એસએન્ડપી 500 અને નાસ્ડેકમાં સુધારો નોંધાયો હતો. ખાસ કરીને ટેક્નોલોજી શેરોમાં ખરીદીથી વૈશ્વિક રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ભાવનામાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો છે. અમેરિકન બોન્ડના વળતરમાં નરમાઈ પણ ઉભરતા બજારો માટે રાહતરૂપ છે. જો બોન્ડનું વળતર વધુ ઘટે તો અમેરિકન સંપત્તિ તરફનું આકર્ષણ ઘટી શકે છે અને ભારત જેવા બજારોમાં વિદેશી મૂડીપ્રવાહ સુધરી શકે છે. જોકે, અમેરિકન કેન્દ્રીય બેન્કની વ્યાજદર નીતિ અંગેની અનિશ્ચિતતા હજુ પણ બજારને અસ્થિર રાખી શકે છે.
ભારતીય બજારમાં સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી સૌથી મહત્વપૂર્ણ આધારરૂપ પરિબળ બની રહી છે. છેલ્લા કેટલાક સત્રોમાં વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી સામે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ નોંધપાત્ર ખરીદી જાળવી રાખી છે. 17 સપ્ટેમ્બરના સત્રમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ આશરે રૂ.3,208.76 કરોડની વેચવાલી કરી હતી, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ આશરે રૂ.3,617.75 કરોડની ખરીદી કરી હતી. આ ઉપરાંત ભારતીય અર્થતંત્રમાં ઘરેલુ માંગ, માળખાકીય વિકાસ, રોકાણ પ્રવાહ અને કંપનીઓની લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિની સંભાવના બજારને આધાર આપી રહી છે. જોકે, રૂપિયા અને કાચા તેલની ચાલ સ્થાનિક બજાર માટે નજીકના ગાળામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
હાલની વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ ભારતીય શેરબજાર પર મિશ્ર અસર કરી રહી છે. અમેરિકન શેરબજારોમાં સુધારો અને બોન્ડના વળતરમાં નરમાઈ ભારતીય બજાર માટે સકારાત્મક છે, જ્યારે પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ અને ઊંચું કાચું તેલ નકારાત્મક પરિબળ છે. અમેરિકન કેન્દ્રીય બેન્કની વ્યાજદર નીતિ પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ઊંચા વ્યાજદર લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો વૈશ્વિક નાણાંપ્રવાહ પર દબાણ આવી શકે છે. બીજી તરફ વ્યાજદર અંગે રાહતભર્યા સંકેતો મળે તો ઉભરતા બજારોમાં રોકાણકારોનો રસ વધી શકે છે.